Bài 4 - Quản trị bằng dữ liệu: Đồng Nai muốn giám sát nhiệm vụ trọng tâm theo thời gian thực

Dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” trong điều hành

Trong quản trị đô thị hiện đại, dữ liệu không còn là phần phụ trợ của bộ máy hành chính. Dữ liệu phải trở thành nền tảng để ra quyết định, theo dõi tiến độ, đánh giá chất lượng công việc và dự báo những vấn đề phát sinh. Vì vậy, yêu cầu dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” trong Nghị quyết số 05-NQ/TU là một điểm nhấn rất đáng chú ý.

“Đúng” là dữ liệu phản ánh chính xác thực tế; “đủ” là không bị thiếu thông tin cần thiết; “sạch” là loại bỏ sai lệch, trùng lặp, thiếu chuẩn hóa; còn “sống” là dữ liệu được cập nhật thường xuyên, phục vụ điều hành theo thời gian thực. Nếu làm được điều này, công tác chỉ đạo sẽ không còn phụ thuộc quá nhiều vào báo cáo chậm, báo cáo thủ công hoặc thông tin rời rạc giữa các đơn vị. Lãnh đạo các cấp có thể nhìn thấy tiến độ công việc, điểm nghẽn và trách nhiệm xử lý một cách rõ hơn. Đây cũng là cơ sở để chuyển từ điều hành theo cảm tính sang điều hành bằng dữ liệu, kết quả và sản phẩm cụ thể.

Tại hội nghị triển khai Nghị quyết số 05-NQ/TU, Bí thư Thành ủy Đồng Nai Vũ Hồng Văn nhấn mạnh yêu cầu toàn hệ thống chính trị phải hướng vào kết quả thực chất, chất lượng phục vụ nhân dân, sự hài lòng của doanh nghiệp và năng lực tạo ra nguồn lực phát triển mới. Đáng chú ý, ông yêu cầu việc thực hiện phải bảo đảm tinh thần “thực chất - đo đếm được - kiểm soát được - đánh giá được”. Đây là cách tiếp cận rất gần với yêu cầu quản trị bằng dữ liệu, khi mọi nhiệm vụ đều cần có chỉ số, tiến độ, người chịu trách nhiệm và sản phẩm có thể kiểm chứng.

Nghị quyết yêu cầu 100% cơ quan, đơn vị triển khai hệ thống theo dõi, quản lý tiến độ công việc. Đây là bước đi quan trọng để chuyển từ điều hành bằng văn bản đơn lẻ sang điều hành bằng hệ thống. Khi mọi nhiệm vụ được cập nhật, giám sát trên nền tảng số, việc trễ hạn, tồn đọng hoặc chậm phối hợp sẽ khó bị che khuất. Yêu cầu này cũng góp phần cụ thể hóa nguyên tắc “6 rõ”, gồm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả và rõ thẩm quyền xử lý.

Không chỉ vậy, nghị quyết còn đặt yêu cầu giám sát 100% nhiệm vụ trọng tâm bằng dữ liệu. Điều này đặc biệt cần thiết với các nhiệm vụ liên quan đến dự án trọng điểm, giải ngân đầu tư công, cải cách hành chính, thu hút đầu tư và tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp. Những lĩnh vực này nếu chậm một khâu có thể kéo theo sự chậm trễ của nhiều mục tiêu phát triển.

Cảnh báo sớm điểm nghẽn, không chờ đến cuối kỳ

Một hạn chế thường gặp trong quản lý truyền thống là chỉ đến cuối kỳ, cuối quý hoặc cuối năm mới tổng hợp được tình hình chậm trễ. Khi đó, nhiều điểm nghẽn đã kéo dài, cơ hội tháo gỡ đã bị bỏ lỡ và trách nhiệm trở nên khó xác định. Quản trị bằng dữ liệu giúp thay đổi cách làm này bằng cơ chế theo dõi, cảnh báo sớm và xử lý ngay từ khi vấn đề mới phát sinh. Thay vì đợi báo cáo tổng hợp, hệ thống điều hành có thể chỉ ra nhiệm vụ nào đang chậm, khâu nào đang vướng và cơ quan nào phải chịu trách nhiệm cập nhật, xử lý.

Nghị quyết yêu cầu xây dựng, vận hành hệ thống điều hành thống nhất toàn thành phố, kết nối, liên thông và chia sẻ thông tin đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị. Đây là điều kiện để khắc phục tình trạng dữ liệu cát cứ, mỗi nơi một hệ thống, mỗi ngành một cách theo dõi. Khi thông tin được kết nối, việc phối hợp liên ngành trong xử lý các thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường sẽ thuận lợi hơn.

Tại tọa đàm về chuyển đổi số phục vụ quản trị đô thị thông minh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Lê Trường Sơn nhấn mạnh Đồng Nai đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình hành chính truyền thống sang mô hình quản trị đô thị thông minh. Theo ông, mô hình này phải vận hành dựa trên dữ liệu, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Nhận định này cho thấy chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện thủ tục hành chính trực tuyến, mà là thay đổi phương thức quản lý, điều hành của chính quyền. Đây cũng là định hướng phù hợp với yêu cầu xây dựng một hệ thống điều hành thống nhất, có khả năng theo dõi nhiệm vụ trọng tâm theo thời gian thực.

Quản trị bằng dữ liệu cũng giúp nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Một nhiệm vụ chậm tiến độ sẽ được nhìn thấy trên hệ thống, kèm theo đơn vị phụ trách, thời hạn xử lý và kết quả cập nhật. Nhờ đó, việc kiểm tra, đôn đốc không chỉ dựa vào báo cáo định kỳ, mà có thể thực hiện thường xuyên, có căn cứ và đúng trọng tâm.

Tuy nhiên, chuyển đổi số trong quản trị không chỉ là đầu tư phần mềm hay xây dựng nền tảng. Điều khó hơn là thay đổi thói quen làm việc của cán bộ, công chức, viên chức. Nếu dữ liệu không được cập nhật nghiêm túc, nếu quy trình số vẫn vận hành theo tư duy giấy tờ, thì hệ thống hiện đại cũng khó tạo ra hiệu quả thực chất. Vì vậy, dữ liệu chỉ thật sự có giá trị khi được cập nhật trung thực, liên tục và gắn với trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, từng cá nhân.

Vì vậy, chuyển đổi số phải gắn với kỷ luật công vụ và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. Cơ quan, đơn vị nào cập nhật chậm, xử lý chậm, để tồn đọng kéo dài thì phải được nhận diện rõ. Ngược lại, nơi làm tốt, có sáng kiến và tạo chuyển biến thực chất cần được biểu dương, nhân rộng.

Trong giai đoạn mới, Đồng Nai không thể quản trị một không gian phát triển lớn bằng phương thức điều hành cũ. Một thành phố văn minh, hiện đại cần một bộ máy biết nhìn vào dữ liệu, hành động theo dữ liệu và chịu trách nhiệm bằng dữ liệu. Đó chính là ý nghĩa sâu xa của mục tiêu giám sát nhiệm vụ trọng tâm theo thời gian thực trong đợt thi đua 500 ngày đêm. Khi dữ liệu trở thành công cụ điều hành, Đồng Nai không chỉ kiểm soát tốt hơn tiến độ công việc, mà còn tạo nền tảng cho một nền hành chính minh bạch, chủ động và phục vụ hiệu quả hơn.