​Bàn cách tăng giá trị hạt gạo xuất khẩu

(PLVN) - Là nước xuất khẩu gạo xếp thứ ba thế giới nhưng giá trị hạt gạo Việt Nam thường kém hơn so với nhiều nước. Nếu phát huy được hết những tiềm năng sẵn có và tận dụng được những thành tựu công nghệ hiện đại, ngành lúa gạo Việt Nam sẽ có bước tiến mới để nâng tầm hạt gạo trên trường quốc tế. 
Cơ giới hóa trong sản xuất lúa giúp nông dân ĐBSCL giảm công lao động và chi phí sản xuất Cơ giới hóa trong sản xuất lúa giúp nông dân ĐBSCL giảm công lao động và chi phí sản xuất

Những vấn đề này được bàn luận tại Hội thảo phát triển chuỗi giá trị lúa gạo Việt Nam 2019, diễn ra tại TP Cần Thơ mới đây.

Tăng về “lượng”…

Trong những năm qua, mặc dù diện tích lúa cả nước có xu hướng giảm nhưng năng suất liên tục tăng (từ 53,4 tạ/ha năm 2010 lên 58,1 tạ/ha năm 2018), sản lượng gạo hàng hóa tăng từ 26,4 triệu tấn năm 2010 lên 29 triệu tấn năm 2018. Diện tích lúa hiện chiếm 82% diện tích đất canh tác cả nước, trong đó khoảng 52% ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và 18% ở Đồng bằng sông Hồng. Xuất khẩu gạo năm 2018 đạt 6,15 triệu tấn, với giá trị 3,15 tỷ USD. Năng suất cao hơn bình quân châu Á khoảng 17% và đứng đầu Đông Nam Á. 

Ngành sản xuất lúa gạo tiếp tục tận dụng những thành tựu của khoa học – công nghệ và vật tư đầu vào trong khâu sản xuất. Công tác nghiên cứu, chọn, tạo giống lúa đạt nhiều thành tựu nổi bật. Có thể kể đến như phương pháp nuôi cấy mô, xử lý đột biến để tạo các dòng đột biến có lợi; phương pháp đơn bội giúp giảm thời gian chọn tạo và tăng hiệu quả tạo dòng lúa thuần; phương pháp dung hợp tế bào trần đưa các đặc tính quan trọng từ các giống lúa hoang dã vào giống lúa trồng. Việt Nam cũng đã ứng dụng thành công chỉ thị phân tử để tạo các giống lúa chịu sâu bệnh và điều kiện bất lợi hay tăng mùi thơm, tăng số hạt trên bông…

Bên cạnh đó, cơ giới hóa nông nghiệp cũng giúp giảm công lao động, bảo đảm sản xuất trong khung thời vụ tốt nhất, tạo ra sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu tốt; đồng thời thúc đẩy quá trình liên kết sản xuất, hình thành nhiều mô hình liên kết DN với nông dân sản xuất trên cánh đồng lớn. Việc ứng dụng công nghệ trong thu hoạch, sơ chế, chế biến gạo gần đây có nhiều tiến bộ so với các nước trong khu vực, một số công ty đã xuất khẩu thiết bị xay xát gạo cho các nước Đông Nam Á, châu Phi…

Về cơ chế chính sách, với sự cắt giảm nhiều thủ tục hành chính, Nghị định 107/2018/NĐ-CP của Chính phủ về xuất khẩu gạo tạo cho DN sự hứng khởi khi tham gia thị trường xuất khẩu gạo. 

Bên cạnh thị trường truyền thống, xuất khẩu gạo sang EU dự báo sẽ tăng do tác động của Hiệp định EVFTA. Đồng thời, Việt Nam có thuận lợi lớn để phát triển ngành công nghiệp chế biến sản phẩm từ gạo bởi các công ty xuất khẩu công nghệ hàng đầu thế giới trong lĩnh vực này đều tham gia TPP.

…nhưng “chất” còn kém

Bên cạnh những thành quả, tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng việc ứng dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất, chế biến, bảo quản lúa gạo vẫn là hạn chế của ngành nông nghiệp. 

Theo Tiến sĩ Trần Ngọc Thạch, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, với diện tích 1,7 triệu ha đất lúa, hàng năm ĐBSCL, vựa lúa chủ lực của cả nước gieo trồng khoảng 4,2 triệu ha lúa, trong đó nhóm lúa thơm đặc sản chỉ 17,5%. Đó cũng là một lý do khiến giá trị gạo xuất khẩu thấp. Ông Thạch đề nghị các DN xuất khẩu cần sự hợp tác và đầu tư nhiều hơn trong việc xây dựng vùng nguyên liệu, áp dụng quy trình canh tác lúa phù hợp và truy xuất nguồn gốc để nâng giá trị hạt gạo. Ông Thạch chia sẻ: “Cũng cần quan tâm hơn nữa đến các giống lúa giàu vi chất dinh dưỡng và gạo chức năng, dù thị phần không lớn nhưng có giá trị kinh tế rất cao”.

Ông Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam cho biết: “Hiện sản xuất lúa gạo trong nước chủ yếu vẫn dựa vào quy mô nông hộ, nhỏ lẻ; hình thức liên kết còn chậm phát triển; hiệu quả chuỗi giá trị ngành lúa gạo thấp do tỷ lệ thất thoát cao. Tuy lượng gạo xuất khẩu chiếm 15% thị trường thế giới nhưng chuỗi giá trị lúa gạo chỉ mới dừng lại ở hạt gạo mà chưa có sản phẩm sau lúa gạo, như chế biến sâu hạt gạo, cám, trấu, rơm rạ…”. Ông Sơn đề xuất một số giải pháp, trong đó ưu tiên hàng đầu là ứng dụng công nghệ hiện đại để nâng cao chất lượng hạt gạo. 

