Bài toán nhân lực

Giám đốc Công ty cổ phần nhiệt điện Hải Phòng Mai Đình Kề cho biết: Hiện đang có hơn 1000 cán bộ, kỹ sư, công nhân Trung Quốc làm việc trên công trường. Công ty phải xây dựng nhiều khu nhà ở cho họ nhưng cũng không đáp ứng nổi, một số phải ra thuê nhà trọ ở bên ngoài, chung quanh khu vực các xã Ngũ Lão, Tam Hưng, Thuỷ Nguyên.

Đây được coi là một hiện tượng không chỉ của Hải Phòng mà có thể nói là của cả nước. Bởi lẽ, trước đây, ta vẫn thường tự hào là nơi có nguồn nhân lực dồi dào, giá nhân công rẻ và Việt Nam vẫn thường xuất khẩu nhiều lao động ra nước ngoài. Nhưng bây giờ  ngược lại, ta lại phải nhập khẩu lao động. Theo lãnh đạo công ty cổ phần nhiệt điện Hải Phòng, nhiều công việc, tuy chỉ là lao động phổ thông nhưng tìm kiếm mãi ở địa phương cũng không có hoặc có thì không bảo đảm yêu cầu công việc. Hơn nữa, nhiều người tinh thần trách nhiệm không cao, không chấp hành nghiêm quy định về kỷ luật và an toàn lao động. Trong khi đó, công nhân Trung Quốc có sức chịu đựng khá tốt, có khả năng làm việc trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, tính kỷ luật cao, năng suất lao động vượt trội. Đi khắp công trường đều thấy không khí làm việc nghiêm túc, khẩu hiệu bảo đảm an toàn treo khắp nơi đủ thấy sự cố gắng của họ. Ông Kề cho biết, có khả năng, số lao động Trung Quốc sẽ tăng  gấp đôi khi nhà máy đi vào giai đoạn thi công gấp rút để bảo đảm tiến độ. Để giải bài toán nhân lực sau khi nhà máy đi vào hoạt động, công ty phải bắt đầu tuyển chọn, ưu tiên người địa phương đưa đi đào tạo để có kỹ năng vận hành máy móc thiết bị sau này. Rõ ràng, nhân lực đối với nhà máy nhiệt điện Hải Phòng quả thật không phải là vấn đề nhỏ cả trước mắt và lâu dài.

Nhìn rộng ra, nhân lực trong các lĩnh vực khác ở Hải Phòng cũng trong tình trạng tương tự mà rõ nhất là ngành cơ khí, đóng tàu. Thủ tướng  Nguyễn Tấn Dũng làm việc với thành phố  đề cập khá nhiều tới vấn đề này và yêu cầu thành phố có ngay chiến lược đào tạo nhân lực phù hợp với xu thế phát triển trong 10- 20 năm tới. Định hướng đề ra đã quá rõ, Hải Phòng là thành phố cảng lớn nhất phía Bắc, trung tâm cơ khí chế tạo, trung tâm đóng tàu, trung tâm du lịch, dịch vụ, trung tâm tài chính Nhân lực trong những ngành nghề này nhất thiết phải thật chuyên sâu, thật giỏi mới có thể đáp ứng yêu cầu đề ra. Trong khi đó, các ngành nghề đào tạo cũng như định hướng nghề nghiệp cho học sinh dường như chưa thật quan tâm tới những vấn đề này, mới chỉ là những định hướng chung chung, ai cũng chỉ muốn làm thầy, không muốn làm thợ. Thành phố đang phát triển, rất cần những người thợ lành nghề trên mọi lĩnh vực. Vì vậy, xây dựng một chiến lược đào tạo nhân lực lâu dài với nhiều phương thức, nhiều biện pháp khác nhau ở thời điểm này đã là muộn với Hải Phòng, cần được xúc tiến khẩn trương hơn, khắc phục ngay tình trạng lao động “ thừa vẫn thừa mà thiếu vẫn thiếu”.

Hồng Thanh