Bài cuối: Hào hùng Thành phố Đồng Nai bước vào kỷ nguyên mới

Cột mốc lịch sử trên vùng đất Trấn Biên

Tại Quảng trường Long Hưng, Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập Thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất diễn ra trong không khí trang trọng, tự hào. Giữa không gian rực sáng cờ hoa, niềm vui hiện rõ trên gương mặt người dân. Với nhiều thế hệ người Đồng Nai, đây không chỉ là sự kiện hành chính, mà là thời khắc lịch sử kết tinh từ hành trình gần 330 năm khai phá, đấu tranh, xây dựng và phát triển của vùng đất Trấn Biên.

Từ chiến tranh đến hòa bình, từ vùng đất từng chịu nhiều mất mát đến trung tâm công nghiệp năng động của cả nước, Đồng Nai đã đi qua chặng đường dài bằng ý chí, bản lĩnh và khát vọng vươn lên. Trong thời bình, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Đồng Nai từng bước khắc phục hậu quả chiến tranh, bền bỉ kiến thiết quê hương, tạo nên những thành tựu bứt phá, khẳng định vị thế một trong những đầu tàu kinh tế, trung tâm công nghiệp lớn của quốc gia.

Tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, việc thành lập Thành phố Đồng Nai là dấu mốc lớn, mở ra chặng đường phát triển mới. Vị thế mới đòi hỏi tầm nhìn mới, không gian lớn hơn đòi hỏi năng lực quản trị cao hơn, niềm tự hào lớn hơn phải được chuyển hóa thành trách nhiệm lớn hơn trước nhân dân và đất nước.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Đồng Nai hiện hội tụ nhiều lợi thế hiếm có về quy mô kinh tế, dân số, hạ tầng, tài nguyên, lịch sử và văn hóa. Những lợi thế đó đặt thành phố vào vai trò cực tăng trưởng đa chức năng, đô thị động lực, trung tâm công nghiệp, hàng không và đổi mới sáng tạo của quốc gia.

Từ nền tảng ấy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân Thành phố Đồng Nai chung sức xây dựng khát vọng Đồng Nai mới trong tầm vóc đô thị trực thuộc Trung ương. Thành phố phải tự đặt mình vào chuẩn mực phát triển cao hơn, vươn lên thành đô thị động lực, có năng lực cạnh tranh và sức lan tỏa lớn đối với vùng Đông Nam Bộ, cả nước.

Đồng Nai cần biến lợi thế riêng có thành giá trị phát triển mới. Đó là hạ tầng giao thông chiến lược đa phương thức, nền tảng công nghiệp mạnh, mạng lưới logistics, vị trí cửa ngõ liên vùng, không gian biên giới rộng mở, vùng đất giàu tiềm năng và con người bản lĩnh, sáng tạo. Các lợi thế này phải được kết nối thành một chỉnh thể, nơi công nghiệp, dịch vụ, đô thị, sinh thái, văn hóa, kinh tế biên mậu, quốc phòng và an ninh bổ trợ cho nhau.

Một yêu cầu quan trọng được nhấn mạnh là xây dựng Thành phố Đồng Nai vì con người, để người dân được thụ hưởng thành quả phát triển. Thành phố cần chăm lo tốt hơn việc làm, nhà ở, trường học, bệnh viện, thiết chế văn hóa, không gian công cộng và môi trường sống; quan tâm nhiều hơn đến công nhân, người lao động, đồng bào vùng sâu, vùng khó khăn, vùng biên giới và các nhóm yếu thế. Mục tiêu cuối cùng là mỗi gia đình có cuộc sống ấm no hơn, an toàn hơn, hạnh phúc hơn.

Cùng với phát triển kinh tế, Đồng Nai phải nuôi dưỡng bản sắc và phẩm chất con người trong thời kỳ mới. Một thành phố phát triển không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế hay công trình hiện đại, mà còn bằng chất lượng sống của nhân dân và nền tảng văn hóa bền vững. Thành phố cần gìn giữ, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa đa sắc tộc, đa tôn giáo; biến truyền thống tiên phong, yêu nước, cần cù, nghĩa tình, sáng tạo thành nguồn lực tinh thần cho phát triển.