Các chuyên gia cũng cho rằng cần đẩy mạnh phát triển cơ giới hóa các khâu canh tác và sau thu hoạch, đặc biệt các khâu còn yếu như bón phân, phun thuốc, làm khô, bảo quản và chế biến lúa gạo.

Hải Âu
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đề xuất giảm thu ngân sách 20 tỷ đồng để cùng doanh nghiệp và người dân vượt qua đại dịch

Đề xuất giảm thu ngân sách 20 tỷ đồng để cùng doanh nghiệp và người dân vượt qua đại dịch
(PLVN) -  Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị quyết của Ủy ban thưừng vụ Quốc hội (UBTVQH) về một số giải pháp thu ngân sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp (DN), người dân chịu tác động của dịch COVID-19, theo đó, dự tính các giải pháp được đề xuất có thể làm giảm thu ngân sách khoảng 20 nghìn tỷ đồng.

Tìm phương án xử lý hàng tồn đọng tại cảng Cát Lái

Hoạt động sản xuất gián đoạn do Covid-19 khiến lượng hàng tồn bãi tại cảng Cát Lái tăng cao, nguy cơ cảng phải ngưng tiếp nhận tàu.
(PLVN) - Trong khi sản lượng container nhập về bãi từ tàu biển vẫn tăng trưởng thì sản lượng container xuất theo đường bộ, số lượt xe ra, vào cảng giao nhận container liên tục giảm trong bối cảnh TP HCM thực hiện giãn cách, dẫn đến số lượng container tồn tại bãi Cát Lái tăng cao, cảng có thể phải tạm thời ngưng tiếp nhận tàu...

Nỗi lo nhập siêu sau 7 tháng

Tình hình xuất nhập khẩu hàng hóa tới đây dự báo khó khăn. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -  Nhập siêu vẫn tiếp tục diễn ra sau 7 tháng đầu năm. Điều này bắt đầu dấy lên những lo ngại về cán cân thương mại hàng hóa năm 2021.

Rất thiếu nhân công thu hoạch thủy sản

Trong bối cảnh dịch COVID-19, nhân lực cho khai thác thủy sản đang rất thiếu.
(PLVN) - Theo Tổ công tác 970 của Bộ NN&PTT, tính đến ngày 1/8, đã có 562 đầu mối cung cấp nông sản thực phẩm đăng ký hoạt động với Tổ công tác, trong đó có 246 đầu mối cung cấp thủy sản. Khó khăn nhất hiện nay là đang thiếu nhân công thu hoạch thủy sản.

Các dự án truyền tải điện khó hoàn thành đúng tiến độ trong tình thế này...

Phó Tổng Giám đốc Bùi Văn Kiên (bìa phải) trong cuộc kiểm tra tiến độ một dự án.
(PLVN) - Nhiều địa phương trên cả nước đang thực hiện giãn cách xã hội do ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng các dự án truyền tải điện. Ông Bùi Văn Kiên - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) - chia sẻ về vấn đề này trong cuộc trò chuyện sau đây.

Nông sản sang Anh: Nhiều cơ hội nhưng không dễ

Quả chuối Việt Nam chưa tìm được đường sang Anh.
(PLVN) -  Anh là thị trường đang rộng mở đối với nông sản Việt khi Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương đã có hiệu lực với việc thực thi ngay lập tức 100% các cam kết miễn, giảm thuế.

Tân Cảng Cát Lái tạm ngưng tiếp nhận hàng hóa

Lượng container tồn bãi tại cảng Cát Lái đã chạm ngưỡng 100% công suất. Ảnh minh họa: Tiến Lực/TTXVN
(PLVN) - Các mặt hàng chiếm dung lượng bãi lớn như hàng siêu trường, siêu trọng, hàng quá khổ, quá tải… cũng thuộc diện tạm ngưng tiếp nhận từ ngày 5/8; hàng lạnh trung chuyển rút ruột sang container sẽ tạm ngưng tiếp nhận đến hết ngày 16/8.

Người nộp thuế có thể sử dụng ứng dụng thuế điện tử trên thiết bị di động

 Etax mobile sẽ giúp người nộp thuế dễ dàng tiếp cận với các TTHC thuế.
(PLVN) - Dự kiến trong tháng 8/2021, Tổng cục Thuế sẽ đưa phiên bản Etax-mobile đầu tiên vào hoạt động. Với 60 triệu cá nhân có mã số thuế hiện nay, Tổng cục Thuế tin tưởng việc sử dụng Etax mobile sẽ giúp người nộp thuế dễ dàng tiếp cận với các thủ tục hành chính (TTHC) thuế và giao tiếp với cơ quan thuế...

Giải pháp giúp doanh nghiệp TP HCM thực hiện "3 tại chỗ" an toàn

Giải pháp giúp doanh nghiệp TP HCM thực hiện "3 tại chỗ" an toàn
(PLVN)  -Liên quan đến doanh nghiệp “3 tại chỗ” trong thời điểm dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp, mới đây, Tổ công tác Bộ Y tế đã có buổi kiểm tra, giám sát công tác phòng chống dịch tại Công ty TNHH Acecook Việt Nam (KCN Tân Bình, phường Tân Phú, TP.HCM).