Ấm tình quân dân nơi biên giới Cao Bằng (Kỳ 3) : Thành lũy vững biên cương - Viết tiếp bản hùng ca
Rời những bản làng đang thay da đổi thịt nhờ “mạch ngầm no ấm” và những cung đường tuần tra thắm đượm tình quân dân, tôi mang theo một nỗi trăn trở dọc chiều dài biên thùy: Giữa đại ngàn trùng điệp, điều gì mới thực sự là cốt tủy tạo nên sức mạnh trường tồn cho dải đất biên cương? Hóa ra, sức mạnh ấy không chỉ nằm ở những cột mốc đá vững chãi, mà nằm ở sự tiếp nối của bản lĩnh thép và những trái tim hồng chưa bao giờ thôi thổn thức vì chủ quyền Tổ quốc.

Ý Đảng, lòng dân - Trụ cột của sức mạnh biên thùy
Ở những vùng đất nơi ranh giới quốc gia chỉ cách nhau vài bước chân, sự bình yên không chỉ được giữ gìn bằng cột mốc hay chốt kiểm soát, mà trước hết được xây dựng từ lòng dân, sự đồng thuận và tinh thần trách nhiệm của mỗi người dân đối với xóm làng và biên cương Tổ quốc. Trong giai đoạn ngày nay, những người lính Biên phòng Cao Bằng không chỉ kế thừa niềm tự hào từ quá khứ “Cội nguồn cách mạng” mà đang viết tiếp bản hùng ca bằng sự tinh nhuệ, lòng quả cảm và một tầm nhìn chiến lược: “Bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa”.
“Phên dậu” vững chắc ấy không chỉ hiện diện trong các phương án nghiệp vụ của lực lượng chức năng, mà còn được bồi đắp từng ngày từ những con người rất đỗi bình dị: từ người nông dân, tiểu thương đến các già làng, trưởng bản, người có uy tín. Họ cùng nhau tạo nên đội dân phòng cơ động tuyên truyền, phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội tuyến biên giới, lực lượng thầm lặng nhưng bền bỉ, góp phần giữ gìn an ninh trật tự ngay từ cơ sở.

Chính từ sự đồng thuận ấy, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đã đi vào đời sống, trở thành hành động tự giác của người dân. Khi lòng dân đã thuận, mỗi khu dân cư trở thành một “phên dậu”, mỗi người dân trở thành một “cột mốc sống” bảo vệ bình yên nơi tuyến đầu biên giới. Sức mạnh của người lính không đứng độc lập mà được bồi đắp từ sự thống nhất giữa ý chí của Đảng và niềm tin của Nhân dân.

Thời gian tới, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Cao Bằng cho biết, sẽ tiếp tục tham mưu cho cấp ủy tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị và Nhân dân đối với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia. Trọng tâm là đẩy mạnh tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng biên giới; phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng BĐBP trong công tác dân vận, vận động Nhân dân chuyển đổi tư duy sản xuất, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương.
Cùng với đó, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy sẽ tăng cường phối hợp giữa các ngành, địa phương và lực lượng vũ trang trong nắm bắt tình hình tư tưởng, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc từ cơ sở; nhân rộng các mô hình phát triển kinh tế hiệu quả, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Qua đó, từng bước nâng cao đời sống Nhân dân các xã biên giới, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững chắc, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển chung của tỉnh Cao Bằng.

