Băn khoăn về ưu đãi thuế trong Dự thảo Luật Đơn vị hành chính - kinh tế

(PLO) - Liên quan đến Dự thảo Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt áp dụng, nhiều chuyên gia băn khoăn các ưu đãi thuế trong dự thảo có nguy cơ tạo kẽ hở cho doanh nghiệp né thuế thông qua chuyển lợi nhuận; đẩy gánh nặng thuế sang khu vực không ưu đãi hay gây thâm hụt ngân sách…
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Dự thảo Luật đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt (đặc khu kinh tế) đang được mổ xẻ, bàn thảo tại Kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XIV với nhiều quy định đột phá; trong đó có chính sách thuế nhằm tạo tăng trưởng mới không chỉ cho ba đặc khu kinh tế là Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc mà còn cho 3 tỉnh Quảng Ninh, Khánh Hòa, Kiên Giang cũng như cả nước. Tuy nhiên, theo đánh giá của tổ chức Oxfam, những ưu đãi của Chính phủ Việt Nam về thuế trong đặc khu kinh tế chưa thực sự phù hợp.

Theo bà Hương – Quản lý cấp cao chương trình quản trị của tổ chức Oxfam, những bất bình đẳng trong nghĩa vụ đóng thuế là một trong những nguyên nhân khiến vấn đề bất bình đẳng toàn cầu ngày càng nghiêm trọng. Người dân và những doanh nghiệp nhỏ đang phải “cõng” gánh nặng thuế thay cho các doanh nghiệp, tập đoàn lớn.

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê công bố tháng 2/2017, tại Việt Nam, trong khi lợi nhuận của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm tới 45,9% lợi nhuận toàn bộ các loại hình doanh nghiệp, bộ phận này lại đóng số thuế thấp nhất trong các thành phần kinh tế. 

Báo cáo của Oxfam về đánh giá chính sách ưu đãi thuế của Việt Nam 2016 cũng chỉ ra rằng, chính sách ưu đãi và miễn giảm thuế của Việt Nam cho các doanh nghiệp và dự án lớn chưa mang lại hiệu quả, tác động kinh tế như mong đợi. Trong khi đó, điều này lại tạo ra sự thất thu về ngân sách cũng như các tác động tiêu cực về môi trường và xã hội. Do đó, từ góc độ công bằng thuế, đại diện Oxfam khuyến nghị Quốc hội và Chính phủ cẩn trọng xem xét các chính sách ưu đãi thuế từ Điều 40 đến Điều 43 của dự thảo Luật đặc khu kinh tế. 

Theo Oxfam, các chính sách ưu đãi thuế trong dự thảo là không cần thiết vì các lĩnh vực ưu đãi không có gì mới so với các luật khác. Các ngành công nghiệp nằm trong đề xuất ưu tiên của các đặc khu gần như trùng lặp với các ngành ưu tiên của các khu công nghệ cao và các khu kinh tế khác đã triển khai. Ba ngành mới là casino, nghỉ dưỡng, bất động sản thì vốn đã thu hút sẵn đầu tư khi chưa có luật đặc khu. Theo báo cáo của tỉnh Quảng Ninh, từ 2015 đến nay đã thu hút được khoảng 36.000 tỷ đồng đầu tư vào các dự án.

Bên cạnh đó, đối tượng mới khác được hưởng ưu đãi thuế trong dự thảo là lĩnh vực nghiên cứu phát triển, các doanh nghiệp khởi nghiệp và các trung tâm nghiên cứu sáng tạo có đặc thù là kết quả kinh doanh không ổn định. Do vậy, việc được miễn thuế trong ngắn hạn có thể cũng không mang lại nhiều lợi ích cho nhóm nhà đầu tư này. Đặc biệt, các chính sách ưu đãi thuế có thể làm trầm trọng hóa vấn đề thất thu thuế từ hoạt động chuyển giá của doanh nghiệp. Các nước đang phát triển bao gồm cả Việt Nam đang bị thất thu 100 tỷ USD hàng năm do hoạt động tránh thuế của các tập đoàn đa quốc gia.

