Bắc Ninh hướng tới đô thị thông minh, lấy dữ liệu và trí tuệ nhân tạo làm nền tảng
Thành phố Bắc Ninh định hướng phát triển đô thị thông minh theo hướng hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, dữ liệu làm nền tảng, trí tuệ nhân tạo (AI) làm công cụ nâng cao năng lực quản trị, điều hành. Đến năm 2035, địa phương phấn đấu trở thành thành phố công nghiệp, sáng tạo, văn hóa, xanh và thông minh, có năng lực quản trị đô thị dựa trên dữ liệu và AI thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.
Sáng 20/11, ông Phạm Hoàng Sơn - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh, Chủ tịch Hội đồng điều phối phát triển đô thị thông minh thành phố chủ trì hội nghị xem xét, đánh giá và cho ý kiến đối với dự thảo Đề án phát triển đô thị thông minh thành phố Bắc Ninh giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035.
Tham dự hội nghị có ông Phạm Văn Thịnh - Phó Chủ tịch UBND thành phố; đại diện các sở, ngành, thành viên Hội đồng điều phối phát triển đô thị thông minh, tổ chuyên gia, đơn vị tư vấn, doanh nghiệp cùng các chuyên gia trong nước và quốc tế.
Hoàn thiện hạ tầng số, xác định 10 bài toán ưu tiên
Tại hội nghị, đơn vị tư vấn đã trình bày tổng quan dự thảo Đề án, tập trung đánh giá hiện trạng phát triển đô thị thông minh của thành phố; phân tích sự cần thiết xây dựng Đề án; xác định quan điểm, mục tiêu, tầm nhìn và đề xuất kiến trúc tổng thể, các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, các nội dung về bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu và triển khai những mô hình thí điểm được xác định là yêu cầu quan trọng.

Theo dự thảo, Bắc Ninh hướng tới xây dựng đô thị thông minh lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng, AI là công cụ nâng cao năng lực dự báo, quản trị và điều hành. Thành phố sẽ phát triển đồng bộ hạ tầng số, dữ liệu và các nền tảng dùng chung, gắn với chuyển đổi số, phát triển xanh và thu hút đầu tư chất lượng cao.
Đề án xác định 10 bài toán ưu tiên, triển khai theo 3 giai đoạn. Giai đoạn 2027 - 2028 tập trung hoàn thiện thể chế, xây dựng nền tảng dữ liệu, Trung tâm điều hành thông minh (IOC), Trung tâm giám sát an ninh mạng (SOC) và triển khai các mô hình thí điểm.
Giai đoạn 2028 - 2030 tiếp tục hoàn thiện các nền tảng cốt lõi, mở rộng giải pháp chuyên ngành trên phạm vi toàn thành phố. Giai đoạn 2031 - 2035 tập trung tối ưu vận hành, ứng dụng sâu AI, khai thác giá trị dữ liệu và nâng cao vị thế của Bắc Ninh trong mạng lưới đô thị thông minh.
Tham gia góp ý, các chuyên gia, đại diện doanh nghiệp và đại diện sở, ngành cơ bản thống nhất với định hướng của Đề án, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Chia sẻ kinh nghiệm phát triển đô thị thông minh tại thành phố Cao Hùng (Đài Loan, Trung Quốc), các chuyên gia cho rằng việc ứng dụng công nghệ cần xuất phát từ mục tiêu phát triển của địa phương, lấy con người làm trung tâm và gắn với nhu cầu thực tiễn. Đối với Bắc Ninh, cần ưu tiên phát triển hệ sinh thái công nghiệp thông minh, ứng dụng AI, đầu tư hạ tầng số, giao thông, y tế, du lịch và các khu công nghiệp xanh; đồng thời chú trọng đào tạo nhân lực chất lượng cao, thu hút nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Các ý kiến cũng đề xuất xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị và đẩy mạnh ứng dụng AI trong quản lý, điều hành, phát triển kinh tế. Đại diện Foxconn bày tỏ mong muốn đồng hành cùng thành phố trong phát triển công nghiệp xanh, hạ tầng giao thông, y tế, môi trường và nâng cao năng lực doanh nghiệp cung ứng trong nước.
Đại diện các sở, ngành đề nghị làm rõ những bài toán trọng tâm, xác định thứ tự ưu tiên, lộ trình đầu tư và kết quả đầu ra cụ thể. Việc triển khai cần kế thừa, chuẩn hóa, kết nối các cơ sở dữ liệu hiện có, tránh đầu tư trùng lặp, dàn trải; đồng thời làm rõ cơ cấu nguồn vốn, phân kỳ đầu tư và đẩy mạnh xã hội hóa.
Trong đó, Sở Khoa học và Công nghệ đề nghị cập nhật Đề án theo khung kiến trúc số quốc gia và của tỉnh, đẩy nhanh hợp nhất hạ tầng trung tâm dữ liệu, xây dựng từ điển dữ liệu theo từng ngành. Ngành Y tế đề xuất tích hợp các nội dung về y tế thông minh, phát triển bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa và kết nối dữ liệu với các bệnh viện tuyến Trung ương. Ban Quản lý các khu công nghiệp kiến nghị ưu tiên phát triển khu công nghiệp thông minh, sinh thái.
Đại diện ngành Tài chính đề nghị làm rõ danh mục dự án, nguồn vốn và kinh phí từng giai đoạn. Ngành Công an đề xuất bổ sung các nhiệm vụ về phòng cháy, chữa cháy, bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu và trật tự an toàn xã hội.
Xây dựng nền tảng dữ liệu, hình thành bản sao số đô thị
Phát biểu tại hội nghị, ông Phạm Văn Thịnh - Phó Chủ tịch UBND thành phố chia sẻ kinh nghiệm từ chuyến nghiên cứu mô hình phát triển đô thị thông minh tại thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc). Theo ông, Bắc Ninh có nhiều điều kiện để nghiên cứu, vận dụng mô hình này nếu lựa chọn đúng hướng đi và có giải pháp triển khai phù hợp.

