Áp dụng thuế suất 15% và 17% cho doanh nghiệp nhỏ, quy tắc tính doanh thu và điều kiện loại trừ
Cục Thuế vừa hướng dẫn chi tiết cách xác định tổng doanh thu, công thức quy đổi đối với doanh nghiệp hoạt động chưa đủ 12 tháng và nguyên tắc áp dụng thuế suất thu nhập doanh nghiệp cho đơn vị mới thành lập theo Nghị định số 320/2025/NĐ-CP. Bên cạnh mốc 3 tỷ đồng và 50 tỷ đồng, doanh nghiệp cần rà soát kỹ quan hệ liên kết để xác định đúng mức thuế suất 15% hoặc 17%.
Tiêu chí xác định thuế suất 15%, 17% và cách quy đổi doanh thu năm
Theo hướng dẫn từ Cục Thuế, Nghị định số 320/2025/NĐ-CP quy định các mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy mô doanh thu để hỗ trợ khối doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cụ thể, khoản 2 Điều 11 của Nghị định quy định mức thuế suất 15% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng. Khoản 3 Điều 11 quy định mức thuế suất 17% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng. Căn cứ ngưỡng này, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm đạt 20 tỷ đồng thuộc nhóm được áp dụng thuế suất 17% nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Về căn cứ tính toán, khoản 4 Điều 11 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP nêu rõ tổng doanh thu làm cơ sở xác định đối tượng áp dụng thuế suất 15% và 17% là tổng doanh thu của kỳ tính thuế năm trước liền kề. Khoản doanh thu này bao gồm doanh thu từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu, cộng với doanh thu từ hoạt động tài chính và thu nhập khác. Toàn bộ số liệu này được thể hiện trên Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh kèm theo tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Doanh nghiệp bắt buộc phải tổng hợp đầy đủ cả doanh thu tài chính và thu nhập khác thay vì chỉ dựa vào nguồn thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.
Đối với doanh nghiệp có thời gian hoạt động của kỳ tính thuế năm trước liền kề dưới 12 tháng, cơ quan quản lý yêu cầu thực hiện quy đổi doanh thu theo năm. Căn cứ điểm a khoản 4 Điều 11, tổng doanh thu quy đổi năm được tính bằng cách lấy tổng doanh thu thực tế trong kỳ tính thuế năm trước liền kề chia cho số tháng doanh nghiệp thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế, sau đó nhân với 12 tháng. Trong trường hợp doanh nghiệp mới thành lập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, chuyển đổi hình thức sở hữu, hợp nhất, sáp nhập, chia hoặc tách vào một tháng bất kỳ của kỳ tính thuế năm trước liền kề, thời gian hoạt động của tháng đó được tính đủ tháng.
Quy định tạm nộp với doanh nghiệp mới và trường hợp loại trừ quan hệ liên kết
Đối với doanh nghiệp mới thành lập trong kỳ tính thuế, điểm b khoản 4 Điều 11 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP cho phép đơn vị tự xác định mức tạm nộp dựa trên doanh thu dự kiến. Nếu dự kiến tổng doanh thu trong kỳ tính thuế không quá 3 tỷ đồng hoặc không quá 50 tỷ đồng, doanh nghiệp thực hiện tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp hàng quý tương ứng theo mức thuế suất 15% hoặc 17%.
Khi kết thúc kỳ tính thuế, trường hợp tổng doanh thu thực tế đáp ứng điều kiện hưởng mức thuế suất đã dự kiến, doanh nghiệp tiến hành kê khai và quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp theo đúng quy định hiện hành. Ngược lại, nếu tổng doanh thu thực tế vượt ngưỡng khiến đơn vị không đủ điều kiện áp dụng mức thuế suất tương ứng và phát sinh số thuế nộp thiếu so với mức phải tạm nộp, doanh nghiệp phải nộp bổ sung số tiền thuế còn thiếu cùng tiền chậm nộp theo pháp luật về quản lý thuế.
Ngoài tiêu chí doanh thu, điểm c khoản 4 Điều 11 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP quy định rõ các trường hợp loại trừ để bảo đảm chính sách áp dụng đúng đối tượng. Theo đó, thuế suất 15% và 17% không áp dụng đối với doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam là công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết mà doanh nghiệp trong quan hệ liên kết không đáp ứng điều kiện về quy mô doanh thu tại khoản 2 và khoản 3 Điều 11. Cục Thuế lưu ý người nộp thuế bên cạnh việc xác định chính xác doanh thu và kỳ tính thuế làm căn cứ, cần rà soát đầy đủ điều kiện về quan hệ công ty con và quan hệ liên kết để bảo đảm áp dụng đúng mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp.