ATK Định Hóa, Thái Nguyên: “Quần thể di tích quan trọng bậc nhất của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ 20”

(PLVN) - Di tích lịch sử An toàn khu (ATK) Định Hóa nằm ở trung tâm căn cứ địa Việt Bắc tại huyện Định Hóa - cực Bắc tỉnh Thái Nguyên. ATK là nơi lưu giữ những ký ức về một thời kỳ lịch sử hào hùng của dân tộc, gắn liền với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày nay, nơi đây là điểm tham quan, du lịch về nguồn mang ý nghĩa giáo dục lịch sử cách mạng cho thế hệ trẻ.
ATK Định Hóa, Thái Nguyên: “Quần thể di tích quan trọng bậc nhất của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ 20”

“Vui sao một sáng tháng Năm/ Đường về Việt Bắc lên thăm Bác Hồ/ Suối dài xanh mướt nương ngô/ Bốn phương lồng lộng Thủ đô gió ngàn...”. Những câu thơ đẹp trong bài thơ “Sáng tháng Năm” của nhà thơ Tố Hữu viết về quê hương cách mạng ATK Định Hóa trong những năm kháng chiến chống Pháp được nhiều người thuộc nằm lòng.

Nơi in dấu lịch sử Cách mạng Việt Nam

Di tích quốc gia đặc biệt ATK Ðịnh Hóa nằm trên địa bàn các xã Phú Ðình, Ðiềm Mặc, Thanh Ðịnh, Ðịnh Biên, Bảo Linh, Ðồng Thịnh, Quy Kỳ, Kim Phượng, Bình Thành và thị trấn Chợ Chu, huyện Ðịnh Hóa, tỉnh Thái Nguyên. ATK Định Hóa có diện tích trên 5.200km2, giáp ranh các tỉnh Tuyên Quang, Bắc Kạn. Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi đây Bác Hồ và Trung ương Đảng đã chọn đặt căn cứ chỉ huy cuộc kháng chiến từ năm 1947 đến năm 1954.

Trước đó vào năm 1946,  một số cán bộ trong Đội công tác đặc biệt lần lượt lên vùng Việt Bắc làm nhiệm vụ. Sau một thời gian khảo sát thực tế, cân nhắc kỹ lưỡng mọi mặt, Đội quyết định chọn các huyện Định Hoá, Đại Từ, Phú Lương, Võ Nhai (Thái Nguyên), cùng với các huyện Yên Sơn, Sơn Dương, Chiêm Hoá (Tuyên Quang) và Chợ Đồn (Bắc Kạn) làm nơi xây dựng An toàn khu của Trung ương.

Huyện miền núi Định Hóa cách TP Thái Nguyên 50km về phía Tây Bắc. Định Hóa có địa hình lý tưởng “Tiến khả dĩ công, thoái khả dĩ thủ” – “Tiến có thể đánh, lui có thể giữ”. Đây là vùng đất khá thuận lợi trong việc tự cung cấp lương thực, thực phẩm cũng như giao thương với các địa phương khác. Định Hóa là cầu nối giữa vùng Trung du miền núi với các tỉnh đồng bằng sông Hồng và Hà Nội… Do địa hình thuận lợi, các điều kiện kinh tế, xã hội đặc thù, có thể giúp cho cách mạng Việt Nam phát triển tốt trong thời kỳ kháng chiến…

Đặc biệt, Định Hóa còn là nơi “có nhân dân tốt, có cơ sở chính trị tốt” khi phong trào quần chúng vững mạnh, cán bộ, nhân dân ở đây trung kiên với Đảng. Người dân luôn sống đầm ấm, đùm bọc và nghĩa tình với nhau.

Nhìn thấy những ưu thế đó, Bác Hồ đã chọn tỉnh Thái Nguyên với ATK Định Hóa làm địa bàn đứng chân của Chính phủ non trẻ lúc bấy giờ. Và từ đây ta mở rộng căn cứ địa Cao - Bắc - Lạng - Hà - Tuyên – Thái, trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp từ cuối năm 1946 đến năm 1954. 

