Áp thuế tự vệ với phân bón nhập khẩu: Doanh nghiệp nội lấy lại thị phần?

(PLO) - Sau khi có những kết luận điều tra cuối cùng về mức độ kìm hãm và ảnh hưởng đến sự phát triển đối với nền sản xuất trong nước của 2 loại phân bón nhập khẩu DAP và MAP, Bộ Công thương đã ban hành quyết định về việc áp dụng biện pháp tự vệ chính thức đối với sản phẩm phân bón DAP và MAP nhập khẩu vào Việt Nam.
Liệu các nhà sản xuất phân bón trong nước có tận dụng được cơ hội? Liệu các nhà sản xuất phân bón trong nước có tận dụng được cơ hội?

Kìm hãm sản xuất trong nước

Đại diện Cục Phòng vệ Thương mại (Bộ Công thương) cho biết, từ khoảng đầu năm 2017, bộ phận phòng vệ thương mại đã nhận được hồ sơ yêu cầu áp dụng biện pháp tự vệ của ngành sản xuất trong nước đối với phân bón nhập khẩu. Cục đã căn cứ vào các quy định của WTO và Pháp lệnh Tự vệ, vào tháng 5/2017 Bộ Công Thương đã ban hành quyết định khởi xướng vụ việc điều tra áp dụng biện pháp tự vệ toàn cầu và tiến hành điều tra sơ bộ đối với phân bón DAP và MAP nhập khẩu vào Việt Nam.

Sau 3 tháng điều tra, trên cơ sở Kết luận điều tra sơ bộ cho thấy hàng hóa nhập khẩu đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho sản xuất trong nước, Bộ Công Thương đã ban hành tiếp một quyết định về việc áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời đối với phân bón DAP và MAP nhập khẩu, với mức thuế tự vệ tạm thời là 1.855.790 đồng/tấn và có hiệu lực từ ngày 19/8/2017-06/3/2018.

Mới đây, đại diện Cục Phòng vệ Thương mại cho biết, kết luận điều tra cuối cùng cho thấy lượng phân bón DAP và MAP nhập khẩu đã tăng mạnh trong giai đoạn điều tra, khi số liệu từ Tổng cục Hải quan cho thấy, Trung Quốc là thị trường xuất khẩu phân bón lớn nhất vào Việt Nam, chiếm 83,6% thị phần, đứng thứ 2 là Hàn Quốc, chỉ chiếm 5,37%.

Các số liệu khác cũng cho thấy, phân bón nhập khẩu đang kìm hãm mạnh sự phát triển của các nhà sản xuất phân bón trong nước. Cụ thể, năm 2016, trong khi lượng nhập khẩu chỉ giảm 11,59% (từ 1,2 triệu tấn xuống 1,1 triệu tấn) thì lượng sản xuất của các nhà sản xuất trong nước giảm đến 46,63%. Xem xét thêm về tác động giá cả cho thấy, trong giai đoạn 2013-2015 giá bán phân bón nhập khẩu luôn ổn định, tuy nhiên, năm 2016 giá bán phân bón nhập khẩu lại giảm 17,11% trong khi chi phí nhập khẩu tăng thêm 30%. 

Số liệu điều tra cũng cho thấy, trong năm 2017 lượng nhập khẩu vẫn tiếp tục gia tăng, kể cả sau ngày 19/8/2017 khi phân bón bị áp dụng mức thuế tự vệ hơn 1,8 triệu/tấn. Hiện tượng ép giá, kìm giá vẫn tiếp tục diễn ra trong năm 2017 nên giá bán của phân bón sản xuất trong nước vẫn thấp hơn chi phí sản xuất là 1.128.531 VND/tấn.

Áp thuế tự vệ trong 2 năm 

Đại diện Cục Phòng vệ Thương mại khẳng định, trong vụ việc này, mọi chỉ số về thiệt hại đều rõ ràng, cho thấy ngành sản xuất trong nước đã phải chịu thiệt hại nghiêm trọng. Vị này cũng khẳng định, quá trình điều tra cho thấy có đầy đủ cơ sở pháp lý để áp thuế tự vệ chính thức ở mức 1.855.790 VND/tấn, bằng với mức thuế đang áp dụng tạm thời. 

