Anh hùng Lao động Vũ Đức Thiện: Người “nối những bờ vui” miền đất Cảng
(PLVN) - Những ngày tháng Tư lịch sử, trong không khí cả nước hướng về kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, chúng tôi tìm về xã Hưng Hà (tỉnh Hưng Yên, trước đây thuộc tỉnh Thái Bình) để gặp gỡ cựu chiến binh, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới Vũ Đức Thiện – người được nhiều thế hệ người dân Hải Phòng nhắc đến với tinh thần dám nghĩ, dám làm trong phát triển hạ tầng giao thông.
Sinh năm 1943 trên quê hương nghèo của tỉnh Thái Bình. Trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ ông chăm chỉ học tập và theo học trường giao thông thuỷ bộ.
Trong thời gian học tập ở trường, ông may mắn được gặp Bác Hồ trong một lần Bác đến thăm trường. Bác nói:... “Giao thông cũng như mạch máu chảy trong cơ thể con người, giao thông là mạch máu, mạch máu có lưu thông con người mới khỏe mạnh, mạnh máu không lưu thông thì con người ốm yếu, giao thông thông, mọi việc ắt phải thông”.
Thấm nhuần lời dạy của Bác, chàng trai Thiện không ngừng học tập phấn đấu trở thành người thợ giỏi.
Ra trường sau khi tốt nghiệp Trường Giao thông Thủy bộ năm 1963, ông Vũ Đức Thiện được phân công về công tác tại Sở GTVT Hải Phòng.
Những năm giặc Mỹ ném bom phá hoại miền Bắc trong đó nhiều nhất là Hà nội và Hải Phòng, ông Thiện cùng đồng đội vừa phát triển giao thông – thuỷ lợi của địa phương, vừa tham gia trực chiến; giặc Mỹ ném bom phá hoại chỗ nào là ngành giao thông cùng bà con nhân dân khắc phục tới đó, ông nhớ lại “có những cây cầu phải làm đi làm lại hơn chục lần do bom Mỹ phá hoại”.
Sau chiến tranh ông vẫn bám trụ phục vụ cho ngành giao thông Hải Phòng và kinh qua nhiều vị trí lãnh đạo chủ chốt, trong đó có chức vụ Tổng Giám đốc Công ty Công trình Giao thông Hải Phòng, Giám đốc Ban Quản lý các dự án cầu của thành phố Hải Phòng.
Người lính già và hành trình xây cầu
Trong những năm tháng đổi mới, tấm gương của ông thầm lặng nhưng vẫn không ngừng cống hiến cho sự phát triển của quê hương.
Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ, ông Vũ Đức Thiện không chọn cho mình một cuộc sống an nhàn. Với tư duy nhạy bén và khát vọng làm giàu cho quê hương, ông đã dấn thân vào lĩnh vực xây dựng cơ bản, đặc biệt là hạ tầng giao thông.
Hải Phòng vốn là những địa bàn có hệ thống sông ngòi dày đặc, địa hình chia cắt. Trước đây, việc đi lại của người dân phụ thuộc hoàn toàn vào những chuyến đò ngang trắc trở, nguy hiểm. Thấu hiểu nỗi khổ của bà con, ông Thiện đã dành hết tâm huyết để hiện thực hóa ước mơ: Xóa bỏ những bến đò, thay bằng những cây cầu vững chãi.
Những nhịp cầu "nối những bờ vui"
Cái tên Vũ Đức Thiện gắn liền với hàng loạt công trình cầu đường trọng điểm. Những cây cầu do ông và các cộng sự xây dựng không chỉ đơn thuần là những khối bê tông cốt thép, mà là nhịp cầu của hy vọng, của sự giao thương và phát triển.
Ông đã góp công lớn trong việc cải thiện mạng lưới giao thông nội đô và ngoại thành, giúp rút ngắn khoảng cách giữa các huyện, và với các tỉnh bạn.
Ông là người đề xuất và kiên trì theo đuổi ý tưởng xây dựng cầu Bính – cây cầu dây văng hiện đại nối trung tâm TP Hải Phòng với huyện Thủy Nguyên. Cầu được khánh thành năm 2005 sau gần một thập kỷ chuẩn bị và thi công, mở đường cho sự hình thành khu đô thị Bắc sông Cấm và thúc đẩy liên kết kinh tế vùng Hải Phòng – Quảng Ninh – Hà Nội.
