Bắc Ninh tạo chuyển biến trong thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Đưa Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đi vào cuộc sống

Ngay sau khi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) có hiệu lực, Bắc Ninh đã xác định đây là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Dưới sự chỉ đạo của UBND tỉnh, ngành y tế giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu, triển khai các hoạt động, đồng thời huy động sự tham gia của các sở, ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương.

Với sự hỗ trợ của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), các hoạt động PCTHTL trên địa bàn được triển khai ngày càng bài bản, tập trung vào ba mục tiêu trọng tâm gồm nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của thuốc lá, xây dựng môi trường không khói thuốc và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tham gia công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Ban Chỉ đạo PCTHTL các cấp được kiện toàn; công tác truyền thông được đẩy mạnh; việc xây dựng môi trường không khói thuốc tại cơ quan, trường học, bệnh viện được triển khai đồng bộ. Song song với đó là các hoạt động kiểm tra, giám sát việc thực hiện Luật nhằm nâng cao ý thức chấp hành trong cộng đồng.

Theo đánh giá của ngành y tế tỉnh Bắc Ninh, nhận thức của người dân về tác hại của thuốc lá đã có nhiều chuyển biến. Tỷ lệ hút thuốc tại nơi làm việc và các địa điểm công cộng từng bước giảm; phần lớn cơ quan, đơn vị, cơ sở y tế và trường học đều duy trì môi trường không khói thuốc theo quy định.

Giai đoạn 2023-2025, Sở Y tế tỉnh Bắc Ninh đã tham mưu UBND tỉnh và Ban Chỉ đạo PCTHTL ban hành nhiều kế hoạch, văn bản chỉ đạo thực hiện Luật. Đồng thời phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Tỉnh đoàn, các cơ quan báo chí, chính quyền địa phương tổ chức nhiều chương trình truyền thông về tác hại của thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Trong ba năm, ngành y tế đã phối hợp thực hiện 55 phóng sự, tọa đàm và thông điệp truyền hình; đăng tải 117 tin, bài trên báo in và báo điện tử; cấp phát hơn 1.000 áp phích, tờ rơi, lịch tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Cùng với truyền thông đại chúng, nhiều mô hình thiết thực được duy trì như bệnh viện không khói thuốc, trường học không khói thuốc, cơ quan không khói thuốc và các điểm du lịch tâm linh không khói thuốc tại Đền Đô, Đền Kinh Dương Vương, Đền Bà Chúa Kho...

Ngành y tế cũng lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào các chương trình y tế dự phòng, sức khỏe cộng đồng; tổ chức tập huấn cho cán bộ các sở, ngành; tuyên truyền tại trường học, doanh nghiệp, khu dân cư nhằm từng bước thay đổi hành vi của người dân.

Đến nay, hầu hết cơ quan, đơn vị đã đưa quy định cấm hút thuốc vào quy chế nội bộ; treo biển cấm hút thuốc tại nơi làm việc, phòng họp, hành lang, hội trường và các địa điểm theo quy định. Tiêu chí xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc cũng được gắn với việc xét công nhận cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa.

Đặc biệt, hệ thống giáo dục trên địa bàn duy trì 100% cơ sở giáo dục xây dựng kế hoạch trường học không khói thuốc. Nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá được lồng ghép vào các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ và các chương trình giáo dục nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng cho học sinh.

Tiếp tục "siết" thực thi pháp luật trước thách thức mới

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác PCTHTL tại Bắc Ninh vẫn đối mặt với không ít khó khăn.

Theo Sở Y tế tỉnh Bắc Ninh, qua kiểm tra thực tế, mặc dù đa số cán bộ, công chức, viên chức và người dân chấp hành tốt quy định của Luật, song vẫn còn tình trạng hút thuốc tại một số nơi công cộng; ở một số cơ quan vẫn xuất hiện gạt tàn thuốc lá trong khu vực làm việc. Việc xử lý vi phạm còn gặp nhiều trở ngại do lực lượng kiểm tra mỏng, trong khi địa bàn rộng, số lượng cơ sở cần giám sát lớn. Nhiều nơi vẫn chủ yếu dừng ở tuyên truyền, nhắc nhở, chưa tạo được tính răn đe đủ mạnh đối với các hành vi vi phạm.

Công tác truyền thông tại vùng sâu, vùng xa và khu vực đồng bào dân tộc thiểu số cũng gặp không ít khó khăn do điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế.

Đáng chú ý, sự xuất hiện và phát triển nhanh của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang đặt ra thách thức mới trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Hoạt động mua bán các sản phẩm này chuyển mạnh sang môi trường trực tuyến, giao dịch qua mạng xã hội, vận chuyển nhỏ lẻ nên rất khó phát hiện và xử lý. Đối tượng sử dụng chủ yếu là thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên và công nhân tại các khu công nghiệp - nhóm dễ bị tác động bởi quảng cáo, xu hướng tiêu dùng trên mạng xã hội.

Theo ông Từ Quốc Hiệu - Phó Giám đốc Sở Y tế Bắc Ninh, để kiểm soát hiệu quả tình trạng này cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, trong đó tập trung tăng cường truyền thông thay đổi hành vi tại trường học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và khu công nghiệp; phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế với công an, quản lý thị trường trong kiểm tra, xử lý vi phạm, đồng thời phát huy vai trò của y tế cơ sở trong tư vấn và hỗ trợ cai nghiện thuốc lá.

Thời gian tới, tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện Luật PCTHTL; nhân rộng các mô hình môi trường không khói thuốc tại cơ quan, trường học, bệnh viện và cộng đồng; đồng thời quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Những kết quả đạt được trong thời gian qua cho thấy việc thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Bắc Ninh đang từng bước đi vào chiều sâu. Tuy nhiên, để xây dựng môi trường sống thực sự không khói thuốc, nhất là trong bối cảnh thuốc lá điện tử ngày càng diễn biến phức tạp, vẫn cần sự vào cuộc thường xuyên của các cấp, các ngành cùng ý thức tự giác của mỗi người dân.