Oxfam lo ngại chính sách ưu đãi thuế trong dự thảo Luật Khu hành chính kinh tế đặc biệt sẽ tạo ra vùng trũng về thuế ngay trong chính Việt Nam, không chỉ tạo điều kiện cho doanh nghiệp đa quốc gia chuyển giá mà chính các doanh nghiệp Việt Nam có thể né thuế bằng cách chuyển lợi nhuận từ doanh nghiệp nằm ngoài đặc khu kinh tế sang các doanh nghiệp ở trong đặc khu. 

Mặt khác, chi phí quản lý thuế và hải quan cũng sẽ tăng lên, đặc biệt là ở các đặc khu có địa giới hành chính liền kề với với các khu vực không được áp dụng ưu đãi. Các chính sách ưu đãi được đề xuất trong dự thảo luật đều là những ưu đãi dựa trên lợi nhuận mà nhiều quốc gia đang phát triển đã không sử dụng nữa.

Đẩy gánh nặng thuế sang khu vực không ưu đãi

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Trưởng Bộ môn Quản trị Tài chính quốc tế, Học viện Tài chính đặt câu hỏi: “Chính sách ưu đãi thuế của Việt Nam vốn đã cao so với các nước trong khu vực, nếu chúng ta lại có ưu đãi thuế nữa cho các đặc khu kinh tế thì cộng đồng quốc tế sẽ nghĩ gì về chính sách thuế của Việt Nam và họ sẽ cư xử như thế nào với chúng ta trong các hoạt động quốc tế?”.

Nhấn mạnh việc Việt Nam có những ưu đãi với công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu là hoàn toàn mang tính chất định tính chứ không có tính định lượng, ông Thịnh cho rằng, Chính phủ, Bộ Tài chính và cơ quan thuế cần nghiên cứu, rà soát lại toàn bộ những ưu đãi đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài để từ đó có những chính sách phù hợp với cái chung trên thế giới.

 “Việc chuyển giá đã rất trầm trọng ở Việt Nam trong thời gian qua, nếu chúng ta tạo ra những vùng trũng về mặt chính sách thuế thì chuyển giá sẽ tiếp tục trở thành bệnh nan y không chỉ đối với thuế mà với cả nền kinh tế. Các doanh nghiệp sẽ tìm mọi cách để chuyển giá dưới các hình thức khác nhau”, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh lo ngại. 

Phan Mơ
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị cho phép nhập khẩu máy bay Boeing 737 Max

Dòng máy bay Boeing 737 Max.
(PLVN) - Cục Hàng không Việt Nam vừa kiến nghị Bộ Giao thông vận tải cho phép thực hiện các thủ tục cần thiết để cho phép tàu bay Boeing 737 Max được phép hoạt động bay đi/đến lãnh thổ Việt Nam, đồng thời triển khai quy trình cấp công nhận Giấy chứng nhận cho loại tàu bay B737 Max có thể nhập khẩu vào Việt Nam.

“Đẻ” thêm quy định về bảo vệ môi trường: Doanh nghiệp lo tăng chi phí, tiêu cực

Với các công trình xây dựng như cầu, đường… vốn không có các công trình xử lý chất thải thì làm sao cấp được GPMT? Ảnh minh họa
(PLVN) - Nếu như trước đây chỉ có các dự án gây ô nhiễm đến môi trường (nhóm I) mới phải làm báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và xin cấp giấy phép môi trường (GPMT), nhưng với quy định mới thì các dự án và nhà máy nhóm I và nhóm II, kể cả đã hoạt động cũng phải làm ĐTM và xin cấp GPMT…

Xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng: Đề xuất xây dựng Luật

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Nghị quyết 42/2017/QH14 (Nghị quyết 42) của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng sẽ hết hiệu lực vào ngày 15/8/2022. Và hiện Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến cho dự thảo chính sách xây dựng Luật về xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng.

“Tấm thẻ vaccine” - giải pháp vực dậy nền kinh tế?

 Nhiều nước trên thế giới lựa chọn giải pháp “Hộ chiếu vaccine”.
(PLVN) - “Tấm thẻ vaccine” hay còn được gọi là “Thẻ xanh COVID”, “Hộ chiếu vaccine”… đang là tấm thẻ rất được quan tâm trên thế giới vào thời điểm hiện nay. Việt Nam cũng tăng cường nghiên cứu và thí điểm sử dụng “Thẻ xanh COVID” nhằm đưa ra giải pháp cân bằng giữa mục tiêu bảo vệ sức khoẻ cộng đồng và phát triển kinh tế trong đại dịch COVID-19.

