Băn khoăn 6 nguyên tắc vàng khi xử người chưa thành niên

  So với Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC) hiện hành, dự thảo Luật XLVPHC có rất nhiều quy định mới liên quan đến việc xử lý hành vi vi phạm pháp luật hành chính của người chưa thành niên (NCTN). Tại Hội thảo góp ý vào dự thảo Luật do Bộ Tư pháp tổ chức hôm qua - 16/9, vẫn còn một số điểm cần tiếp tục cân nhắc...

 
 So với Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC) hiện hành, dự thảo Luật XLVPHC có rất nhiều quy định mới liên quan đến việc xử lý hành vi vi phạm pháp luật hành chính của người chưa thành niên (NCTN). Tại Hội thảo góp ý vào dự thảo Luật do Bộ Tư pháp tổ chức hôm qua - 16/9, vẫn còn một số điểm cần tiếp tục cân nhắc.
Góp phần phòng chống tội phạm
Dự thảo Luật XLVPHC quy định việc xử lý hành vi vi phạm pháp luật hành chính của NCTN thành một phần riêng (tương tự Bộ luật Hình sự); trong đó, nhấn mạnh đến 6 nguyên tắc xử lý vi phạm với NCTN như việc xử lý chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội, cần quan tâm hàng đầu đến lợi ích tốt nhất của NCTN; việc XLHC với NCTN được thực hiện chỉ trong trường hợp cần thiết và phải căn cứ và tính chất của hành vi vi phạm, đặc điểm về nhân thân, khả năng nhận thức của NCTN về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi, nguyên nhân và hoàn cảnh vi phạm; bí mật riêng tư của NCTN phải được tôn trọng và bảo vệ trong quá trình xem xét áp dụng biện pháp nhằm tránh những tổn hại có thể gây ra đối với NCTN…
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.
Cơ bản tán thành những nguyên tắc trên song ông Nguyễn Mạnh Cường (Viện Nghiên cứu lập pháp, Văn phòng Quốc hội) kiến nghị, dự thảo Luật cần bổ sung một số điểm để bảo đảm tính khả thi, tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam cũng như yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm. Theo ông Cường, những năm gần đây, tình hình vi phạm pháp luật và tính chất phức tạp của hành vi vi phạm của NCTN ngày càng gia tăng thì nên chăng có thể áp dụng biện phạm tạm giữ hành chính với họ trong một số trường hợp như cần ngăn chặn, đình chỉ ngay hành vi gây rối trật tự công cộng, gây thương tích cho người khác. 
“Nếu luật sư cho rằng “lợi ích tốt nhất” là không xử lý NCTN thì có được không?. Vì vậy, phải hiểu được thế nào là “lợi ích tốt nhất”, thế nào là “được quan tâm hàng đầu”; nếu không, dễ gây ra khiếu nại kéo dài. Hay nguyên tắc tôn trọng và bảo vệ bí mật riêng tư của NCTN, ở góc độ nào đó có thể ảnh hưởng đến công tác tuyên truyền, giáo dục phòng ngừa vi phạm đối với NCTN” – ông Cường đặt vấn đề.
Phải công bằng, không phân biệt đối xử
Bà Nguyễn Thanh Trúc (UNICEF tại Việt Nam) cũng rất đồng tình với những điểm tiến bộ, phù hợp với chuẩn mực quốc tế về tư pháp NCTN của dự thảo Luật như không áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng đối với NCTN từ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi, bỏ biện pháp đưa vào cơ sở chữa bệnh… Nhưng bà Trúc lưu ý cần tiếp tục xem xét việc áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng đối với NCTN không có nơi cư trú nhất định. “Nếu dự thảo Luật quy định một số trường hợp NCTN không có nơi cư trú nhất định thì sẽ áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng là vi phạm nguyên tắc không phân biệt đối xử. Do đó, UNICEF khuyến nghị đưa nhóm trẻ khỏi phạm vi áp dụng của dự thảo Luật, cân nhắc áp dụng các biện pháp khác như giáo dục tại xã phường thị trấn, kết hợp với bố trí nơi cư trú cho các em” – bà Trúc nói. 
Nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hình sự Hành chính (Bộ Tư pháp) Nguyễn Quốc Việt cũng khẳng định, việc bổ sung hình thức xử phạt buộc lao động phục vụ cộng đồng với NCTN là chưa rõ ràng, minh bạch khi mà dự thảo Luật lại đề cao phải ưu tiên hình thức xử phạt cảnh cáo với họ. Ông phân tích: “Sẽ có trường hợp, ngoài phạt cảnh cáo, NCTN còn bị áp dụng biện pháp buộc lao động phục vụ cộng đồng. Thế thì có công bằng với họ hay không?”.
Biện pháp xử lý chuyển hướng – để không tiêu cực
Cũng theo dự thảo Luật: “Khi xem xét xử lý, nếu thấy không cần thiết phải XLVPHC đối với NCTN VPHC thì người có thẩm quyền áp dụng một trong các biện pháp thay thế”. Việc quy định các biện pháp thay thế việc XLVPHC đối với NCTN (pháp luật quốc tế gọi là xử lý chuyển hướng) cũng được đa số đại biểu ủng hộ.
Tuy nhiên, ông Cường khẳng định: Khái niệm “nếu thấy không cần thiết” là không rõ ràng, dễ dẫn đến tình trạng tùy tiện, không thống nhất trong áp dụng, thậm chí có thể nảy sinh tiêu cực khi tùy thuộc vào sự quyết định của người có thẩm quyền. Ông Cường đề xuất, trong trường hợp này, dự thảo Luật phải quy định trình tự thủ tục, chứ không thể căn cứ vào ý chí chủ quan của người có thẩm quyền.
Bà Trúc cho rằng, dự thảo Luật cần nêu rõ việc NCTN hoàn thành biện pháp xử lý chuyển hướng sẽ đồng nghĩa với việc kết thúc vụ việc hành chính. Ngoài ra, thay vì là một hình thức xử phạt VPHC, biện pháp buộc lao động phục vụ cộng đồng là một biện pháp xử lý chuyển hướng. “Có như thế mới dễ dàng tạo sự đồng thuận của NCTN và gia đình. Biện pháp này cũng không còn mang tính ép buộc nữa như một số nước đã đưa NCTN vào làm việc tại bệnh viện, phục vụ những người bị tai nạn giao thông” – bà Trúc lý giải.
Thục Quyên