Trên hành trình đó, tinh thần đồng hành của doanh nghiệp và nhân dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chính quyền cần kiến tạo môi trường minh bạch, thuận lợi, công bằng. Doanh nghiệp phải đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh, gắn lợi ích kinh doanh với trách nhiệm xã hội. Người dân là chủ thể tham gia xây dựng đô thị văn minh, giữ gìn môi trường, trật tự, kỷ cương và bản sắc cộng đồng.

Giữ ổn định, kỷ cương và đoàn kết là điều kiện xuyên suốt để phát triển bền vững. Đồng Nai có vị trí chiến lược, đường biên giới quốc gia, hạ tầng trọng điểm, không gian công nghiệp và đô thị lớn. Vì vậy, phát triển phải gắn với quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, đối ngoại và thế trận lòng dân vững chắc.

Trước vận hội mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Trung ương sẽ tiếp tục quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo, nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp để Đồng Nai phát huy tiềm năng, lợi thế và đóng góp xứng đáng hơn cho vùng, cho đất nước. Tuy nhiên, nhân tố quyết định vẫn là sự chủ động, sáng tạo, tự lực, tự cường của Đảng bộ, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân thành phố.

Phát biểu đáp từ, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Đồng Nai Vũ Hồng Văn khẳng định, Đảng bộ Thành phố Đồng Nai sẽ thực hiện nghiêm ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn để xây dựng Thành phố Đồng Nai trở thành hình mẫu phát triển năng động, hiện đại, văn minh, hạnh phúc, là cực tăng trưởng quan trọng.

Thành phố sẽ thi đua cùng cả nước thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, cùng đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Từ dấu mốc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai không chỉ hiện thực hóa khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân, mà còn tạo động lực mới để đóng góp lớn hơn vào sự thịnh vượng chung của quốc gia. Đây là thời điểm niềm tự hào phải được chuyển hóa thành hành động, khát vọng phải được cụ thể hóa bằng công trình, dự án, chính sách và kết quả phát triển thực chất.

Kiến tạo mô hình tăng trưởng mới

Bước vào chặng đường mới, Thành phố Đồng Nai đứng trước yêu cầu triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược của Trung ương và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ nhất. Những định hướng lớn cần nhanh chóng được chuyển hóa thành hành động cụ thể, bằng đề án, dự án, công trình, chỉ tiêu, tiến độ và trách nhiệm rõ ràng.

Yêu cầu đặt ra là kiến tạo mô hình tăng trưởng mới, vượt khỏi giới hạn của một trung tâm công nghiệp truyền thống. Thành phố phải phát triển bằng năng suất, công nghệ, hàm lượng tri thức, năng lực đổi mới và sức lan tỏa đối với doanh nghiệp trong nước, thay vì dựa nhiều vào đất công nghiệp, số lượng dự án và lao động giá rẻ.

Cảng hàng không quốc tế Long Thành được xác định là hạt nhân tái cấu trúc không gian phát triển. Thành phố cần sớm xây dựng đề án tổng thể phát triển đô thị sân bay Long Thành, Nhơn Trạch và vùng phụ cận, phối hợp với các bộ, ngành bảo đảm tiến độ sân bay Long Thành giai đoạn 2, đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu, các tuyến kết nối sân bay và hạ tầng liên vùng.

Cùng với đó, Đồng Nai cần tổ chức lại không gian phát triển theo hướng đa trung tâm; quản lý chặt việc chuyển mục đích sử dụng đất, đấu giá, đấu thầu, bồi thường, giải phóng mặt bằng; kiên quyết xử lý tình trạng giữ đất, đầu cơ, chậm đưa đất vào sử dụng. Nguồn lực đất đai phải trở thành động lực phát triển, thay vì là điểm nghẽn của quá trình đô thị hóa.