Một trong những yếu tố quan trọng là xây dựng nền tảng quản trị đô thị hiệu quả, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đầu tư mạnh cho khoa học, công nghệ. Đặc biệt, hạ tầng số phải bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu và chủ quyền số; đầu tư đồng bộ trung tâm dữ liệu, trung tâm AI đáp ứng yêu cầu xử lý dữ liệu lớn, bảo đảm dữ liệu quan trọng được lưu trữ trong nước.
Ông Phạm Văn Thịnh cũng đề xuất triển khai Đề án theo mô hình hợp tác công - tư. Trong đó, Nhà nước đầu tư phần lõi của hệ thống, ban hành các tiêu chuẩn chung; doanh nghiệp tham gia phát triển nền tảng và ứng dụng chuyên ngành trên một kiến trúc thống nhất. Việc tận dụng các mô hình AI và nền tảng đã được chuẩn hóa sẽ góp phần tiết kiệm nguồn lực, rút ngắn thời gian triển khai.
Đáng chú ý, nền tảng cốt lõi của đô thị thông minh là hoàn thành định danh điện tử cho tổ chức, công dân và xây dựng “bản sao số” (Digital Twin) của toàn bộ không gian đô thị. Trên nền tảng dữ liệu số thống nhất, các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp có thể cập nhật, khai thác, chia sẻ thông tin phục vụ hiệu quả công tác quy hoạch, quản lý giao thông, xây dựng, y tế, phòng cháy, chữa cháy và nhiều lĩnh vực khác.

Kết luận hội nghị, ông Phạm Hoàng Sơn - Chủ tịch UBND thành phố ghi nhận, đánh giá cao quá trình nghiên cứu, xây dựng Đề án của đơn vị tư vấn, các chuyên gia và sở, ngành; đồng thời yêu cầu đơn vị tư vấn tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp, tiếp tục hoàn thiện Đề án bảo đảm chất lượng, tính khả thi trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.
Chủ tịch UBND TP Bắc Ninh nhấn mạnh, Đề án cần có tầm nhìn dài hạn nhưng phải gắn với mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể, có thể triển khai ngay trong thực tiễn. Việc xây dựng đô thị thông minh không chỉ dừng ở đầu tư công nghệ mà trước hết phải hình thành hệ thống dữ liệu số đầy đủ, chính xác, được chuẩn hóa và liên thông, tạo nền tảng cho công tác quản lý, điều hành.
Thành phố cần gắn các nhiệm vụ phát triển đô thị thông minh với việc giải quyết những bài toán lớn trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư, nhất là đầu tư FDI; đồng thời ưu tiên các lĩnh vực công nghiệp thông minh, giao thông, môi trường, y tế, giáo dục, văn hóa và an sinh xã hội.
Về nhiệm vụ thời gian tới, ông Phạm Hoàng Sơn yêu cầu nghiên cứu cơ chế, chính sách phù hợp để huy động doanh nghiệp tham gia đầu tư hạ tầng và dịch vụ đô thị thông minh. Sau khi Đề án được phê duyệt, các sở, ngành khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể theo từng lĩnh vực, bám sát 10 bài toán trọng tâm và xác định rõ thứ tự ưu tiên.
Sở Tài chính được giao chủ trì tham mưu bố trí, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nhất là kinh phí dành cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo cơ sở triển khai đồng bộ Đề án phát triển đô thị thông minh trên địa bàn thành phố.