Cà Mau chủ động kết nối tiêu thụ nông, thủy sản

Cà Mau chủ động kết nối tiêu thụ nông, thủy sản
(PLVN) - Ngày 18/9, UBND tỉnh Cà Mau phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức diễn đàn trực tuyến kết nối tiêu thụ, nông thuỷ sản của tỉnh. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam chủ trì điểm cầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử chủ trì điểm cầu tỉnh Cà Mau.

Kỷ niệm 31 năm Ngày thành lập PV GAS: Tự hào truyền thống - Khát vọng vươn cao

Người lao động PV GAS tại công trình khí
(PLVN) - Tháng 9/2021, PV GAS đón mừng tuổi mới giữa mùa thu hướng về những ngày kỷ niệm đáng nhớ của dân tộc và của ngành Dầu khí. Kỷ niệm tuổi 31 của PV GAS năm nay diễn ra trong bối cảnh khá đặc biệt, khi cả nước đang quyết liệt chiến đấu để chiến thắng “giặc Covid”, từng bước khôi phục và đưa nền kinh tế trở lại đà phát triển.

Đề xuất áp giá sàn vé máy bay nội địa: Cần đánh giá kỹ lưỡng tác động đến thị trường, người dân

Quy định áp giá sàn vé máy bay nội địa bị cho là ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng.
(PLVN) -  Người tiêu dùng, chuyên gia pháp lý cho đề xuất áp giá sàn máy bay nội địa tại Dự thảo Thông tư Cục Hàng không vừa trình Bộ Giao thông Vận tải sẽ tác động lớn đến nền kinh tế, quyền lợi người tiêu dùng nên cần đánh giá kỹ lưỡng tác động của văn bản này khi được ban hành.

Dự kiến gói hỗ trợ về thuế, phí hơn 21 nghìn tỷ đồng

Dự kiến gói hỗ trợ về thuế, phí hơn 21 nghìn tỷ đồng
(PLVN) -  Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa thống nhất ban hành Nghị quyết một số giải pháp về miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch COVID-19 với tổng giá trị khoảng 21,3 tỷ đồng, nâng tổng gói hỗ trợ thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất cho doanh nghiệp, người dân năm 2021 lên khoảng 140 nghìn tỷ đồng…

Sắp hết thời gian gia hạn nộp thuế giá trị gia tăng kỳ tháng 3 và Quý I/2021

Sắp hết thời gian gia hạn nộp thuế giá trị gia tăng kỳ tháng 3 và Quý I/2021
(PLVN) - Cục thuế TP Hà Nội vừa thông báo, chỉ còn ít ngày nữa là đến hạn người nộp thuế (NNT) thực hiện nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) tháng 3/2021 và quý I/2021. Do đó, NNT cần lưu ý để có kế hoạch nộp tiền thuế đúng hạn tránh trường hợp nộp tiền thuế quá thời hạn sẽ bị tính tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế…

Bộ trưởng Tài chính: Không có chuyện “ngân sách cạn kiệt”

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, Bộ Tài chính sẽ tham mưu cho các cơ quan có thẩm quyền bố trí một khoản ngân sách riêng cho công tác phòng chống dịch năm 2022 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc khẳng định: Không có chuyện ngân sách cạn kiệt, ngân sách vẫn hoàn toàn bảo đảm được các nhiệm vụ chi theo dự toán đã được Quốc hội phê duyệt. Chỉ có khoản dự phòng ngân sách năm 2021 (thường chiếm 2-4% ngân sách), thì đã sử dụng hết cho công tác phòng chống dịch, cho nên Chính phủ đã chỉ đạo tăng cường tiết kiệm chi và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép chuyển khoản tiết kiệm 14.620 tỷ đồng từ nguồn chi thường xuyên để bổ sung dự phòng ngân sách, phục vụ công tác phòng chống dịch COVID-19.