Không dừng lại ở đó, kỹ sư Vũ Đức Thiện còn để lại dấu ấn trong hàng loạt công trình trọng điểm khác như: cầu Khuể, cầu Rào 2, tuyến Hồ Sen – cầu Rào 2, đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, tuyến máng nước An Đồng…
Ông nhớ lại: Những năm đầu thời kì đổi mới Hải Phòng có trên 300km đường nhựa đã xuống cấp, chưa có lấy 1m2 bê tông asphal nào. Lý do là thiết bị trong nước chưa tự sản xuất được, các trạm phải nhập ngoại giá thành cao.
"Mạnh dạn, táo bạo và cũng là mơ ước, tôi xin thành phố Hải Phòng và Bộ Giao thông vận tải (GTVT) quyết tâm thực hiện dự án trạm với giá thành 300 triệu đồng. Sau sáu tháng vật lộn với những thử thách cam go đầy những hoài nghi của mọi người kể cả giới kỹ thuật và lãnh đạo. Vụ trưởng vụ kỹ thuật (Bộ GTVT) trực tiếp theo dõi, Viện khoa học kỹ thuật Giao thông cử cán bộ xuống xác định tỷ lệ cấp phối và chất lượng thảm. Kết quả đạt chất lượng tốt, Bộ GTVT cho phép rải 2.5km Quốc lộ 5 từ Sở Giầu về Xi Mang", ông Thiện nhớ lại.
Đồng chí Bí thư Thành uỷ Hải Phòng Lê Danh Xương, Chủ tịch UBND thành phố Đào An xuống tận công trường động viên và chứng kiến những m2 đường bê tông asphal đầu tiên của ô số I vào thành phố từ trạm đầu tiên do Việt Nam chế tạo. Đây cũng là vinh dự cho thành phố, qua các kênh đài báo, truyền hình quảng bá thành công của dự án, các công ty Trung ương, địa phương đến chúc mừng và học tập. Thành công của dự án là khẳng định Việt Nam chúng ta tự sản xuất được trạm asphal bảo đảm chất lượng quốc tế.
Giá thành giảm 1 nửa so với nhập ngoại, Ngành cơ khí GTVT sống lại hàng loạt trạm với công suất lớn ra đời. Công nghệ mặt đường asphal tiên tiến hiện đại được áp dụng rộng rãi trong nước.
"Sau 2 năm công ty hoàn vốn, không chỉ dừng lại, Công ty được Bộ GTVT và thành phố cho phép tiếp tục đầu tư đổi mới công nghệ. Năm 1994 Công ty lại đầu tư 1 trạm h của Nhật Bản tự động hoá cao. Năm 1996 Công ty lại đầu tư tiếp trạm nội địa công nghệ cao, công suất 50 t/h đáp ứng kịp thời cho sản xuất, theo yêu cầu của thị trường. Năm 2000 trước sự phát triển cao, Công ty lại đầu tư một trạm mới của Hàn Quốc công suất 120 t/h, đây là trạm đầu tiên mới có công suất lớn ở Việt Nam. Do đó Công ty đã trúng thầu tham gia thi công nhiều công trình lớn tầm cỡ quốc tế như Quốc lộ 5, Quốc lộ 10, Đường cao tốc đầu tiên Pháp Vân – Cầu Giẽ, cao tốc Bắc Ninh – Nội Bài, đường Hồ Chí Minh ….”, ông Thiện kể lại.
Lao động trong thời kỳ đổi mới đòi hỏi sự linh hoạt và sáng tạo không ngừng. Ông Thiện luôn là người đi đầu trong việc áp dụng các kỹ thuật tiên tiến, tối ưu hóa quy trình để vừa đảm bảo chất lượng công trình, vừa tiết kiệm ngân sách nhà nước.
"Làm cầu không chỉ là xây dựng một công trình kỹ thuật, mà là xây dựng niềm tin của nhân dân vào sự nghiệp đổi mới của Đảng và Nhà nước." – Đó là tôn chỉ mà ông luôn tâm niệm.