Đại tá Lương Tuấn Long, Chính ủy Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Cao Bằng khẳng định, gắn với thực hiện có chiều sâu cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức phong cách Hồ Chí Minh và lời dạy của Bác Hồ đối với BĐBP” đã xây dựng cho chiến sĩ biên phòng bản lĩnh chính trị vững vàng, “Trung thành với Đảng, tận tụy với dân”, “Coi đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, kiên trì bám trụ, vận động quần chúng, tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở, tận tình giúp đỡ Nhân dân đẩy mạnh sản xuất, phát triển kinh tế. Không chỉ phát huy hiệu quả trong lực lượng biên phòng, quá trình quán triệt, triển khai đã xuất hiện nhiều mô hình, điển hình tiên tiến, xuất sắc trong đổi mới công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ, có sức lan tỏa trong BĐBP tỉnh và cộng đồng dân cư như: Mô hình “Giúp dân di dời gia súc, gia cầm ra khỏi gầm sàn nhà ở”, “Giúp dân thoát nghèo bền vững”, Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”, Chương trình “BĐBP chung tay xây dựng nông thôn mới”, Chương trình “BĐBP chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”, “BĐBP với công tác đền ơn, đáp nghĩa nơi biên giới. Hiệu quả lớn nhất của các mô hình không chỉ nằm ở những con số thống kê, mà ở sự chuyển biến rõ rệt trong công tác vận động quần chúng. Chính sự gần gũi, am hiểu đời sống và tâm lý cộng đồng đã giúp các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được chuyển tải một cách tự nhiên, thấm dần vào nhận thức của người dân”.
Bản lĩnh thép trước “đạn bọc đường”
Cuộc chiến với các loại tội phạm, nhất là tội phạm ma túy, chưa khi nào dễ dàng. Đối với lực lượng BĐBP đánh án trên các vùng biên giới nơi bao la bạt ngàn rừng núi hiểm trở thì nhiệm vụ đó càng gian nan gấp bội. Không chỉ vượt qua khó khăn gian khổ, thời tiết khắc nghiệt, đường sá giao thông đi lại khó khăn, lực lượng phòng chống ma túy và tội phạm BĐBP tỉnh Cao Bằng còn phải vượt qua lằn ranh sinh tử hay những cám dỗ hết sức đời thường từ “đạn bọc đường”.

“Tôi đã từng đứng trên những vách đá dựng đứng ở Sóc Giang, nơi mà chỉ một bước sẩy chân là vực thẳm. Nhưng với những người lính trinh sát, hiểm nguy từ địa hình chưa đáng sợ bằng những ‘viên đạn bọc đường’ và sự liều lĩnh của tội phạm biên giới”, Thiếu tá Đào Đăng Khoa, Phó đồn trưởng nghiệp vụ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Sóc Giang, chia sẻ về những đêm mật phục tội phạm ma túy và buôn lậu.
Trong bóng tối mênh mông của đại ngàn, sự thành bại của một chuyên án đôi khi quyết định bởi khả năng am hiểu địa hình. Các anh phải khảo sát, tận dụng từng hốc đá, bụi cây để ẩn nấp, tạo yếu tố bất ngờ. “Địa hình là lá chắn, nhưng tin báo của dân là kim chỉ nam”, Thiếu tá Khoa khẳng định. Chính sự chuyển hóa từ niềm tin quân dân đã cung cấp cho các anh những thông tin “sống” để vô hiệu hóa tội phạm từ khi chúng chưa kịp đặt chân qua đường biên.
Nhưng đằng sau những chiến công hiển hách là những cuộc đấu tranh nội tâm nảy lửa. Thiếu tá Khoa lặng người một lát rồi kể về những lần đối mặt trực diện với sự mua chuộc của các đối tượng tội phạm. Chúng không chỉ dùng tiền bạc, vật chất mà còn dùng cả sự đe dọa, xúc phạm đến danh dự, người thân. “Lúc đó, chỉ có bản lĩnh được rèn luyện từ trong gian khổ mới giúp mình đứng vững. Quán triệt rõ tinh thần trách nhiệm, ý chí quyết tâm đấu tranh đến cùng, đó là mệnh lệnh từ trái tim”, anh nói.
Trung tá Vũ Minh Chiến, Đồn Biên phòng Xuân Trường chia sẻ: “Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ trên tuyến biên giới, chúng tôi cũng từng đối mặt với những hành vi mua chuộc, dụ dỗ hoặc đe dọa từ các đối tượng vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, với mỗi cán bộ, chiến sĩ Biên phòng, đây là điều đã được lường trước và được rèn luyện ngay từ khi bước vào quân ngũ. Trước những tình huống đó, chúng tôi luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, chấp hành nghiêm kỷ luật, tuyệt đối không để các thủ đoạn mua chuộc hay đe dọa làm lung lay ý chí. Phía sau mỗi người lính là kỷ cương của đơn vị, sự đoàn kết của đồng đội và niềm tin của Nhân dân. Chính điều đó, giúp chúng tôi vững vàng, kiên quyết đấu tranh với các hành vi vi phạm, bảo vệ danh dự người lính Biên phòng và giữ vững sự bình yên của biên giới quốc gia”.
Khi bản lĩnh chính trị đã trở thành “lá chắn” vững chắc trong tâm thức mỗi người lính, thì việc hiện đại hóa công cụ quản lý chính là “tai mắt” giúp họ nối dài sức mạnh ấy trong thời đại mới.
Khi công nghệ nối dài sức mạnh Nhân dân
Bước vào kỷ nguyên số, khái niệm “thành lũy” đã được định nghĩa lại bằng sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại.