Ngày 20/5/1947 Hồ Chủ Tịch tới đồi Khau Tý, thuộc xóm Nạ Tra, xã Thanh Định nay là xã Điềm Mặc, huyện Định Hóa đặt Phủ Chủ tịch đầu tiên và Định Hóa đã vinh dự được đảm nhận trách nhiệm là trung tâm đầu não của cả vùng chiến khu rộng lớn. Sau đó, Bác đã đến sống và làm việc tại nhiều điểm ở ATK Định Hóa như Khuôn Tát, Tỉn Keo dưới chân Đèo De, Núi Hồng thuộc Bản Nà Lọm, Rục Rã nay là Tỉn Keo, Phú Đình, Định Hóa. 

ATK Định Hóa, Thái Nguyên: “Quần thể di tích quan trọng bậc nhất của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ 20” ảnh 1

Lán Tỉn Keo

Trong thời gian từ năm 1947 đến 1954, ATK Định Hóa là nơi chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc. Hồ Chủ Tịch và các cơ quan Trung ương Đảng, Ủy ban kiểm tra Trung ương, trường Đảng Nguyễn Ái Quốc, Tổng bộ Việt Minh, Tổng quân ủy, Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng tư lệnh, Bộ Tổng tham mưu, Tổng cục Chính trị cùng các đồng chí: Trường Chinh, Tôn Đức Thắng, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Lương Bằng, Nguyễn Chí Thanh… đã làm việc tại nơi đây.

Nhiều quyết sách quan trọng cho cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc đã được ra đời tại ATK. Ngày 15/10/1947, Thường vụ Trung ương Đảng đã ra chỉ thị: “Phải phá tan cuộc tấn công mùa đông (lên Việt Bắc) của giặc Pháp”. Ngày 28/5/1948, tại Nà Lọm, Hồ Chủ Tịch đã chủ trì họp Hội đồng Chính phủ và ký sắc lệnh phong quân hàm đợt đầu cho các tướng lĩnh của quân đội nhân dân Việt Nam, trong đó có Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Tại mảnh đất lịch sử này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động phong trào thi đua ái quốc năm 1949, Ký sắc lệnh ngày 19/8/1948 thành lập Hội đồng Quốc phòng tối cao, thành lập Đảng ủy và Bộ Chỉ huy chiến dịch Biên giới vào ngày 25/7/1950, ra mệnh lệnh mở các chiến dịch Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào… Đặc biệt, ngày 6/12/1953, tại đồi Tỉn Keo, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ trì chủ trì cuộc họp Bộ chính trị thông qua kế hoạch tác chiến chiến cuộc Đông Xuân (1953 – 1954) quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ.

ATK Định Hóa, Thái Nguyên: “Quần thể di tích quan trọng bậc nhất của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ 20” ảnh 2
 Ngày 6/12/1953 tại Tỉn Keo, xã Phú Đình, huyện Định Hóa, dưới chân đèo De, núi Hồng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Chính phủ bàn kế hoạch tác chiến Đông Xuân 1953-1954 và mở chiến dịch Điện Biên Phủ.

Từ những quyết sách quan trọng, kịp thời đó, chúng ta đã có một chiến thắng Ðiện Biên Phủ chấn động địa cầu, chấm dứt 80 năm đô hộ của Thực dân Pháp, lập lại hòa bình tại Đông Dương… ATK cũng là nơi diễn ra các hoạt động ngoại giao của nước ta thời ấy. Tại ATK, trong thời gian kháng chiến, Bác đã tiếp nhiều đoàn quan khách cao cấp của nước ngoài: như Hoàng thân Xu-pha-nu-vông (Lào), Lê-ô Phighê – thành viên Ban lãnh đạo Đảng cộng sản Pháp, Nghị sĩ Quốc hội Pháp, các chuyên gia quân sự Trung Quốc; các nhà làm phim Xô Viết…

Gìn giữ, phát huy niềm tự hào đất Thái

Quần thể ATK Định Hóa, Thái Nguyên đã được Nhà nước đánh giá “là một quần thể di tích quan trọng bậc nhất của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ 20”. Để xứng đáng với sứ mệnh lịch sử mà ATK Định Hóa đã đảm nhiệm, ngày 10/5/2012, Thủ tướng chính phủ ký quyết định số: 548/QĐ-TTCP xếp hạng Di tích lịch sử – An toàn khu Định Hóa, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên là Di tích cấp quốc gia đặc biệt. Ban quản lý Khu di tích lịch sử – Sinh thái ATK Định Hóa, Thái Nguyên được thành lập theo quyết định số 23/QĐ – UBND ngày 05/01/2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên có nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị, phát triển du lịch Khu di tích đặc biệt quan trọng này.

