Bắc Ninh 'tính đường' đưa di sản Kinh Bắc thành 'mỏ vàng' du lịch

Ngày 12/10, Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn chủ trì buổi làm việc với các sở, ngành, đơn vị liên quan về đề xuất Chiến lược phát triển du lịch, văn hóa và kinh tế sáng tạo thành phố. Nội dung trọng tâm là tìm kiếm hướng đi mới nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo động lực phát triển du lịch gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.

Theo đơn vị tư vấn EY-Parthenon Việt Nam, Bắc Ninh có nền tảng thuận lợi để phát triển đa dạng các loại hình du lịch. Bên cạnh vị trí kết nối thuận tiện và nền công nghiệp phát triển, địa phương còn sở hữu hệ thống di sản lịch sử, văn hóa phong phú, Dân ca Quan họ, lễ hội truyền thống, làng nghề và ẩm thực đặc trưng. Cảnh quan sinh thái, vùng cây ăn quả cùng các khu, điểm du lịch cũng mở ra cơ hội phát triển du lịch tâm linh, sinh thái, cộng đồng và trải nghiệm.

Những lợi thế này đã góp phần thu hút lượng lớn du khách đến địa phương. Trong 9 tháng năm 2026, thành phố Bắc Ninh đón khoảng 5,8 triệu lượt khách, tăng 7% so với cùng kỳ; tổng doanh thu du lịch ước đạt 5.236 tỷ đồng, tăng 9%.

Dù vậy, những con số tăng trưởng chưa đồng nghĩa với việc tiềm năng du lịch đã được khai thác tương xứng. Theo đánh giá tại buổi làm việc, mức chi tiêu bình quân của du khách còn thấp, thời gian lưu trú trung bình ngắn. Các sản phẩm có khả năng khai thác quanh năm, hoạt động trải nghiệm vào ban đêm và dịch vụ đủ sức tạo dấu ấn riêng vẫn còn hạn chế. Hạ tầng tại một số điểm đến chưa đồng bộ, sự liên kết giữa các đơn vị lữ hành, cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống, vận chuyển và điểm tham quan chưa chặt chẽ.

Thực tế này đặt ra yêu cầu chuyển cách tiếp cận từ khai thác những điểm tham quan riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái trải nghiệm có khả năng tạo giá trị gia tăng. Di sản chỉ thực sự trở thành nguồn lực kinh tế khi được kết nối với sản phẩm du lịch cụ thể, dịch vụ chất lượng và nhu cầu thực tế của từng nhóm khách hàng.

Trên cơ sở đó, đơn vị tư vấn đề xuất phát triển các tuyến du lịch di sản Phật giáo, sản phẩm trải nghiệm có thu phí, kết nối tham quan với ẩm thực, mua sắm và các hoạt động kinh tế ban đêm. Thay vì chỉ tham quan trong thời gian ngắn, du khách sẽ được tiếp cận những hành trình kết hợp văn hóa, trải nghiệm, lưu trú và dịch vụ, qua đó tăng thời gian lưu lại và mức chi tiêu tại địa phương.

Cùng với phát triển sản phẩm, thành phố được khuyến nghị nâng cao chất lượng hạ tầng đón tiếp, hoàn thiện các tiện ích tại điểm đến, phát triển trung tâm hội nghị và hệ sinh thái du lịch MICE, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, cung cấp thông tin và kết nối dịch vụ.

Tại buổi làm việc, các đại biểu nhấn mạnh việc xác định đúng thị trường và nhóm khách hàng mục tiêu, tránh phát triển sản phẩm dàn trải, thiếu bản sắc. Việc khai thác các giá trị văn hóa cần gắn với nhu cầu của du khách, đồng thời bảo đảm sự tham gia thực chất của doanh nghiệp trong quá trình xây dựng, đầu tư và vận hành sản phẩm.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Mai Sơn đề nghị đơn vị tư vấn nghiên cứu sâu hơn hướng phát triển kinh tế sáng tạo trên nền tảng công nghiệp văn hóa và những giá trị truyền thống đặc sắc của Bắc Ninh. Theo đó, cần tìm kiếm các ý tưởng có khả năng chuyển hóa nguồn lực văn hóa thành sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh, tạo giá trị kinh tế, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy di sản. Đơn vị tư vấn cũng được kỳ vọng hỗ trợ kết nối, vận động doanh nghiệp tham gia đầu tư các dự án du lịch trên địa bàn.

Kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND thành phố Phạm Hoàng Sơn yêu cầu đơn vị tư vấn nghiên cứu, đối chiếu các định hướng quy hoạch chung, quy hoạch đô thị và quy hoạch phát triển du lịch với tiềm năng, lợi thế và nguồn lực thực tế của địa phương. Những đề xuất mới cần có chiều sâu, tính đột phá, bảo đảm khả thi và tầm nhìn dài hạn, gắn phát triển du lịch với văn hóa và kinh tế sáng tạo, khai thác hiệu quả bản sắc Kinh Bắc.

Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn, cung cấp đầy đủ thông tin, dữ liệu và tư liệu để hoàn thiện đề án. Chiến lược cần xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên và giải pháp triển khai, làm cơ sở định hướng phát triển trong dài hạn.

Bài toán của Bắc Ninh vì thế không chỉ nằm ở việc thu hút thêm du khách, mà còn ở khả năng tạo ra giá trị lớn hơn từ mỗi chuyến đi. Khi di sản được kết nối với sản phẩm đặc sắc, dịch vụ đồng bộ và hoạt động sáng tạo, văn hóa Kinh Bắc mới có thể phát huy đầy đủ vai trò vừa là tài sản cần gìn giữ, vừa là nguồn lực thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.