Bàn giải pháp phát triển du lịch nông thôn theo chuỗi giá trị bền vững tại Nghệ An
Sáng 26/5, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tỉnh Nghệ An tổ chức Hội thảo khoa học “Thực trạng và giải pháp phát triển chuỗi giá trị du lịch nông thôn trên địa bàn tỉnh Nghệ An”.
Đồng chủ trì Hội thảo có PGS.TS. Phạm Trung Lương, Nguyên Phó Viện trưởng, Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch; ông Trần Xuân Cường, Phó Giám đốc Sở VHTT&DL; bà Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Nghệ An.
Hội thảo thu hút sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, nghiên cứu, doanh nghiệp ở lĩnh vực du lịch; đại diện các Sở, ban, ngành cấp tỉnh; các cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu, cơ sở đào tạo; các khu du lịch, doanh nghiệp lữ hành, hợp tác xã du lịch, bản du lịch cộng đồng, hộ kinh doanh homestay trên địa bàn tỉnh.
Vùng đất giàu tiềm năng
Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Nghệ An chia sẻ:
Du lịch nông thôn (DLNN) hiện nay không chỉ là một loại hình du lịch mà đã trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, bảo tồn văn hóa bản địa, tạo sinh kế cho cộng đồng và góp phần xây dựng nông thôn mới bền vững. Trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và kinh tế trải nghiệm, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh từ khai thác tài nguyên đơn thuần sang tiếp cận theo chuỗi giá trị, nơi các chủ thể cùng tham gia, cùng tạo giá trị và cùng hưởng lợi.
Nghệ An có nhiều tiềm năng nổi bật để phát triển DLNN với hệ sinh thái tài nguyên đa dạng từ miền núi, trung du, đồng bằng đến ven biển; hệ thống di sản văn hóa phong phú, làng nghề truyền thống đặc sắc, sản phẩm OCOP đa dạng cùng nhiều mô hình du lịch cộng đồng đang từng bước hình thành và phát triển.
Nhiều mô hình du lịch cộng đồng và du lịch nông nghiệp, du lịch làng nghề đã từng bước hình thành tại Nam Đàn, Con Cuông, Quế Phong, Thanh Chương, Nghĩa Đàn, Anh Sơn, Cửa Lò… Các mô hình này bước đầu tạo ra những sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa, cảnh quan nông thôn, sản xuất nông nghiệp và đời sống cộng đồng, góp phần tạo sinh kế cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy DLNN Nghệ An còn nhiều hạn chế, như: sản phẩm còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết; chuỗi cung ứng dịch vụ chưa hoàn chỉnh; hoạt động xúc tiến quảng bá và chuyển đổi số còn hạn chế; cơ chế điều phối và mô hình quản trị điểm đến chưa rõ nét; sự tham gia và hưởng lợi của cộng đồng địa phương trong chuỗi giá trị chưa tương xứng với tiềm năng.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Hội thảo có ý nghĩa quan trọng trong việc làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển chuỗi giá trị DLNN; đồng thời là diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp và địa phương cùng trao đổi kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp thiết thực, khả thi phục vụ hoạch định chính sách và định hướng phát triển DLNN Nghệ An trong thời gian tới.
Hội thảo tập trung thảo luận một số nội dung trọng tâm như: Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về DLNN và chuỗi giá trị DLNN trong bối cảnh mới; Đánh giá tiềm năng, lợi thế và thực trạng phát triển chuỗi giá trị DLNN tỉnh Nghệ An; Phân tích vai trò, mối liên kết giữa các chủ thể tham gia chuỗi giá trị như cộng đồng dân cư, hợp tác xã, doanh nghiệp, làng nghề, sản phẩm OCOP và di sản văn hóa.
Các ý kiến cũng thảo luận các cơ chế, chính sách, mô hình quản trị, điều phối và chuyển đổi số trong phát triển DLNN; Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển nguồn nhân lực, xúc tiến quảng bá và xây dựng mô hình phù hợp với đặc thù từng vùng miền của Nghệ An.
