Bài học lòng dân

Đọc diễn văn trong lễ kỷ niệm 35 năm Ngày giải phóng Đà Nẵng, đồng chí Nguyễn Bá Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố đã nhấn mạnh đến “cái được” cơ bản nhất trong nhiều năm qua, mà từ đó có thêm những “cái được” khác. Đó là được lòng dân!

Ở bất cứ xã hội và nền chính trị nào, lòng dân vẫn là điều cơ bản nhất của ổn định và phát triển. Thành phố Đà Nẵng trong hơn 10 năm qua phát triển mạnh, kinh tế và hạ tầng đô thị được tăng cường với tốc độ nhanh chính là nhờ có được sự đồng tình và tin tưởng của cả cộng đồng cư dân lẫn các nhà kinh doanh đến làm ăn lâu dài ở đây.

Vì sao được lòng dân? Tôi có người bạn làm giám đốc một công ty khai thuế tư nhân ở Úc. Anh ta kể người dân ở đó không ai trốn thuế vì họ biết tiền thuế của họ đóng được sử dụng cho các mục đích công và phúc lợi xã hội rất rõ ràng. Đà Nẵng tuy còn nhiều việc chưa hoàn chỉnh, có nơi cán bộ cơ sở còn hoạnh họe, cửa quyền, nhưng đã bước đầu xây dựng được bộ máy chính quyền biết coi trọng sự minh bạch, biết lắng nghe và làm việc vì quyền lợi của người dân.

Những công trình đô thị hóa hay chỉnh trang đô thị tuy có người bị ảnh hưởng ít nhiều, nhưng đã mang lại lợi ích chung trên thực tế nên đã được họ đồng tình, ủng hộ. Những cuộc tiếp xúc đi, tiếp xúc lại với nhiều tầng lớp và ở nhiều địa bàn dân cư của lãnh đạo thành phố để nghe dân trình bày nguyện vọng, thậm chí có tranh luận và có những biện pháp giúp đỡ hữu hiệu những yêu cầu bức xúc của dân đã tạo ra hiệu ứng đồng thuận xã hội rất quan trọng ở Đà Nẵng.
 
Trong việc được lòng dân, tôi cho rằng sự sáng tạo và hiểu được tâm tư nguyện vọng của dân ở từng cán bộ, công chức Nhà nước rất quan trọng. Việc có đến 90 ngàn hộ dân đã đồng ý giải tỏa nhà cho đô thị hóa trong hơn 15 năm qua, nếu không có sáng kiến cấp đất cho hộ phụ chắc sẽ không thuận lợi! Thực hiện khung giá đất theo Luật Đất đai hiện hành trong đền bù, giải tỏa và tái định cư, có lẽ chưa địa phương nào cấp đất cho hộ phụ - vừa có tính nhân văn, vừa phù hợp với thực tiễn - cho nên đó là một sáng tạo hợp lòng dân, nhất là các hộ nghèo, giá trị đền bù thấp.

Cũng theo diễn văn của đồng chí Bí thư Thành ủy, chỉ trong vòng 10 năm nữa Đà Nẵng sẽ có kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. “Phấn đấu đến năm 2020, Đà Nẵng sẽ có những tuyến xe điện ngầm đầu tiên và không sử dụng xe máy trong khu vực nội thành...”; “Chúng ta xây dựng một đô thị mà ở đó chúng ta cần nhiều hơn những giá trị đạo đức và văn hóa, ở đó cần nhiều hơn nhân tài và chất xám... nhờ những lợi ích cụ thể mà người dân được hưởng thụ...”. Cuối cùng, mục tiêu phát triển vẫn là để “người dân được hưởng thụ”, vẫn là để hợp lòng dân.

Mười năm nữa là không lâu. Cũng như 10 năm trước người Đà Nẵng chưa hình dung hết những cái đang có hôm nay. Nhưng yêu cầu của 10 năm tới không chỉ dừng lại ở lượng mà đã nâng lên thành chất và lượng. Xây dựng các tuyến xe điện ngầm trong vòng 10 năm là có thể đạt được, nhưng không đi xe máy trong nội thành là cả một vấn đề thuộc về thói quen trong cách sống; cũng như các chuẩn mực “văn hóa và đạo đức” mà một đô thị đang hướng tới. Điều đó đang cần một lộ trình và những chương trình hành động cụ thể, kiên trì của cả hệ thống; bao gồm giáo dục nhân cách công dân từ trường học, khu phố; có sách lược tuyên truyền các giá trị văn hóa-lịch sử đặc thù để hun đúc lòng tự hào của một vùng đất và tôn vinh tinh thần thượng tôn pháp luật...

Có thể hiểu các chương trình thành phố “5 không”, “3 có”, “Thành phố môi trường”... trong thời gian qua là những bước đi đầu tiên và tuần tự để đến với các “mục tiêu 2020” đó. Nhưng đến nay, kết quả các mục tiêu trên có mặt vẫn còn xa với mức kỳ vọng do nhiều tác động bên ngoài lẫn nội tại. Vì vậy, cần có các chương trình hành động vì một “Đà Nẵng văn hóa, văn minh” bên cạnh các mục tiêu kinh tế, xã hội cho không những chỉ 10 năm, mà kéo dài trong nhiều thập niên tới. Vì văn hóa, văn minh là một quá trình lâu dài và sâu sắc. Các chương trình này, không chỉ đòi hỏi một lực lượng cán bộ chuyên sâu, những bước đi bài bản mà quan trọng hơn vẫn cần một bệ phóng từ sự đồng thuận của lòng dân!

TRƯƠNG ĐIỆN THẮNG