Tin cùng chuyên mục

An Giang: Nhiều mô hình hay, cách làm mới của Tư pháp Châu Phú

An Giang: Nhiều mô hình hay, cách làm mới của Tư pháp Châu Phú

(PLVN) -  Ngoài những công việc “truyền thống” được giao, Tư pháp Châu Phú (tỉnh An Giang) luôn nỗ lực hoàn thành những công việc được lãnh đạo địa phương giao. Từ đó khẳng định vị thế và tầm quan trọng của công tác tư pháp đối với sự phát triển kinh tế xã hội địa phương. Đặc biệt, ngành tư pháp Châu Phú luôn có cách làm hay, mô hình mới, nâng cao hiệu quả công tác.

Đọc thêm

Tập huấn nghiệp vụ kiểm tra đăng ký bảo đảm tài sản đất đai tại TP Hồ Chí Minh

Hội nghị bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ kiểm tra công tác đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất diễn ra tại TP Hồ Chí Minh trong 2 ngày 17-18/6
(PLVN) -  Ngày 17/6/2024, tại TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Hội nghị “Bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ kiểm tra công tác đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất” do Bộ Tư pháp phối hợp Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng sự hỗ trợ của Tổ chức hợp tác quốc tế Đức tại Việt Nam (Dự án GIZ) tổ chức.

Ninh Bình đã phát triển du lịch trở thành kinh tế mũi nhọn

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc ghi nhận nhiều kết quả mà tỉnh Ninh Bình đạt được trong thời gian qua. (Ảnh: Đặng Phước)
(PLVN) - Trưởng Ban Nội chính Trung ương ghi nhận cơ cấu ngành kinh tế của Ninh Bình chuyển dịch theo hướng tích cực; phát triển du lịch trở thành kinh tế mũi nhọn; chuyển đổi mô hình phát triển từ “nâu” sang “xanh”, phát triển kinh tế di sản...

TAND tối cao đạt nhiều kết quả tích cực trong chuyển đổi số

Chán án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình phát biểu khai mạc tại Hội nghị.
(PLVN) - Chiều 16/6, Ủy Ban Quốc gia về chuyển đổi số phối hợp với TAND tối cao tổ chức Hội nghị giới thiệu mô hình chuyển đổi số thành công cấp bộ, ngành. Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy Ban Quốc gia về chuyển đổi số Phạm Minh Chính dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.