ATK Định Hóa, Thái Nguyên: “Quần thể di tích quan trọng bậc nhất của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ 20” ảnh 3
 Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đỉnh Đèo De. 

Đến nay Khu di tích quốc gia đặc biệt An toàn khu Định Hóa có 128 địa điểm di tích. Trong đó, 15 di tích đã được Nhà nước xếp hạng cấp quốc gia, 5 di tích xếp hạng cấp tỉnh, 108 điểm di tích đã xác minh định vị nhưng chưa xếp hạng, đang được Nhà nước đầu tư phục hồi, bảo tồn, tôn tạo. 

Để lưu giữ và phát huy giá trị của Khu di tích, cũng như giá trị di sản mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại nơi đây, những năm qua, nhiều công trình, nhiều cụm Di tích lịch sử đã được xây dựng, tái tạo và bảo tồn. 8 năm kể từ khi được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt (2012-2020), đã có gần 25 nghìn đoàn khách trong nước, quốc tế, với hơn 5,2 triệu lượt người đến dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và tham quan tại các điểm di tích thuộc Khu di tích lịch sử - sinh thái ATK Định Hóa. Đó là minh chứng sinh động cho những nỗ lực nhằm bảo tồn và phát huy những giá trị riêng có của mảnh đất cách mạng. 

Ông Bùi Huy Toàn, Trưởng Ban Quản lý Khu di tích lịch sử - Sinh thái ATK Định Hóa thông tin thêm với phóng viên: “Chúng tôi xác định là phải tiếp tục tham mưu cho các ngành, các cấp, đặc biệt là các cơ quan văn hóa thể thao và du lịch trong việc quy hoạch các điểm di tích, bảo tồn sinh thái, giải pháp trưng bày, tuyên truyền về Chủ tịch Hồ Chí Minh để làm sao gìn giữ di sản Hồ Chí Minh”.

Minh Phong
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Khám phá những ngôi chùa kỳ lạ ở Thái Lan (Kỳ 9): Tượng Phật khổng lồ trên vách núi và vị thánh sống của nhân dân Thái Lan

Tranh tượng Phật Thích Ca Mâu Ni tạc vào vách đá ở Thái Lan.
(PLVN) - Năm 1996, núi đá Khao Chi Chan được xẻ đôi để tạc tượng Phật Thích Ca khổng lồ dát vàng ngồi thiền định. Với ý nghĩa “tỏa sáng rực rỡ và soi sáng cho tất cả”, tượng Phật là công trình tâm linh độc đáo kỷ niệm 50 năm ngày Quốc vương Bhumibol Adulyadej lên ngôi.

Trúc Lâm tự - Linh thiêng nơi an nghỉ của đức Thánh Côn Nhạc Đại vương

Lăng mộ ngài Côn Nhạc Đại vương trong khuôn viên chùa Trúc Lâm - Hạ Hòa,
(PLVN) - Tọa lạc tại xã Ấm Hạ, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, chùa Trúc Lâm là một điểm đến tâm linh được nhân dân xa gần thành tâm chiêm bái. Đây cũng là nơi an nghỉ của ngài Côn Nhạc Đại vương – một bậc anh hùng hào kiệt thời Hùng Vương có công với nước, khi mất được nhân dân tôn vinh như một vị thánh.

Biết ơn vô thường

Biết ơn vô thường
(PLVN) - Trong cuộc sống này, bởi có vô thường mà nỗi buồn hôm nay có thể ngày mai sẽ chuyển hóa thành bản lĩnh, thành hiểu biết, thành yêu thương. Vô thường là để ta ý thức về cuộc sống hiện tại một cách sâu sắc hơn...

Chuyện của trà (Kỳ 2): Thời cổ đại, Trung Quốc không dùng trà để giải khát

Theo nghiên cứu khoa học, trà có nhiều tác dụng tốt tới trí não.
(PLVN) - Ngày nay, hầu hết mọi người chỉ biết đến trà là một loại thức uống, mục đích dùng để giải khát. Nhưng ngược dòng lịch sử về cách đây 18 thế kỷ, tại Trung Quốc trà ban đầu được sử dụng như một vị thuốc chữa bệnh, vị đắng của trà từng khiến nhiều người ốm phải dùng các loại gia vị khác nhau để có thể uống.