Đại tá Lương Tuấn Long khẳng định rằng Đảng ủy, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Cao Bằng đã lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy, chỉ huy các cấp thường xuyên tổ chức quán triệt các nội dung và hướng dẫn, chỉ đạo của cấp trên về yêu cầu, nhiệm vụ công tác ứng dụng công nghệ hiện đại vào quản lý biên giới góp phần nâng cao chất lượng công tác Biên phòng đến từng cán bộ, chiến sĩ. Ngoài yêu cầu về chuyên môn nghiệp vụ, Ban Chỉ huy luôn coi trọng đào tạo ngoại ngữ, tin học phù hợp với cuộc cách mạng 4.0, đảm bảo khai thác, sử dụng hiệu quả các trang thiết bị nghiệp vụ được trang cấp, phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới và quản lý cửa khẩu trong tình hình mới.
Từ những nỗ lực đó, BĐBP tỉnh đã ứng dụng có hiệu quả công nghệ hiện đại vào quản lý biên giới góp phần nâng cao chất lượng công tác Biên phòng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình hiện nay.

Chỉ huy BĐBP tỉnh Cao Bằng đã thi công, gia cố, xây dựng hàng rào biên giới, xây dựng đường tuần tra, kè bảo vệ sông suối biên giới, lắp đặt hệ thống camera giám sát biên giới, thi công trạm kiểm soát liên hợp, các hạng mục công trình phục vụ du lịch và thương mại.
Đây chính là biểu hiện sinh động nhất của chiến lược hiện đại hóa công tác quản lý biên giới. Việc ứng dụng công nghệ đã giúp lực lượng Biên phòng bao quát được địa bàn. Tuy nhiên, quan điểm của Ban Chỉ huy rất rõ ràng: Công nghệ là công cụ, nhưng “mắt dân” vẫn là gốc rễ. Sự kết hợp này tạo nên một hệ thống giám sát đa tầng, xuyên suốt. Khi phát hiện một chuyển động bất thường, bộ đội vùng biên ngay lập tức phối hợp với thông tin từ các “quần chúng cốt cán” tại bản để xác minh đối tượng.
Tầm nhìn xa hơn, Ban Chỉ huy đang định hướng xây dựng các điểm chốt Biên phòng thông minh. Ở đó, dữ liệu được cập nhật thời gian thực, cho phép xử lý tình huống “từ sớm, từ xa, từ khi chưa nguy”. Đây không chỉ là sự nâng cấp về thiết bị, mà là sự nâng tầm về tư duy phòng thủ quốc gia trong tình hình mới.
Nếu đấu tranh tội phạm cần sự quyết liệt, thì công tác đối ngoại Biên phòng lại đòi hỏi một diện mạo khác: khôn khéo, linh hoạt nhưng cực kỳ kiên định. Trong các cuộc hội đàm, trước các tình huống nhạy cảm như xâm canh, xâm cư hay dịch chuyển mốc giới, những người chỉ huy Biên phòng Cao Bằng luôn xử lý bằng lý lẽ sắc bén và căn cứ pháp lý vững chắc.
“Giữ vững nguyên tắc chủ quyền là bất di bất dịch, nhưng duy trì được sự hữu nghị, hòa bình là một nghệ thuật”, một vị chỉ huy tại Ban Chỉ huy chia sẻ. Chính sự mềm dẻo, chủ động giải quyết các vụ việc an ninh nông thôn và biên giới theo đúng chủ trương của Đảng đã góp phần xây dựng một đường biên giới hòa bình, ổn định. Điều này không chỉ bảo vệ đất đai mà còn tạo môi trường thuận lợi cho bà con yên tâm phát triển kinh tế, giao thương.
Bảo vệ biên cương không chỉ có những cuộc đấu trí cam go hay sự hỗ trợ của công nghệ. Trong thế trận ấy, sức mạnh mềm từ ngoại giao Biên phòng và việc bồi đắp “thế trận lòng dân” cho thế hệ kế cận mới chính là mạch nguồn nuôi dưỡng bản hùng ca bất tận.
Viết tiếp bản hùng ca từ điểm tựa “Cội nguồn cách mạng”
Mọi chiến lược hiện đại hay vũ khí tinh nhuệ sẽ trở nên vô nghĩa nếu thiếu đi sự kế thừa. Cao Bằng là “Cội nguồn cách mạng”, và truyền thống ấy chính là điểm tựa tinh thần vĩnh cửu. Để “Biên giới là nhà” không còn là khẩu hiệu, các đơn vị đã cụ thể hóa bằng những hành động đời thường nhất: từ việc khám bệnh giúp bà con thay đổi niềm tin từ cúng bái sang y học, đến việc nhận đỡ đầu, đưa trẻ em vùng cao đến trường như câu chuyện của cháu Thắng ở Kỳ 1.

