Bài 1: Gánh thêm nguy cơ ô nhiễm từ các cụm công nghiệp ở Đại Lộc
Đang đau đầu về hàng loạt điểm nóng ô nhiễm môi trường đến nay chưa thể giải quyết hết, đang sốt ruột vì tiến độ giải quyết nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng do Dự án Thủy điện Đăk Mi 4 gây ra, thành phố Đà Nẵng lại tiếp tục đối diện với nguy cơ mới: ô nhiễm nguồn nước từ hàng loạt dự án, nhà máy đang mọc lên tại các khu, cụm công nghiệp nằm trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam.
Đang đau đầu về hàng loạt điểm nóng ô nhiễm môi trường đến nay chưa thể giải quyết hết, đang sốt ruột vì tiến độ giải quyết nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng do Dự án Thủy điện Đăk Mi 4 gây ra, thành phố Đà Nẵng lại tiếp tục đối diện với nguy cơ mới: ô nhiễm nguồn nước từ hàng loạt dự án, nhà máy đang mọc lên tại các khu, cụm công nghiệp nằm trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam.
 | |
|
Một nhà máy ở Cụm công nghiệp Đại Quang, Đại Lộc. |
Đặc biệt, Đại Lộc có vị trí hết sức thuận lợi là gạch nối nằm trên tuyến Quốc lộ 14B nối cảng Tiên Sa - điểm cuối hướng ra biển Đông của trục Hành lang kinh tế Đông Tây và khu vực rộng lớn hậu phương Tây Nguyên, cũng như các khu kinh tế mở Chu Lai, Dung Quất... nên địa phương này càng trở thành một trong những điểm đến của các nhà đầu tư. Hiện có rất nhiều dự án quy mô lớn với tổng vốn hàng ngàn tỷ đồng đang xúc tiến đầu tư vào các khu, cụm công nghiệp Đại Lộc đang mở ra cho huyện ở cánh Tây Đà Nẵng này nhiều cơ hội để phát triển.
Khả năng thu hút mạnh các dự án đầu tư là rất đáng mừng, song vấn đề đáng quan ngại mà nhiều chuyên gia đã cảnh báo hiện nay chính là việc địa phương này quá chú trọng vào mục tiêu thu hút dự án trước mắt để phát triển mà thiếu chính sách cơ bản về lâu về dài nhằm bảo đảm mục tiêu cân bằng giữa đầu tư phát triển và bảo vệ môi trường. Không khó để nhận ra sự bất cập này bởi cho đến nay hầu hết dự án đầu tư vào các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn Đại Lộc đều là những dự án công nghiệp có nguy cơ ô nhiễm môi trường rất lớn như: Sản xuất cồn ethanol, gạch, nhựa plastic, sản xuất bao bì, gỗ, may mặc, thức ăn chăn nuôi...
Đơn cử như dự án Nhà máy sản xuất cồn Ethanol có tổng vốn giai đoạn 1 lên đến 260 tỷ đồng (giai đoạn hai sẽ đầu tư thêm hơn 165 tỷ đồng), công suất đến 100.000 tấn/năm do Công ty Cổ phần Đồng Xanh triển khai xây dựng, đi vào sản xuất tại Cụm công nghiệp Đại Tân. Đây là dự án mà khả năng gây ô nhiễm môi trường rất lớn bởi nguồn nguyên liệu chủ yếu là sắn, các loại cây có chứa chất xenlulô có tính độc rất cao, một khi nguồn nước thải, khí thải không được xử lý tốt khi thải ra sông hồ sẽ gây ô nhiễm rất nặng nề, tác động trực tiếp đến đời sống, môi trường chung quanh.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, trước đây, Công ty Đồng Xanh đã liên hệ rất nhiều nơi để triển khai dự án, nhưng vì nguy cơ gây ô nhiễm rất cao của dự án nên rất nhiều địa phương đã lắc đầu, không chấp nhận đăng ký đầu tư cho doanh nghiệp này. Và Đại Lộc là địa phương sau cùng chấp nhận cho công ty này đầu tư trên địa bàn.
Đáng nói ở chỗ, cụm công nghiệp Đại Tân nằm trên địa bàn ở vùng thượng nguồn của sông Thu Bồn và Vu Gia, cho đến nay vẫn chưa có dự án xử lý chất thải tập trung nào được đầu tư xây dựng, đưa vào hoạt động. Rõ ràng, trong điều kiện này, nhà máy sản xuất cồn Ethanol rất khó bảo đảm mục tiêu không gây ô nhiễm môi trường như cam kết đề ra.
Không riêng dự án sản xuất cồn Ethanol, Đại Lộc còn chấp nhận đăng ký đầu tư cho nhiều dự án công nghiệp đã và đang triển khai xây dựng, đi vào hoạt động tại các khu, cụm công nghiệp Đại Quang, Ái Nghĩa, Đại Hiệp... như: Nhà máy Sản xuất gạch men ceramic với tổng diện tích 49ha, nằm trong cụm công nghiệp Đại Quang, do Công ty Cổ phần Prime đầu tư với tổng vốn gần 700 tỷ đồng, và rất nhiều dự án sản xuất gạch xây dựng, sản xuất nhựa plastic, thức ăn gia súc; dự án sản xuất bao bì carton...
Đây là những dự án mà khả năng gây ô nhiễm rất lớn, trong lúc các khu, cụm công nghiệp này vẫn chưa được quan tâm đầu tư hệ thống thu gom, xử lý chất thải. Một khi lượng chất thải từ đây thải trực tiếp ra sông ngòi, kênh rạch, không chỉ tác động trực tiếp, tiêu cực đối với chính địa phương này, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến các khu vực lân cận, đặc biệt là các địa phương khác ở vùng hạ lưu các nhánh sông Thu Bồn, Vu Gia, sông Yên như thành phố Đà Nẵng, Điện Bàn, Hội An...
Không khó để nhận thấy, trong mùa khô kiệt, lượng nước ô nhiễm này sẽ chảy thẳng về khu vực Nhà máy nước Cầu Đỏ của Đà Nẵng. Và như vậy, người dân thành phố sẽ đối diện với nguy cơ phải sử dụng nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm này.
Đà Nam