Tuy nhiên, trong bối cảnh ngành sản xuất trong nước chỉ đáp ứng tối đa được khoảng 52% nhu cầu phân bón, sau khi cân nhắc toàn diện các mặt và tham khảo ý kiến các Bộ ngành liên quan, để bảo đảm hài hòa quyền lợi giữa ngành sản xuất trong nước và nông dân, Bộ Công Thương quyết định áp dụng mức thuế tự vệ chính thức là 1.128.531 VND/tấn, tức là chỉ bằng 60% mức thuế mà Việt Nam được quyền áp dụng theo quy định của WTO và pháp luật Việt Nam. 

Mức thuế này có thể sẽ làm chi phí trồng trọt tăng thêm, nhưng theo tính toán của Bộ NN và PTNT thì tối đa sẽ không quá 0,72%. Ngoài ra, WTO cho phép áp dụng biện pháp tự vệ trong thời gian 4 năm nhưng Bộ Công Thương quyết định chỉ áp dụng trong thời gian 2 năm. Sau 2 năm, sẽ xem xét, đánh giá lại tác động kinh tế - xã hội để quyết định việc có gia hạn biện pháp tự vệ hay không.

Thực tế cho thấy, với những ngành công nghiệp đầu vào quan trọng như phân bón, thép, kim loại cơ bản, hóa chất, chất dẻo..., khi đã có sản xuất trong nước để tạo đối trọng, giá bình quân luôn thấp hơn thời kỳ phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu trước đó. Vì vậy, rất nhiều thành viên WTO, kể cả các nền kinh tế lớn, đều đã và đang áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại để phát triển các ngành sản xuất này.

“Trong trường hợp không có ngành sản xuất trong nước như thời kỳ trước năm 2009, giá phân bón DAP đã từng bị đẩy lên mức rất cao, dẫn đến thiệt hại nặng nề cho người nông dân. Do đó, áp dụng biện pháp tự vệ trong trường hợp này là cần thiết vì nếu không áp dụng biện pháp này, các nhà máy trong nước sẽ bị giải thể, đóng cửa. Về lâu dài, nếu chỉ còn hàng hóa nhập khẩu, chính người nông dân, các doanh nghiệp sử dụng phân bón là nguồn đầu vào sẽ bị thiệt hại nặng nề. Tuy nhiên, vấn đề là các nhà sản xuất phân bón nội có tận dụng được cơ hội này để chiếm đáng kể thị phần trong nước”, đại diện Hiệp hội Phân bón Việt Nam đặt vấn đề.

Nhật Thu
Cùng chuyên mục
Chuyển đổi số tạo ra tài nguyên mới là dữ liệu, nguồn lực cho kinh tế số phát triển

'Cát cứ' dữ liệu - trở lực vô hình của kinh tế số

(PLVN) - Chuyên gia cho rằng, các nguồn lực của chúng ta hiện không chỉ thiếu mà còn bị phân mảnh. Sự hợp lực giữa bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp sẽ tạo ra được những chương trình bài bản, có định hướng với những hệ sinh thái số phù hợp, thay vì "cát cứ" thông tin, dữ liệu.

Đọc thêm

Chuyển đổi số công tác hậu cần quân đội

ÔngTrần Duy Giang, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần và Chủ tịch Tập đoàn Viettel Tào Đức Thắng ký kết hợp tác về chuyển đổi số.
(PLVN) -Tổng cục Hậu cần (Bộ Quốc phòng) và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa ký kết chương trình phối hợp thực hiện chuyển đổi số công tác hậu cần quân đội giai đoạn 2022- 2025, định hướng đến năm 2030.

Xây 'tổ' đón thêm nhà đầu tư từ Hàn Quốc

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Nhiều tập đoàn lớn của Hàn Quốc đang có nhu cầu mở rộng sản xuất ở Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Hàn cũng đã “đánh tiếng” muốn xây dựng nhà xưởng sản xuất ở Việt Nam, thậm chí một khu công nghiệp dành riêng cho các doanh nghiệp Hàn cũng đã được đề xuất.

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán
(PLVN) -Thực hiện công văn số 2828/UBCK-VP ngày 16/5/2022 của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) đã thực hiện công bố thông tin dữ liệu giao dịch tự doanh trên trang thông tin điện tử của Sở này, bắt đầu từ ngày 20/5/2022.