Công tác giáo dục truyền thống cho thế hệ chiến sĩ trẻ vừa mới nhập ngũ được chú trọng đặc biệt qua những chuyến đi “Về nguồn”, những buổi sinh hoạt chính trị ngay dưới chân cột mốc chủ quyền thiêng liêng. Đó là cách để lòng yêu nước thấm sâu vào máu thịt, để mỗi tân binh hiểu rằng mình đang đứng trên mảnh đất mà cha ông đã đánh đổi bằng xương máu để giữ gìn.

Thiếu tá Đào Đăng Khoa - Phó đồn trưởng nghiệp vụ Đồn Biên phòng Sóc Giang cho biết, để xây dựng mạng lưới an ninh Nhân dân hoạt động hiệu quả cần gắn kết chặt chẽ với Nhân dân, phát huy vai trò tích cực đấu tranh tố giác tội phạm của quần chúng Nhân dân; thường xuyên đẩy mạnh công tác tuyên truyền, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, củng cố thế trận lòng dân vững chắc với xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân ở khu vực biên giới. Đồng thời, kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa, đấu tranh và xây dựng phong trào quần chúng.
Kết thúc chuyến công tác dài ngày dọc biên thùy Cao Bằng, hình ảnh đọng lại sâu đậm nhất trong tôi không phải là những khí tài hiện đại, mà là ánh mắt của một chiến sĩ trẻ khi chạm tay vào cột mốc biên giới trên vách đá. Ánh mắt ấy lấp lánh sự tự hào và một niềm tin son sắt. Đó là câu trả lời đanh thép nhất cho sự trường tồn của chủ quyền quốc gia.

Biên cương vẫn hát bản hùng ca của mình qua tiếng gió đại ngàn, qua nhịp sống yên bình của bản làng và qua sự lớn lên từng ngày của những em nhỏ vùng cao. Và những người lính mang quân hàm xanh, bằng máu và hoa, bằng công nghệ hiện đại và sức mạnh của lòng dân, vẫn đang thầm lặng dệt nên bức thành đồng vững chãi nhất. Cao Bằng nơi biên cương Tổ quốc, mãi là biểu tượng của ý chí tự cường, nơi bản hùng ca giữ đất được viết tiếp bởi những bàn tay và khối óc đầy bản lĩnh của hôm nay.