Coi thường cảnh báo

Công điện của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh biện pháp tuyên truyền, vận động mọi người chủ động, tự giác thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch, trước hết cần giữ vệ sinh ăn uống, sinh hoạt; không dùng thức ăn tươi sống, không uống nước chưa đun sôi, nhất là không ăn các loại mắm, thực phẩm sống (tiết canh, gỏi hải sản, rau sống...). Vậy mà, chiều 5-11, tại chợ An Dương, khi đoàn công tác Bộ Y tế và Sở Y tế kiểm tra công tác phòng dịch tại nơi này, một chị ở Bộ Y tế hỏi: “Chúng tôi muốn mua mắm tôm làm quà...”. “Tưởng gì, mắm tôm thì...ối !” Hỏi bà Xuân bán hàng mã ngoài cổng chợ có biết dịch bệnh gì đang xuất hiện tại thành phố không, bà trả lời “dịch tiêu chảy cấp chứ gì”. Trả lời tiếp câu hỏi nguyên nhân gây dịch bệnh này,  bà hỏi lại “có phải do nước bị ô nhiễm không”! Qua hàng chục dãy hàng, chúng tôi đến quầy bán nước chấm, hàng khô. Tại đây vẫn bày bán vỉ mắm tôm chai loại nhỏ. Chị Thành bán hàng cho biết “Chỉ còn ngần ấy thôi...” Cách đó mấy quầy, đoàn phát hiện thêm một số chai mắm tôm. Chiều muộn, trong chợ Lương Văn Can, phía đường Đà Nẵng, một phụ nữ vẫn bình thản bày bán hàng chục chai mắm tôm các loại. Sát cạnh là hàng đậu phụ rán. Cách đó một đoạn lại thấy những chai mắm tôm tại một quầy hàng khô. Tôi hỏi người bán hàng “chị không biết đã có yêu cầu dừng việc mua bán, sử dụng mắm tôm hiện là nguồn gây truyền bệnh tiêu chảy cấp, nguy hiểm”. “Biết chứ, mấy cô nhân viên y tế phường thông báo rồi”. “Sao chị vẫn bán?”. “Bày thế nhưng không bán...!”          

Khu vực bán thịt chó đường Phạm Minh Đức những ngày này vẫn đông người ăn. Anh Minh ở đầu phố Lê Lợi ra đây mua thịt chó vẫn được người bán hàng đưa cho gói mắm tôm. Anh băn khoăn hỏi “chị không biết đang có dịch tiêu chảy hay sao?”. “Biết chứ, sao lại không? Nhưng...dịch ở đâu, chứ có ở đây đâu?”. Khách ăn ngồi kín  mấy chiếc bàn kê ngay tại vỉa hè, bên cạnh đĩa thịt chó là rổ rau sống, bát mắm tôm sống. Một số điểm bán thịt chó như quán Chiến Trường, Dũng Chí phố Lạch Tray ( quận Ngô Quyền), khách ăn món này cũng không giảm. Quán thịt mèo trên phố Chu Văn An cũng dùng mắm tôm để chấm. Mấy vị khách ăn trò chuyện với nhau “ Dịch bệnh lây qua đường ăn uống, nghe nói có cả mắm tôm, mắm tép…”.  “Ôi dào! Chết có số cả! Dịch ở mãi đâu chứ ở đây đâu mà sợ!”

Công điện của Chính phủ và Chỉ thị của UBND thành phố khuyến cáo người dân không nên ăn tiết canh, gỏi hải sản. Song, trên đường phố, các quán cháo lòng tiết canh, nhà hàng đặc sản chế biến tiết canh, gỏi hải sản vẫn đông khách. Nhân viên nhà hàng Văn Trang (51 phố  Chu Văn An) cho biết, nhiều thực khách vẫn yêu cầu món gỏi sam và tiết canh sam. Nguyên liệu làm gỏi sam được chần tái rồi mới chế biến. Song món tiết canh sam, tiết canh tôm hùm thì tươi nguyên. 

Cần thay đổi thói quen

Dịch tiêu chảy cấp xuất hiện tại một số địa phương phía Bắc từ ngày 23-10, nay lan ra 11 tỉnh, thành phố, trong đó có Hải Phòng. Đến ngày 8-11, Hải Phòng có 26 trường hợp thuộc 6 quận, huyện, thị xã mắc tiêu chảy cấp, trong đó có một trẻ 8 tuổi. Trong số đó, 3 trường hợp vào bệnh viện trong tình trạng rất nguy kịch, mất nước, trụy tim mạch, không đo được mạch và huyết áp. Rất may, tất cả được cứu sống. Hầu hết mắc bệnh do ăn phải thực phẩm ô nhiễm. Theo lãnh đạo Bộ Y tế, từ “thủ phạm” đầu tiên là mắm tôm, đến nay, nguyên nhân gây tiêu chảy cấp mở rộng hơn, gồm một số loại thực phẩm có nguy cơ cao. Đáng lo ngại đã xuất hiện tình trạng mắc bệnh thứ phát, nghĩa là nhiễm bệnh do tiếp xúc với người mắc bệnh và do sử dụng nước không an toàn. Tiến sĩ Nguyễn Thị Xuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh tiêu chảy cấp là bệnh do ăn uống thực phẩm không an toàn. Mặc dù nguy hiểm nhưng có thể phòng, tránh được nếu mọi người thực hiện vệ sinh ăn uống, vệ sinh môi trường, biết bảo vệ và sử dụng nước sạch. Đơn giản nhất là ăn chín, uống sôi, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Việc phòng, chống, ngăn ngừa dịch bệnh là trách nhiệm của toàn xã hội, mỗi người phải chủ động giữ gìn, bảo vệ sức khỏe của mình. Để xảy ra dịch bệnh, người dân bị thiệt hại về sức khỏe, tính mạng đã đành, chính quyền và ngành y tế tốn nhiều công sức, kinh phí cấp cứu, điều trị, tập trung điều tra, giám sát, khoanh vùng, xử lý ổ dịch... Trước mắt, mọi người cần nâng cao ý thức, trách nhiệm về phòng, chống dịch bệnh, thay đổi thói quen, hành vi ăn uống, nghiêm túc thực hiện Công điện của Chính phủ và Chỉ thị của UBND thành phố, không ăn mắm tôm, mắm tép, các loại hải sản tươi sống và thực phẩm có nguy cơ ô nhiễm cao. Hạn chế ăn uống ngoài đường, bởi những dịch vụ này có nhiều nguy cơ mất an toàn, trong khi đó, cơ quan chức năng chưa thể kiểm soát được chất lượng.

Nhóm PV  Xã hội