Ba kịch bản về dân số Việt Nam

Từ cuộc Tổng điều tra Dân số và Nhà ở năm 2009, Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) đã tiến hành phân tích những số liệu này. Qua nghiên cứu của UNFPA cho thấy, sự mất cân bằng về tỷ số giới tính khi sinh (SRB, là số bé trai sinh ra so với 100 bé gái, hiện ở mức 110,5) của Việt Nam có thể gây ra những ảnh hưởng nhân khẩu học trong tương lai với những kịch bản khác nhau.

Với kịch bản thứ nhất “Không can thiệp”, SRB toàn quốc sẽ lên đến 115 vào năm 2015 và chắc chắn không dừng lại. Theo đó, tỷ số giới tính với nhóm dân số ở độ tuổi trưởng thành (15 - 49 tuổi) hiện đang cân bằng ở mức 100 – 100 thì đến năm 2049 sẽ là 113 nam trên 100 nữ, dẫn tới dư thừa 12% nam giới trong giai đoạn 2009 – 2049.

Kịch bản thứ hai giả định có các chương trình và chính sách can thiệp mạnh mẽ để giải quyết sự mất cân bằng SRB, làm sao lùi thời điểm SRB là 115 từ năm 2015 đến tận năm 2020, rồi quay lại tỷ số cân bằng sinh học vào năm 2030. Theo kịch bản này, tỷ số giới tính với nhóm dân số ở tuổi trưởng thành vào năm 2044 sẽ là 110 nam  trên 100 nữ và dần dần quay lại mức cân bằng sinh học.

Kịch bản thứ ba giả định giữ được SRB ở mức ổn định là 105 trong suốt giai đoạn 1999 – 2049. Giả định trên hàm ý rằng nhóm dân số dưới 10 tuổi của năm 2009 không bị ảnh hưởng bởi sự mất cân bằng giới tính như hiện nay. Kết quả là nửa đầu thế kỷ, tỷ lệ dân số nam giới sẽ không tăng.

Tác giả công trình nghiên cứu - TS C.Guilmoto nhấn mạnh: “Kịch bản nào cũng cho thấy, vào năm 2050 đối tượng bị tác động nhiều nhất vẫn là thanh niên. Họ sẽ chịu tác động về cơ cấu xã hội và những thay đổi về chuẩn mực văn hóa cũng như lề lối xã hội, đặc biệt là cơ hội tìm bạn đời của nam giới sẽ bị ảnh hưởng. Ngoài ra, có thể sẽ gia tăng mại dâm, buôn bán phụ nữ và các ảnh hưởng tiêu cực khác”.

Ông Bruce Campbell – Trưởng Đại diện UNFPA tại Việt Nam giải thích thêm, có nhiều hướng chính sách và can thiệp có thể giải quyết sự mất cân bằng SRB ở Việt Nam. Tuy nhiên, ở Việt Nam, đây là vấn đề có tính phức tạp, nhiều phát sinh mới và không thể giải quyết một sớm một chiều. Hơn nữa, biện pháp nào cũng phải mất thời gian để có thể thay đổi hành vi của mỗi cá nhân, mỗi gia đình và mỗi cộng đồng dân cư!

Hoàng Thư