Bài 2: Xe cho người khuyết tật có bị lãng quên?
(AutoNet)- Có ý kiến cho rằng, nên cấm tất cả các loại xe ba bánh vì chúng không đủ tiêu chuẩn an toàn, cồng kềnh dễ gây tai nạn. Như vậy có phải quá oan uống...
Có ý kiến cho rằng, nên cấm tất cả các loại xe ba bánh vì chúng không đủ tiêu chuẩn an toàn, cồng kềnh dễ gây tai nạn. Như vậy có phải quá oan uống cho xe ba bánh? Hay đây là một kiểu tư duy cục bộ hoặc đã hết cách? Sự quan tâm và nhìn nhận của xã hội cho chiếc xe của những người khuyết tật vận động là chưa thật đúng đắn.
NKT vẫn mong muỗn có được một chiếc xe như thế này (Ảnh mang tính minh họa)
Dự án đã có nhưng còn “vướng”
Gần đây, báo chí và dư luận xã hội xôn xao về vấn đề xe ba bánh cho người khuyết tật (NKT). Nhiều người băn khoăn bởi một việc có thể nói là không khó nhưng vấn đề đã đặt ra năm này qua năm khác mà vẫn chưa có hồi kết.
Cho đến nay, đã có nhiều văn bản thể hiện sự quan tâm của các cấp đến vấn đề xe ba bánh cho NKT. Tuy nhiên, điều đáng nói là chúng vẫn chưa đi vào thực tiễn.
Ngày 21/12/2007, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải ký văn bản cho ý kiến “V/v sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và lưu hành xe ba bánh, xe cơ giới dùng cho người tàn tật”.
Mục a) và b), điểm 3 của văn bản này có nêu rõ: a) Bộ Công Thương xem xét, cấp phép cho các cơ sở sản xuất có đủ điều kiện quy định, được sản xuất, lắp ráp, chế tạo xe mô-tô ba bánh, xe cơ giới dùng cho người tàn tật; b) Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Giao thông vận tải quy định về điều kiện sức khỏe, mức độ bị hạn chế về vận động của người tàn tật được phép sử dụng xe cơ giới dùng cho người tàn tật.
Các xưởng chế xe đều là tự phát (Ảnh mang tính minh họa)
Ngày 14/11/2008, UBND Thành phố Hà Nội đã giao cho Công ty Cổ phần T&T(Tập đoàn T&T) làm đầu mối thiết kế, chế tạo và cung cấp xe gắn máy 3, 4 bánh dành cho thương binh, người khuyết tật.
Theo đó, Tập đoàn T&T đã được Bộ công thương, Bộ công an, Cục đăng kiểm VN, Bộ GTVT đồng ý cho phép triển khai dự án đầu tư sản xuất lắp ráp xe mô-tô 3 bánh. Tập đoàn T&T dự kiến ra mắt các mẫu xe mới ngay trong những ngày đầu tháng 12/2008 .
Tuy nhiên, đến nay, đã bước sang quý II của năm 2009, vẫn chưa có chiếc xe ba bánh nào của tập đoàn này bán ra thị trường, phục vụ cho nhu cầu của NKT. Dự án vẫn chỉ nằm trên giấy và mang tính thí điểm.
Bên cạnh đó, các văn bản luật, hoặc các dự thảo luật về việc tạo điều kiện cấp giấy phép lái xe (GPLX) cho NKT cũng được đông đảo những NKT quan tâm. Song tất cả vẫn “vướng” và câu trả lời vẫn là “chưa biết” khi nào thì NKT được thi lấy GPLX.
Việt Nam có khoảng hơn 5 triệu người khuyết tật. Họ đều có ước muốn chính đáng là được hòa nhập cộng đồng, được đối xử như những người bình thường khác dù điều đó là hết sức khó khăn.
Việc tất cả các văn bản thể hiện sự quan tâm của các cơ quan nhà nước chỉ được xem xét thực hiện nửa vời là một thiệt thòi lớn với nhu cầu thiết thân của NKT.
