Ban hành hướng dẫn kế toán khi tham gia thị trường tài sản mã hóa

Theo Thông tư 15/2026/TT-BTC, tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH, tổ chức phát hành TSMH, nhà đầu tư trong nước phải tuân thủ đầy đủ các quy định của Luật Kế toán, các chuẩn mực kế toán Việt Nam, Chế độ kế toán doanh nghiệp và quy định của pháp luật về thị trường TSMH có liên quan. Thực hiện hạch toán kế toán theo chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC và những nội dung quy định tại Thông tư 15/2026/TT-BTC để ghi sổ kế toán, lập và trình bày báo cáo tài chính.

Trường hợp tổ chức phát hành TSMH, nhà đầu tư trong nước là các doanh nghiệp, tổ chức đang áp dụng chế độ kế toán riêng thì vẫn thực hiện theo chế độ kế toán đó và những quy định tại Thông tư 15/2026/TT-BTC để hạch toán, ghi sổ kế toán, lập và trình bày báo cáo tài chính.

Bên cạnh đó, Thông tư 15/2026/TT-BTC đã hướng dẫn nguyên tắc kế toán đối với tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH.

Theo đó, tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch TSMH, lưu ký TSMH, cung cấp nền tảng phát hành TSMH vào tài khoản “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”.

Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ phải được theo dõi chi tiết cho từng loại dịch vụ, hoạt động nghiệp vụ của tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH. Tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH phải tiến hành phân loại, theo dõi, hạch toán chi tiết các khoản nợ phải thu để có biện pháp thu hồi kịp thời, lập dự phòng các khoản nợ phải thu khó đòi theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, đối với hoạt động lưu ký TSMH, Thông tư 15/2026/TT-BTC quy định, tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH có trách nhiệm quản lý, hạch toán kế toán tách biệt tiền, TSMH của khách hàng với tiền, TSMH của tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH. Đồng thời theo dõi chi tiết tiền, TSMH theo từng đối tượng khách hàng, từng loại TSMH.

Ngoài ra, TSMH của khách hàng lưu ký tại tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH không được ghi nhận là tài sản của tổ chức cung cấp dịch vụ mà được theo dõi chi tiết để phục vụ yêu cầu quản lý và thuyết minh trên báo cáo tài chính.

Tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH phải theo dõi chi tiết tài khoản “Phải thu khách hàng” của các thành viên lưu ký theo từng đối tượng, từng nội dung phải thu và từng lần thanh toán.

Tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH ghi nhận doanh thu đối với các khoản thu từ phí dịch vụ lưu ký, phí dịch vụ quản lý TSMH của khách hàng, dịch vụ thực hiện quyền, chuyển giao TSMH cho khách hàng, dịch vụ quản lý tài sản ký quỹ và doanh thu dịch vụ lưu ký khác.

Đối với hoạt động tự doanh TSMH, tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH ghi nhận các khoản doanh thu, chi phí của hoạt động tự doanh TSMH tương tự như hoạt động kinh doanh chứng khoán. Việc áp dụng tương tự chỉ nhằm mục đích hạch toán kế toán, không đồng nghĩa coi TSMH là chứng khoán.

Mặt khác, tổ chức cung cấp dịch vụ TSMH phải theo dõi chi tiết các loại TSMH tự doanh mà tổ chức đang nắm giữ, hạch toán đầy đủ, kịp thời các khoản thu từ hoạt động tự doanh TSMH. Đồng thời, phải thực hiện trích lập dự phòng rủi ro liên quan đến hoạt động tự doanh TSMH tương tự như hoạt động tự doanh chứng khoán của công ty chứng khoán.

Thông tư 15/2026/TT-BTC nêu rõ, tổ chức phát hành TSMH thực hiện chào bán, phát hành TSMH thông qua nền tảng phát hành TSMH căn cứ vào bản chất nghĩa vụ phát sinh từ TSMH đã phát hành, mục đích nắm giữ TSMH để hạch toán kế toán cho phù hợp. Trường hợp TSMH mang bản chất như huy động vốn thì hạch toán tương tự hoạt động vay vốn của doanh nghiệp.

Đối với nhà đầu tư trong nước, hoạt động mua, bán TSMH, hạch toán kế toán tương tự như hoạt động đầu tư tài chính và căn cứ theo mục đích đầu tư, nắm giữ TSMH để hạch toán kế toán cho phù hợp.

Thông tư 15/2026/TT-BTC có hiệu lực từ 4/3/2026 và áp dụng từ năm tài chính 2026.