Phấn đấu phát triển theo hướng bền vững, hiệu quả và giàu bản sắc
Phát biểu kết luận tại Hội thảo, ông Trần Xuân Cường, Phó Giám đốc Sở VHTT&DL đánh giá cao các ý kiến tham luận, trao đổi tâm huyết của các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tham dự. Đây là những đóng góp có giá trị khoa học và thực tiễn sâu sắc, góp phần thúc đẩy phát triển DLNN Nghệ An theo hướng bền vững, hiệu quả và giàu bản sắc.
Ông nhấn mạnh: Thông qua các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo, có thể khẳng định rằng Nghệ An có nhiều tiềm năng và lợi thế để phát triển du lịch nông thôn theo hướng hình thành chuỗi giá trị bền vững. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, phát triển DLNN ở Nghệ An hiện nay vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế.
Trên cơ sở kết quả Hội thảo, Phó Giám đốc Sở VHTT&DL Nghệ An cho biết tỉnh thống nhất một số định hướng trọng tâm:
Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về DLNN, gắn với triển khai hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam về phát triển văn hóa và con người Nghệ An. Đồng thời nghiên cứu xây dựng cơ chế điều phối liên ngành về phát triển DLNN; Tăng cường liên kết giữa ngành VHTT&DL với các ngành - chính quyền địa phương - doanh nghiệp - cơ sở đào tạo trong quản lý và phát triển điểm đến.
Thứ hai, phát triển sản phẩm DLNN đặc trưng theo chuỗi giá trị: Tập trung xây dựng các sản phẩm có tính đặc thù, gắn với lợi thế từng vùng sinh thái của Nghệ An; Đẩy mạnh liên kết giữa du lịch với sản phẩm OCOP, làng nghề truyền thống, ẩm thực địa phương, nghệ thuật dân gian và di sản văn hóa, nhằm gia tăng giá trị sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao mức chi tiêu của du khách.
Thứ ba, tăng cường vai trò của cộng đồng và doanh nghiệp trong chuỗi giá trị du lịch như lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn trải nghiệm, sản xuất hàng lưu niệm và bảo tồn văn hóa bản địa; Tạo điều kiện để doanh nghiệp du lịch, hợp tác xã và các chủ thể OCOP tham gia xây dựng sản phẩm, kết nối thị trường, ứng dụng công nghệ số và nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch nông thôn.
Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số, xúc tiến quảng bá và phát triển nguồn nhân lực: Tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý điểm đến, quảng bá sản phẩm, bán hàng trực tuyến và xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch nông thôn; Đổi mới công tác xúc tiến quảng bá theo hướng chuyên nghiệp, có trọng tâm, trọng điểm; xây dựng thương hiệu du lịch nông thôn Nghệ An gắn với bản sắc văn hóa địa phương; Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản trị, kỹ năng phục vụ du lịch và chuyển đổi số cho cộng đồng dân cư, hợp tác xã và các chủ thể tham gia chuỗi giá trị du lịch.
Thứ năm, tăng cường liên kết vùng và hợp tác phát triển: Mở rộng liên kết phát triển du lịch nông thôn giữa Nghệ An với các địa phương trong khu vực Bắc Trung Bộ và cả nước; kết nối tour, tuyến du lịch giữa miền núi – đồng bằng – ven biển nhằm hình thành các hành trình trải nghiệm đa dạng, đặc sắc; Tăng cường hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức quốc tế và chuyên gia để tiếp nhận tri thức, kinh nghiệm và mô hình phát triển du lịch nông thôn bền vững.
Theo Phó Giám đốc Sở VHTT&DL Nghệ An, những kết quả đạt được từ Hội thảo sẽ là cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng để tỉnh Nghệ An tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách và xây dựng định hướng phát triển du lịch nông thôn theo chuỗi giá trị trong thời gian tới; góp phần phát triển kinh tế nông thôn, bảo tồn bản sắc văn hóa, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển du lịch Nghệ An theo hướng bền vững, hiện đại và giàu bản sắc.