Chưa thấy được “tấm lòng” của các hãng xe
Ở Việt Nam, chúng ta chưa thấy có một sự quan tâm nào của các hãng xe máy lớn như Honda, Yamaha, Suzuki… đến việc cung cấp xe ba bánh cho NKT. Các Hãng đều không có kế hoạch sản xuất, lắp ráp hay phân phối xe máy ba bánh dành cho NKT trên thị trường. Trong khi đó, các mẫu ôtô dành riêng cho NKT nhiều lần xuất hiện tại các Triển lãm lớn trên thế giới.
Xe cho NKT của các Hãng xe lớn chưa có mặt ở Việt Nam (Ảnh mang tính minh họa)
Cũng cần nói thêm rằng, xe ba bánh cho nhu cầu đi lại của NKT hoàn toàn khác với những loại xe ba bánh dùng để chở hàng cồng kềnh, quá khổ, quá tải gây cản trở giao thông. NKT cần những chiếc xe để phục vụ cho việc đi lại là nhu cầu chính đáng của họ. Việc sản xuất loại xe này với các yêu cầu về thông số kỹ thuật đạt tiêu chuẩn hiện nay vẫn không được thực hiện đồng bộ với số lượng lớn, đáp ứng đủ nhu cầu của NKT.
Có thể thấy, xét về mặt lợi ích kinh tế, sản xuất xe ba bánh chỉ cung ứng cho nhu cầu không nhiều (số NKT dùng xe không thể là một thị trường lớn) của những NKT. Một so sánh đơn giản con số khoảng 5 triệu NKT trên tổng số hơn 80 triệu dân Việt Nam thì rõ ràng thị trường xe cho NKT là không lớn. Vì thế, về lợi nhuận, các công ty đầu tư cho sản xuất xe ba bánh không thể bằng việc đầu tư cho xe 2 bánh bình thường, với thị trường tiêu thụ lớn hơn gấp nhiều lần.
Tại Hà Nội, hiện tại vẫn có những chiếc xe ba bánh nhập từ Trung Quốc nhưng chất lượng không cao. Một số người NKT dùng xe nhập khẩu từ Trung Quốc mà chúng tôi đã có dịp đề cập ở bài trước đều cho rằng xe chạy không ổn định, hay phải sửa chữa. Với NKT, đi lại đã khó, nếu chiếc xe họ dùng chất lượng không ổn định, xe đang chạy mà có sự cố thì quả thật là khó khăn lớn. Nghịch lý ở đây là chính những người khó khăn về vận động lại đang phải dùng những chiếc xe mà họ phải sửa chữa và bảo dưỡng thường xuyên, nếu không, xe có thể “chết” giữa đường bất cứ lúc nào.
NKT cũng mong muốn có những chiếc xe đạt chất lượng cao, chính hãng của các hãng xe lớn. Những hãng xe đang làm ăn rất tốt trên thị trường xe Việt Nam, rất yêu Việt Nam. Họ cũng mong được quan tâm, chăm sóc như những người bình thường khác chứ không phải bị “bỏ rơi” chỉ vì họ không phải số đông và tiêu thụ được nhiều xe.
Câu hỏi “Bao giờ NKT có xe ba bánh đủ tiêu chuẩn, chất lượng?” được đặt ra với các cơ quan nhà nước, với các hãng xe và toàn xã hội. Giải quyết bài toán xe ba bánh cho NKT không chỉ dừng lại ở trách nhiệm mà còn thể hiện tấm lòng, chữ tâm trong mỗi người.
Xe dành cho NKT không hẳn bị lãng quên nhưng rõ ràng là chúng chưa thực sự được quan tâm một cách thấu đáo. NKT vì thế mà đang rất cần những chiếc xe. Những người may mắn có được thì cũng chưa thể yên tâm với chiếc xe ba bánh của họ.
- Thủy Sơn