Ám ảnh tiền trường đầu năm

Đến hẹn lại lên, vào đầu mỗi năm học mới, các bậc phụ huynh lại ám ảnh với nỗi lo mang tên “tiền trường”. Dù cho ngành giáo dục đều khuyến cáo, phụ huynh có thể “ từ chối” các khoản tự nguyện nhưng thực tế, ai có thể nói “không”?!

Trường công: “Tự nguyện”

Chị Hoàng Thị Xuân (có con học trường Tiểu học Cát Linh, quận Ba Đình, Hà Nội) cho biết: Từ đầu tháng 8, nhà trường đã thông báo thu học phí tháng 8, tháng 9 và phụ thu đầu năm. Trong tháng 8, phụ huynh đã phải đóng phí chính khóa, quỹ phát triển giáo dục, tiền ăn, bán trú phí (hoặc nội trú phí), tiền điện phòng ngủ máy lạnh, tiền máy vi tính khoảng 1 triệu đồng... Dự thu tháng 9 và thông báo phụ thu đầu năm được thông báo là 405.000 đồng/suất ngoại trú, 756.000 đồng/suất bán trú, 1.946.000 đồng/suất nội trú.

Chị Nguyễn Thu Thủy (có con học trường Tiểu học Ngọc Lâm, quận Long Biên, Hà Nội) cho biết: “Dù chưa họp phụ huynh, nhưng từ ngày tựu trường tới giờ, tôi phải đóng cho cháu tổng cộng khoảng 1,5 triệu đồng, trong đó có một số khoản tôi biết tên, một số khoản khác thì thu xong chẳng nhớ nổi là khoản gì. Đó là chưa kể tới tiền học Tiếng Anh có mức học phí thu cả năm là 6 triệu đồng, chưa kể tới tiền xây dựng trường, tiền quỹ lớp...”.

Khi làm thủ tục nhập học, những phụ huynh có con thuộc diện học sinh trái tuyến ở rất nhiều trường tiểu học trên địa bàn TP.Hà Nội phải đóng khoản tiền “hỗ trợ tự nguyện”. Một phụ huynh có con học trường TH Dịch Vọng A cho biết: “Năm nay, khoản tiền tự nguyện đối với học sinh trái tuyến đã lên mức 2 triệu đồng. Ngoài ra, còn có thêm tiền lắp đặt máy điều hòa, mỗi cháu phải nộp 600.000 đồng”. Ở các trường Tiểu học Kim Liên, Lê Văn Tám, Nam Thành Công... số tiền tự nguyện này mức thấp nhất là 1 triệu đồng/học sinh.

Trường tư: Nỗi lo tăng học phí

Ở một số trường ngoài công lập mang danh trường “chất lượng cao” thì phụ huynh cũng nơm nớp với học phí tăng từng năm. Một phụ huynh có con học lớp 3 trường Tiểu học dân lập Đoàn Thị Điểm cho biết: Năm nào cũng nhận được thông báo tăng học phí. Không chỉ có học phí, các phụ huynh trường này còn phàn nàn về việc nhà trường kinh doanh trên cả những dịch vụ như xe đưa đón học sinh, sách, tài liệu học tiếng Anh...

Ví dụ, tiền xe trường thu 500.000 đồng/tháng/cháu mà nhà trường “nhồi” tới 80 cháu/xe. Rất nhiều phụ huynh thắc mắc về sách tiếng Anh của trường này. Quyển “Let’s Go” từ lớp 1 đến lớp 5 đều đã có phiên bản mới tái bản lần 3 rồi mà nhà trường vẫn bắt theo phiên bản cũ tái bản lần 2. Ra ngoài mua thì không có nên chắc chắn phải mua tại trường. “So với bộ phiên bản 3 mua ngoài thị trường với phiên bản 2 của nhà trường bán cho HS, chênh lệch tới 50.000 đồng/bộ”, một phụ huynh ấm ức.

Một phụ huynh khác thì than phiền: “Quỹ lớp con nhà mình mỗi cháu nộp 1,5 triệu đồng/năm mà cô chủ nhiệm vẫn chê là quỹ lớp mình ít so với các lớp khác”. Điều đáng nói là quỹ chỉ dành cho cô chi tiêu vào việc sao in tài liệu (theo báo cáo, cô chi gần 5 triệu cho việc sao in), trong khi đó, các hoạt động ngoại khóa phụ huynh vẫn phải đóng góp riêng.

Một phụ huynh khác có 2 con học tại trường Dân lập Lý Thái Tổ cho biết, mặc dù trường liên kết với nước ngoài mang “mác ngoại, nhưng chất lượng nội”, tuy nhiên ở bậc mẫu giáo năm nào cũng tăng học phí. Chị cho biết: Nếu năm ngoái học phí là 2 triệu, năm nay đã tăng lên 2,3 triệu đồng; tiền xây dựng trường năm nào cũng phải đóng một khoản 2 triệu đồng, thậm chí phải đóng cả tiền đồ chơi, nhưng thực tế, các cháu vẫn phải dùng đồ... cũ mèm.

Lỗi tại... phụ huynh?

Theo con số thống kê của Kiểm toán Nhà nước đưa ra cuối năm 2009 thì hiện nay các trường thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã thu học phí, lệ phí vượt quá quy định là 1,8 tỷ đồng. Đây thực sự là con số khiến các bậc phụ huynh nghèo lo lắng.

Đồng thời, qua khảo sát của ngành giáo dục trong năm học 2009-2010 cho thấy, trong một gia đình dù là công chức, nông dân hay công nhân, hai người làm chỉ đủ nuôi một người đi học. Trong khi tiền học phí đã quá cao thì rõ ràng những khoản thu thêm đã trở thành gánh nặng trước hết là với những gia đình nghèo.

Ông Nguyễn Hữu Độ, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết: Sở sẽ đề xuất, học kỳ 2 tăng học phí, nhưng phải đảm bảo không quá 1,5 đến 2 lần so với hiện tại, đồng thời tăng định mức ngân sách đề xuất lên trên 2 triệu đồng/học sinh. Lý do tăng học phí và tăng ngân sách của giáo dục Thủ đô vẫn theo lời Giám đốc Sở: “Ngân sách và khoản thu học phí sẽ là nguồn thu đủ để chi cho các hoạt động tại các nhà trường, hướng đến việc dần dần giảm việc “lạm thu” ngoài học phí của các trường”.

Nhưng liệu có thể hy vọng được là tăng học phí thì sẽ giảm các khoản “tự nguyện” không? Khi mà Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Vũ Luận đã trả lời báo chí, cho rằng: “Có khi nhiều người, với tư cách công dân thì phản ứng nhưng với tư cách phụ huynh lại tiếp tay cho việc nộp tiền” thì rõ ràng việc lạm thu nếu xảy ra là tại phụ huynh chứ đâu phải tại bộ, tại sở, tại trường?

Và phần đa phụ huynh khi được hỏi về tiền trường đều kêu trời nhưng ai cũng nói vì con em mình mà phải... cố. Rõ ràng khi hầu hết các trường, hoặc công khai nói ra, hoặc ngấm ngầm khuyến khích quan niệm xã hội hóa giáo dục “là tự nguyện, là có sự thỏa thuận”, thì chẳng phụ huynh nào có thể nói “không” với tự nguyện... Và câu chuyện tiền trường vẫn trở đi, trở lại dài dài vào đầu mỗi năm học.

Uyên Na