Cần nhân rộng mô hình 'chuyển nhượng quyền thu phí' cao tốc

Cao tốc TP Hồ Chí Minh – Trung Lương là tuyến đường bộ cao tốc đầu tiên áp dụng hình thức “chuyển nhượng quyền thu phí”
(PLVN) - TS Lê Đỗ Mười - Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển Giao thông vận tải - cho rằng, cần học hỏi kinh nghiệm của một số nước có hạ tầng giao thông phát triển như Nhật Bản, Trung Quốc… để nước ta quản lý, khai thác hiệu quả khối tài sản đường cao tốc hơn 40 tỷ USD.

Về miền Tây xem kênh Chợ Gạo được 'rót' thêm ngàn tỷ

Kênh Chợ Gạo giai đoạn II do PMU Đường thủy (Bộ GTVT) làm đại diện chủ đầu tư, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2023
(PLVN) - Dự án kênh Chợ Gạo (Tiền Giang) đã được đầu tư giai đoạn I (phía Bắc của kênh), nay tiếp tục được Bộ GTVT đầu tư nâng cấp giai đoạn II, trị giá hơn 1.300 tỷ đồng. Đây là tuyến giao thông thủy huyết mạch nối liền vựa lúa, vựa thủy sản… ở Đồng bằng sông Cửu Long với trung tâm kinh tế TP.HCM và ngược lại.

Nhiều nước ngừng xuất nông sản, Việt Nam ảnh hưởng thế nào?

Việc nhiều nước cấm xuất khẩu lúa mì sẽ ảnh hưởng đến ngành chế biến thực phẩm, thức ăn chăn nuôi của Việt Nam.
(PLVN) - Nhiều dự báo cho thấy, thị trường toàn thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng về giá do nhiều mặt hàng thiết yếu, nông sản là nguyên liệu sản xuất đã bị nhiều quốc gia cấm xuất khẩu. Thị trường Việt Nam bị tác động ra sao sau các lệnh cấm này?

Quy hoạch điện VIII: Đã 'chốt' nhưng vẫn còn... chỉnh

Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương làm rõ tính khả thi, hiệu quả trong phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng đối với điện mặt trời tới năm 2030
(PLVN) - Mặc dù Hội đồng thẩm định đã quyết định "chốt" Quy hoạch điện VIII tại cuộc họp thẩm định trước kỳ nghỉ lễ 30/4/2022, nhưng mới đây Văn phòng Chính phủ tiếp tục có văn bản đề nghị Bộ Công Thương làm rõ hơn các vấn đề trong Quy hoạch điện VIII 

Sẽ đưa tài sản ảo vào Luật Phòng, chống rửa tiền?

Một buổi tọa đàm về phòng, chống rửa tiền thông qua tài sản ảo.
(PLVN) - Ngân hàng nhà nước đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các nội dung sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền 2012, một trong các vấn đề được bàn thảo là việc đưa tài sản ảo vào dự luật này như thế nào khi hiện nay chưa có quy định rõ ràng tài sản ảo, tiền ảo là tài sản.

Mục tiêu 'zero' tiền mặt ở Kho bạc

 Mục tiêu đến năm 2025, sẽ không còn giao dịch chi bằng tiền mặt qua hệ thống kho bạc.
(PLVN) - Theo Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong hệ thống Kho bạc Nhà nước, cơ quan này phấn đấu đến cuối năm 2025 không còn giao dịch chi bằng tiền mặt và sẽ giảm đến mức tối thiểu các giao dịch thu bằng tiền mặt.

Cổ phiếu tăng trần hoặc giảm sàn 5 phiên liên tiếp phải báo cáo

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) chỉ đạo các Sở Giao dịch chứng khoán (GDCK) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh của công ty chứng khoán, và các thông tin liên quan đến công ty có ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu đối với các mã trần/sàn 5 phiên liên tiếp.

Manh nha lưới điện thông minh ở miền núi Lai Châu

Đường dây truyền tải điện 500kV Sơn La - Lai Châu
(PLVN) -Dự án Tự động hóa lưới điện trung áp năm 2022 là chương trình trọng điểm của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) vừa được Công ty Điện lực (PC) Lai Châu hoàn thành và đưa vào vận hành tại tỉnh này, với 4 mạch vòng trung áp (DMS).

Vận tải biển 'ăn nên làm ra'

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sản lượng hàng hóa qua cảng biển tăng, cước phí vận tải biển tăng… là những nguyên nhân chủ yếu khiến doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển từ đầu năm đến nay “ăn nên làm ra”.