Phòng Công chứng số 1 tỉnh Khánh Hòa: Thượng tôn pháp luật, tất cả vì lợi ích khách hàng

Phòng Công chứng số 1 tỉnh Khánh Hòa xây dựng “thương hiệu” bằng sự nhiệt tình, chu đáo, chặt chẽ pháp lý.
(PLVN) - “Chúng tôi luôn lấy sự nhiệt tình, chu đáo, đảm bảo chặt chẽ pháp lý để xây dựng, giữ vững niềm tin của khách hàng dành cho đơn vị - một “thương hiệu” đã trở thành truyền thống và khẳng định vị thế của mình trong suốt những năm qua” , Phó trưởng phòng phụ trách Phòng Công chứng số 1 tỉnh Khánh Hòa cho biết.

Báo chí luôn đồng hành, sát cánh cùng lực lượng công an nhân dân

Báo chí luôn đồng hành, sát cánh cùng lực lượng công an nhân dân
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 99 năm Ngày báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2024), ngày 14/6, tại Hà Nội, Bộ Công an tổ chức gặp mặt lãnh đạo cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí và lãnh đạo cơ quan báo chí. Đồng chí Thượng tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Công an trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an chủ trì buổi gặp mặt.

Vai trò của pháp luật quốc tế đối với tình hình thế giới hiện nay

Vai trò của pháp luật quốc tế đối với tình hình thế giới hiện nay
(PLVN) -Sáng 14/6, Trường Đại học Luật Hà Nội và Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam đã phối hợp tổ chức Tọa đàm khoa học “Tình hình thế giới hiện nay và vai trò của luật pháp quốc tế” dưới sự chủ trì của PGS.TS Tô Văn Hòa – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội và ông Trần Đắc Lợi - Nguyên Phó trưởng ban Thường trực, Ban đối ngoại Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Quỹ.

Nâng cao hiệu quả công tác pháp chế

Nâng cao hiệu quả công tác pháp chế
(PLVN) - Ngày 14/6, Bộ Tư pháp phối hợp với Konrad Adenauer Stiftung (Viện KAS), Cộng hòa Liên bang Đức tổ chức Hội nghị đánh giá tác động của chính sách trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) năm 2024.

Việt Nam – Hàn Quốc: Tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác về xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật

Cảnh buổi làm việc
(PLVN) - Sáng 14/6, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng đã có Buổi làm việc với Bộ trưởng Lee Wan-Kyu cùng Đoàn công tác của Bộ Lập pháp Chính phủ Hàn Quốc về công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Quảng Bình: Bồi dưỡng kiến thức về giám định tư pháp

Sở Tư pháp tỉnh Quảng Bình đã tổ chức Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật và tập huấn nghiệp vụ về giám định tư pháp. Ảnh: Nguyên Phong
(PLVN) - Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật và tập huấn nghiệp vụ về giám định tư pháp là hoạt động nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp, đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của hoạt động tố tụng cũng như nhu cầu xã hội về giám định tư pháp.

An Giang tập huấn nghiệp vụ, kiến thức pháp lý cho luật sư, tư vấn viên, trợ giúp viên

An Giang tập huấn nghiệp vụ, kiến thức pháp lý cho luật sư, tư vấn viên, trợ giúp viên
(PLVN) -  Ngày 13/6, Sở Tư pháp tỉnh An Giang phối hợp Đoàn Luật sư tỉnh tổ chức Hội nghị Tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức pháp lý đáp ứng yêu cầu thực tiễn cho luật sư và các đối tượng khác trên địa bàn tỉnh An Giang năm 2024. Hội nghị có 100 đại biểu là luật  sư, tư vấn viên, trợ giúp viên pháp lý tham gia.

Việt Nam - Hàn Quốc: Tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác pháp luật và tư pháp

Cảnh Hội đàm.
(PLVN) - Triển khai thực hiện Bản Ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Lập pháp Chính phủ Hàn Quốc năm 2012, trên cơ sở quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Hàn Quốc (được nâng cấp vào tháng 6/2023), chiều 13/6, tại trụ sở Bộ Tư pháp, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã tiếp và hội đàm với Bộ trưởng LEE Wan-kyu cùng Đoàn công tác của Bộ Lập pháp Chính phủ Hàn Quốc.