Khởi đầu với nhiều khó khăn về vốn, kỹ thuật và nhân lực, ông cùng đồng đội phải tự mày mò, học hỏi và tích lũy kinh nghiệm. Nhưng với tinh thần “dám nghĩ, dám làm”, ông đã từng bước khẳng định được năng lực của mình. Những cây cầu đầu tiên tuy còn đơn sơ nhưng đã mở ra cơ hội mới cho người dân địa phương, giúp việc đi lại thuận tiện hơn, giao thương được thúc đẩy.
Điểm đặc biệt trong cách làm của Vũ Đức Thiện là luôn đặt lợi ích của người dân lên hàng đầu. Ông không chỉ xây cầu để hoàn thành nhiệm vụ, mà còn xây bằng cả tâm huyết, coi mỗi công trình là một phần trách nhiệm với cộng đồng.
Ông thường xuyên trực tiếp có mặt tại công trường, cùng công nhân vượt qua những điều kiện thi công khắc nghiệt: mưa bão, địa hình phức tạp, thiếu thốn trang thiết bị, chiến tranh phá hoại. Chính sự gần gũi và tận tụy ấy đã tạo nên niềm tin và sự gắn kết mạnh mẽ trong tập thể.
Với những thành tích xuất sắc, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2000, cùng các phần thưởng cao quý đã nhận: Huân chương Lao động hạng Nhì, Ba; Huân chương Kháng chiến chống Mĩ hạng; Ba Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; Giải thưởng khoa học Nguyễn Bỉnh Khiêm; Nhiều bằng khen của Bộ và huy chương khác.
Người dân Hải Phòng thường nhắc về ông với sự kính trọng sâu sắc. Họ gọi những công trình của ông là những cây cầu "nối những bờ vui", bởi lẽ mỗi khi một cây cầu khánh thành, đó là lúc niềm vui vỡ òa, là lúc trẻ em đi học không còn lo ướt áo, người già đi khám bệnh không phải chờ đò, và nông sản của bà con được thương lái đến tận nơi thu mua.
Hậu duệ của dòng họ Vũ – Võ và kế nhiệm đời thứ 3 thủ nhang đền Nhà vua
Khi được Đảng và nhà nước cho nghỉ hưu, ông Vũ Đức Thiện trở về quê hương Hưng Hà - Thái Bình ( nay là Hưng Yên) an hưởng tuổi già.
Ông kể, cạnh nhà ông có đền thờ vua, di tích lịch sử được xếp hạng cấp tỉnh. Đây là đền thờ Vua Hùng duy nhất ở tỉnh Thái Bình (cũ); truyền thuyết kể rằng ngôi đền này gắn với đời vua Hùng thứ 17, năm đó đất nước bị giặc Lục man xâm chiếm, Đức Phật Đại Đạo Thiên Tôn đã giúp Vua Hùng dẹp tan giặc Lục man, khi thắng trận Vua Hùng đã mở tiệc khao quân và dân tại đây và đã cho tu sửa ngôi đền này để tạ ơn ngài, vua Hùng đã giao cho bà con nhân dân nơi đây thờ phụng ngài và cũng từ đó đây là chỗ dựa tâm linh của bà con nhân dân.
Ông Thiện đã trở về kế nhiệm đời thứ 3 làm thủ nhang của ngôi đền thiêng này. Ông cùng các con cháu dòng tộc đã vận động công đức xây mới lại ngôi đền khang trang như ngày nay đề bà con có nơi thờ phụng….
Di sản còn mãi
Ông Vũ Đức Thiện không chỉ để lại những công trình vật chất mà còn để lại một bài học quý báu về tinh thần: Dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, nếu có tâm và có tầm vẫn có thể lập nên những chiến công hiển hách trên mặt trận lao động sản xuất.
Hình ảnh ông - một Anh hùng Lao động giản dị, chân phương - sẽ là nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ. Câu chuyện về ông Vũ Đức Thiện là minh chứng sống động nhất cho ý chí của con người Việt Nam. Ông đã viết nên một bài ca đẹp về sự tận hiến, để mỗi nhịp cầu đi qua đều vang lên tiếng cười vui, hạnh phúc của nhân dân. Hải Phòng và cả nước tự hào vì có những người như ông – người đã hiến dâng cả đời mình để "nối những bờ vui"...