Ban hành quyết định hành chính: Đề cao tính công khai, minh bạch

(PLO) - Hôm qua (14/5), Ban soạn thảo Dự án Luật Ban hành quyết định hành chính đã tổ chức Phiên họp lần thứ 4 để cho ý kiến vào Dự thảo Luật và các văn bản liên quan. Chủ trì phiên họp, Trưởng Ban soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường nhấn mạnh, Dự thảo Luật phải thể hiện được nguyên tắc bảo đảm tính minh bạch, công khai trong ban hành quyết định hành chính.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường tại phiên họp Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường tại phiên họp
Nhiều quy định tản mát, riêng lẻ
Rà soát hệ thống văn bản pháp luật của Nhà nước ta cho thấy, mặc dù đã có nhiều văn bản quy định về điều kiện, thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành quyết định hành chính (QĐHC) thuộc các lĩnh vực khác nhau nhưng áp dụng cho từng lĩnh vực cụ thể và vì thế còn tản mát, riêng lẻ, không đầy đủ, trọn vẹn các vấn đề có tính nguyên tắc nhằm bảo đảm tính hợp pháp, tính công khai, minh bạch, công bằng trong ban hành QĐHC. 
Các khái niệm, hình thức, chủ thể ban hành QĐHC còn được quy định và hiểu rất khác nhau; việc ủy quyền ban hành QĐHC và trách nhiệm pháp lý của người ủy quyền và người được ủy quyền chưa rõ; thiếu thống nhất về xác định hiệu lực của QĐHC, về việc đính chính, sửa đổi, bổ sung, gia hạn, thu hồi, hủy bỏ, bãi bỏ QĐHC, tạm đình chỉ, đình chỉ thi hành QĐHC…
Những vướng mắc, bất cập trong pháp luật về ban hành QĐHC đã dẫn đến nhiều hạn chế trong thực tiễn ban hành loại văn bản này như cán bộ, công chức lúng túng trong ban hành QĐHC, người dân thì thiếu cơ sở pháp lý khiếu nại, khiếu kiện… 
Ngoài ra, chất lượng của QĐHC còn chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiều trường hợp chưa thật sự hợp lý, khả thi, chưa bảo đảm tính công bằng, làm giảm hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân đối với các cơ quan hành chính nói riêng và các cơ quan nhà nước nói chung. 
Bởi thế, việc ban hành Luật sẽ thiết lập trật tự ban hành QĐHC thông qua việc quy định các nguyên tắc cơ bản về thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành QĐHC, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức, đồng thời không gây khó khăn hoặc cản trở hoạt động bình thường của các cơ quan nhà nước, bảo đảm tính linh hoạt, liên tục và hiệu quả của hoạt động quản lý hành chính nhà nước.
Nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên chia sẻ, đây sẽ là luật khung quy định về trình tự, thủ tục ban hành QĐHC nhưng trong hệ thống pháp luật hiện hành còn nhiều luật khác cũng quy định trình tự, thủ tục ban hành. Vì vậy, để xử lý mối quan hệ này, Dự thảo Luật chỉ điều chỉnh những vấn đề lớn và những vấn đề hiện chưa được quy định rõ ràng như việc ủy quyền ban hành QĐHC, việc đính chính, hủy bỏ, thu hồi QĐHC… 
Liên quan đến người thân quen thì phải từ chối
Theo nguyên Thứ trưởng Hoàng Thế Liên, việc cho dân tham gia vào quá trình ban hành QĐHC là cần thiết, song không thể “vin vào” sự tham gia của người dân để thoái thác trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan nhà nước và người dân tham gia ở mức độ nào để vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước. 
“Nên chăng chỉ tham vấn người dân trong trường hợp QĐHC gây bất lợi, QĐHC tác động đến cộng đồng nhằm đảm bảo sự phù hợp của QĐHC và tính kịp thời trong quản lý nhà nước” – ông Liên kiến nghị.
Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Kiều Đình Thụ cho rằng, QĐHC phải ban hành theo chế độ thủ trưởng, chứ không phải mang tính hội đồng, bởi vậy Luật chỉ nên điều chỉnh các QĐHC do cá nhân ban hành. 
Góp ý vào nhiều vấn đề cụ thể của Dự thảo Luật, ông Thụ còn đề xuất làm rõ ý nghĩa của việc thu hồi QĐHC. Về mặt pháp lý, ông Thụ phân tích, thu hồi QĐHC tức là QĐHC ấy hết hiệu lực, cần hủy đi để khắc phục sai sót.
Mong muốn có Luật này để kiểm soát chất lượng của các QĐHC, Phó Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp) Nguyễn Văn Cương nêu lên một thực tế về câu chuyện “thân quen” trong ban hành QĐHC, không đúng với nền hành chính văn minh hiện đại. 
Theo ông Cương, một số nước quy định khi người cán bộ được giao thụ lý, giải quyết trong lĩnh vực hành chính mà có liên quan đến người thân quen của mình thì phải từ chối, báo cáo nhằm bảo đảm tính vô tư, khách quan. Tương tự, Việt Nam cũng nên có quy định về đảm bảo sự công bằng, không phân biệt đối xử như là một nguyên tắc ban hành QĐHC.
Biểu dương ý kiến hay của ông Cương, Bộ trưởng Hà Hùng Cường nhấn mạnh, đối với việc ban hành QĐHC, cần đề cao nguyên tắc bảo đảm tính minh bạch, công khai, trừ những lĩnh vực thuộc phạm vi bí mật nhà nước. Bộ trưởng ví dụ, chẳng hạn vào một giờ G nào đó, một thủ trưởng đã ký 100 giấy phép hay 100 chứng chỉ thì phải công khai, nhưng Bộ trưởng nhận thấy Dự thảo Luật chưa thể hiện được nổi bật nguyên tắc này và tới đây cần quy định được như vậy.
Thục Quyên
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đại úy Thái Ngô Hiếu: Tỏa sáng phẩm chất người lính thời bình