Ngân vang hào khí Bạch Đằng Giang

Cổng vào Khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang tại thị trấn Minh Đức, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng.
(PLVN) - Khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang là quần thể kiến trúc tâm linh mang giá trị lịch sử, văn hóa gắn liền với những trận thủy chiến bên dòng sông Bạch Đằng lưu truyển sử sách với những chiến công oanh liệt của Đức vương Ngô Quyền, vua Lê Đại Hành, Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn.

Ký ức Việt Nam (kỳ 12): Chợ làng

Một phiên chợ làng (ảnh tư liệu).
(PLVN) - Chợ làng là một thiết chế công đặc thù của nền văn hóa kinh tế tập thể vô danh. Cùng với đình, chùa thì chợ là không gian di động và là một trong những không gian công quan trọng nhất của nền văn hóa đám đông làng xã Việt Nam cổ xưa. 

Bụt trong con sinh chưa?

Bụt trong con sinh chưa?
(PLVN) - Tháng Tư là mùa Bụt sinh, mùa sen nở. Trong tâm mỗi chúng ta đều có một đức Phật. Cũng giống như trong một cái đầm hay một cái ao, nếu biết gieo vào và ươm mầm, nhất định ta sẽ trồng được những đóa sen thơm.

Kết nối niềm hạnh phúc

Bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng phảng phất hương thơm (ảnh minh họa).
(PLVN) - Khoa học đã chứng minh rằng: “Khi một cá nhân hạnh phúc hoặc khi mang đến niềm vui cho người khác, niềm vui sẽ quay trở lại bản thân ta và đến cả nhiều người khác nữa. Nó có thể lan tỏa từ người này sang người khác, kể cả những người không quen biết”.

Nhà thơ Du Phong: Đừng bao giờ để tình yêu cũ kỹ

 Nhà thơ Du Phong (Ảnh internet).
(PLVN) - Viết về thơ tình, hầu như nhà thơ nào cũng có viết. Nhưng để tạo ra được dấu ấn riêng, được nhiều người thuộc, nhắc nhớ thì ít người làm được như Xuân Diệu, Hàn Mặc Tử, Nguyễn Bính. Đó là những nhà thơ đã khuấy động một thời trên văn đàn Việt Nam. Hiện nay, tiếp nối dòng chảy thơ tình, có nhà thơ Du Phong.

Truyền thuyết về hộ tướng của cá Ông ở lăng ông Thủy Tướng Cần Giờ

Lăng Ông Thủy Tướng ở Cần Giờ với tuổi đời hơn 200 năm.
(PLVN) - Cư dân vạn chài Cần Giờ (TP Hồ Chí Minh) tin rằng, cá Ông là một loài vật linh thiêng, luôn cứu giúp cho những con thuyền gặp phải sóng to gió lớn, giúp dân chài lưới tai qua, nạn khỏi. Điều đặc biệt ở đây là, họ còn có quan niệm về sự tồn tại của các loài vật được cho là hộ vệ cá Ông.

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn
(PLVN) - Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) vừa công bố báo cáo khảo sát từ 4.600 doanh nghiệp (DN) Nhật hoạt động tại gần 20 thị trường châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có 700 DN ở Việt Nam. Kết quả khảo sát cho thấy tuy nền kinh tế có một năm bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi bùng phát dịch Covid-19 đợt 4, song tỷ lệ DN Nhật tại Việt Nam muốn mở rộng đầu tư kinh doanh vượt xa đến 10 điểm so với các nước trong khối ASEAN .

Cách chữa bệnh theo "tám kinh, tám vĩ" của người xưa

Thời nào, thầy thuốc cũng rất quan trọng với con người. (Ảnh minh hoạ, nguồn internet).
(PLVN) - Nếu như ngày nay chúng ta coi "lương y như từ mẫu", "thầy thuốc như mẹ hiền" thì trong "Vũ trung tùy bút" của Phạm Đình Hổ, người thời xưa tôn kính các bậc danh y cũng như vậy. Bởi thời nào cũng thế, các bậc danh y, lương y, thần y hành nghề là để cứu người...

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam
(PLVN) - Năm 1821, sau khi nhậm chức quan nhỏ ở Quốc Tử Giám (Huế), Phan Huy Chú dâng cuốn “Lịch triều hiến chương loại chí” lên vua Minh Mạng. Vua khen “soạn khéo lắm” rồi ban thưởng 30 lạng bạc, 30 thỏi mực và 30 cái bút.