Với nền tảng công nghiệp hình thành sớm từ Khu công nghiệp Biên Hòa 1 vào những năm 1960, Đồng Nai đã khẳng định vai trò tiên phong trong tiến trình công nghiệp hóa của cả nước. Từ khi thực hiện đường lối đổi mới năm 1986, Đồng Nai tiếp tục là điểm đến của nhiều dự án FDI lớn. Đến nay, thành phố có hơn 2,27 ngàn dự án FDI đến từ 51 quốc gia, vùng lãnh thổ đang hoạt động, luôn nằm trong nhóm đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Giai đoạn 2021-2025, Đồng Nai bứt phá sau đại dịch. Năm 2022, tăng trưởng đạt 9,22%; năm 2025 đạt 9,63%, cao nhất vùng Đông Nam Bộ và xếp thứ 7 cả nước về tốc độ tăng trưởng. Cũng trong năm 2025, thu ngân sách nhà nước của Đồng Nai lần đầu vượt mốc hơn 100 ngàn tỷ đồng, xếp thứ 4 cả nước; quy mô kinh tế đứng thứ 4 cả nước. Quý I/2026, Đồng Nai tiếp tục duy trì mức tăng trưởng 9,76%, cao nhất khu vực phía Nam.

Những con số ấy cho thấy sức bật của vùng đất công nghiệp, đồng thời đặt ra yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ hơn. Trong chặng đường mới, Đồng Nai phải chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, logistics, dịch vụ đô thị, kinh tế xanh và kinh tế tri thức.

Bên cạnh công nghiệp, Đồng Nai còn giàu kinh nghiệm trong xây dựng nông thôn mới. Trước khi sáp nhập địa giới hành chính cấp tỉnh, Đồng Nai là một trong hai tỉnh đầu tiên của cả nước hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới vào năm 2019. Thu nhập và mức sống của người dân nông thôn không quá chênh lệch so với vùng đô thị. Đây là nền tảng để thành phố phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn, công nghiệp và sinh thái, tăng trưởng kinh tế và chất lượng sống.

Trong định hướng dài hạn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Đồng Nai khẩn trương phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng đề án, trình Bộ Chính trị ban hành nghị quyết về phát triển Thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065. Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai cần chỉ đạo lập quy hoạch tổng thể thành phố theo hướng tích hợp, đồng bộ, có tầm nhìn dài hạn, tính khả thi cao, tạo nền tảng cho đô thị hiện đại, xanh, thông minh, bền vững.

Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương là dấu mốc lịch sử, đánh dấu sự chuyển mình của vùng đất Trấn Biên sau gần 330 năm hình thành và phát triển. Đây là kết quả của chủ trương từ Trung ương, sự lãnh đạo quyết liệt của Đảng bộ thành phố, đồng thời là kết tinh từ công sức, trí tuệ và sự hy sinh của bao thế hệ đi trước.

Trước vị thế mới, trách nhiệm của hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân thành phố phải được nâng tầm tương xứng với vóc dáng của một đô thị hiện đại. Với truyền thống hào hùng, nền tảng công nghiệp vững chắc, hạ tầng chiến lược, tinh thần đoàn kết và khát vọng cống hiến, Thành phố Đồng Nai đang bước vào kỷ nguyên mới bằng niềm tin, bản lĩnh và quyết tâm hành động.

Từ hào khí Trấn Biên đến khát vọng đô thị hiện đại, từ những “hạt giống đỏ” đầu tiên đến vị thế cực tăng trưởng quốc gia, Thành phố Đồng Nai hôm nay đang viết tiếp hành trình mới: phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, văn minh hơn, nghĩa tình hơn; xứng đáng với niềm tin của Trung ương, kỳ vọng của nhân dân và trách nhiệm với vùng Đông Nam Bộ của đất nước.