Đại úy Thái Ngô Hiếu: Tỏa sáng phẩm chất người lính thời bình
(PLVN) - Câu chuyện về đồng chí Thái Ngô Hiếu, cán bộ thuộc Đội Chữa cháy & Cứu nạn cứu hộ (CC & CNCH KV) Khu vực Trảng Bom - Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy & Cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh Đồng Nai giành giật lại sự sống cho 4 nạn nhân trong vụ đuối nước tại bãi biển thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã xảy ra một thời gian nhưng vẫn để lại dư âm và bài học ý nghĩa về lòng tử tế trong xã hội hiện đại. Và hơn hết, lòng dũng cảm và nghĩa cử cao đẹp của anh đã khắc họa hình ảnh đẹp về người lính thời bình tuy không cầm súng ra trận chiến đấu trực tiếp với kẻ thù nhưng luôn không quản gian khó, không ngại hy sinh trong cuộc chiến bảo vệ sự sống, sự an toàn cho người dân.

Cần tăng mức thù lao cho cộng tác viên kiểm tra văn bản

Quang cảnh Hội thảo.
(PLVN) - Đây là một trong những đề xuất, kiến nghị được đưa ra tại Hội thảo phát huy vai trò cộng tác viên và cơ quan báo chí, truyền thông trong công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật do Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) tổ chức hôm nay, 24/5.

Nữ Phó Giám đốc Sở Tư pháp Kiên Giang: Người thổi bay tư tưởng “nhát tay” khi xử lý vi phạm hành chính

Nữ Phó Giám đốc Sở Tư pháp Kiên Giang: Người thổi bay tư tưởng “nhát tay” khi xử lý vi phạm hành chính
(PLVN) -Mới tròn ba năm làm “tham mưu trưởng” trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC), Phó Giám đốc Sở Tư pháp Kiên Giang - Lư Thị Trang Đài đã được đồng nghiệp nhận xét hai từ “yên tâm” và rất mừng khi có chị cùng tham gia, còn cấp trên thì tin tưởng, điểm nghẽn được khơi thông, công việc thì chạy.

Cần nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật

Ông Đặng Thanh Sơn Cục trưởng Cục Quản lý xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp.
(PLVN) -Tổ chức thi hành pháp luật là vấn đề luôn được Đảng Cộng sản Việt Nam coi là vấn đề trọng tâm, có ý nghĩa then chốt trong quá trình xây dựng và phát triển của đất nước, đặc biệt là kể từ khi chúng ta thực hiện công cuộc đổi mới năm 1986 cho đến nay. Tại các văn kiện, nghị quyết của Đảng luôn có những nhận định, đánh giá về công tác này và từ đó có những chủ trương, định hướng lớn để Nhà nước thể chế hóa thành pháp luật để tổ chức thực hiện với mục đích đưa chủ trương, định hướng của Đảng thực sự đi vào cuộc sống, bảo đảm cho pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh trong đời sống xã hội.

Hơn nửa cuộc đời tâm huyết với nghề “gác cổng công lý”

Hơn nửa cuộc đời tâm huyết với nghề “gác cổng công lý”
(PLVN) - 20 năm gắn bó với nghề, Luật sư Nguyễn Thị Thu Hoài – Giám đốc Công ty Luật TNHH Thuế và Luật Hà Nội (Hanoi Tax & Law Firm) luôn tâm niệm: Nghề Luật sư không chỉ cần cái tâm, cái tầm mà còn cần cả sự sáng tạo, tiếp thu và lắng nghe. Luật sư không phải lúc nào cũng đọc, nêu những căn cứ pháp luật khô khan mà còn là sự thấu hiểu về cuộc sống, thấu hiểu hoàn cảnh của những con người khác nhau trong xã hội...

Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng

Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng
(PLVN) -Mới đây, Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc phối hợp với Ngân hàng Nhà nước CN Vĩnh Phúc tổ chức Hội nghị đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh về công tác THADS, nhằm thống nhất trong công tác phối hợp, giải quyết dứt điểm các vụ việc đang có khó khăn, vướng mắc.