AIROC 2026 - Học sinh Việt Nam thử sức với bài toán đô thị tương lai
Với chủ đề đô thị thông minh “Synapse City”, Vòng Chung kết Toàn quốc Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026 khu vực miền Bắc diễn ra tại Trường THCS New School (Hà Nội) đã quy tụ 700 học sinh đến từ gần 50 trường học, mang đến những thử thách lập trình, điều khiển robot gắn với giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Các đội tuyển được chia thành 4 bảng gồm Sơ cấp, Trung cấp, Cao cấp và Ưu tú, với những thử thách lập trình, điều khiển robot.
Trong ngày thi, các đội trải qua hai vòng thi theo quy trình thống nhất: tiếp nhận đề bài, xây dựng và kiểm thử chương trình, bàn giao robot theo quy định, đưa robot lên sa bàn và xác nhận kết quả với tổ trọng tài. Với thời gian thực hiện giới hạn, thí sinh phải lựa chọn phương án, xử lý lỗi lập trình và phối hợp cùng đồng đội để hoàn thành nhiệm vụ. Các lượt vận hành robot trên sa bàn thu hút sự theo dõi của giáo viên, phụ huynh và các đoàn tham dự.
Lấy bối cảnh “Synapse City” – thành phố tương lai đối mặt với vấn đề ô nhiễm – đề thi yêu cầu robot thực hiện các nhiệm vụ khoanh vùng khu vực ô nhiễm, vận chuyển các khối trung hòa đến vị trí cần xử lý và thu hồi các khối ô nhiễm về phòng thí nghiệm để phân tích. Tùy theo bảng thi, học sinh sử dụng robot Leanbot cùng các công cụ lập trình phù hợp với trình độ.

Thông qua quá trình thi đấu, thí sinh có cơ hội vận dụng tư duy thuật toán, thử nghiệm và điều chỉnh giải pháp, điều khiển robot tự động, xử lý dữ liệu và làm việc nhóm. Điểm nhấn không chỉ nằm ở tốc độ hay độ chính xác của robot, mà còn ở khả năng xác định nguyên nhân khi chương trình chưa hoạt động như kỳ vọng, điều chỉnh thuật toán và đưa ra quyết định trong điều kiện thời gian giới hạn. Đây cũng là tinh thần “Code to Think → Code to Run” mà AIROC 2026 hướng tới: suy nghĩ, thiết kế giải pháp và hiện thực hóa bằng lập trình.
Qua đó, các thí sinh có cơ hội vận dụng kiến thức đã học vào những tình huống cụ thể, đồng thời rèn luyện khả năng tư duy logic, làm việc nhóm, thích ứng và sáng tạo. Những kỹ năng này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh khoa học – công nghệ, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong đời sống.
Sau các lượt tranh tài, Ban Tổ chức tiến hành tổng hợp điểm, công bố kết quả và trao giải cho các đội tuyển có thành tích nổi bật ở bốn bảng thi theo quy định của cuộc thi.
Bên cạnh hoạt động thi đấu, AIROC 2026 còn hướng đến mục tiêu kết nối kiến thức khoa học, công nghệ với những vấn đề thực tiễn, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận các phương pháp học tập hiện đại.
Cuộc thi sử dụng hệ sinh thái robot giáo dục Leanbot kết hợp nền tảng Digital Twin và không gian mô phỏng Pythaverse. Sự kết hợp giữa robot vật lý và môi trường mô phỏng giúp học sinh có thêm điều kiện luyện tập, kiểm thử thuật toán, điều chỉnh và tối ưu chương trình trước khi triển khai trên sa bàn thực tế.
Theo Ban Tổ chức, bài toán “Synapse City” không chỉ đặt ra yêu cầu kỹ thuật mà còn gắn với những tình huống thực tiễn trong quản trị đô thị. Trên sa bàn mô phỏng dạng lưới, robot thực hiện ba nhiệm vụ chính: khoanh vùng khu vực ô nhiễm; vận chuyển các khối trung hòa đến vị trí cần xử lý; thu hồi các khối ô nhiễm và đưa về phòng thí nghiệm để phân tích. Qua đó, học sinh được tiếp cận cách vận dụng kiến thức công nghệ để giải quyết vấn đề cụ thể.
Ông Nguyễn Viết Khiêm, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thiết kế Trường học, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trưởng Ban Tổ chức AIROC 2026 nhấn mạnh 4 nhóm kỹ năng cần trang bị cho học sinh trong kỷ nguyên công nghệ, gồm lập trình căn bản, tư duy hệ thống, làm việc nhóm và tư duy xanh.
Để những hoạt động giáo dục công nghệ tạo ra giá trị lâu dài, bên cạnh sự tham gia của nhà trường và doanh nghiệp, chính sách tài chính cũng đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ người học tiếp tục theo đuổi các ngành khoa học, kỹ thuật. Vì vậy, ông Nguyễn Viết Khiêm cho rằng, khi robot, AI và tự động hóa ngày càng được ứng dụng rộng rãi, việc chuẩn bị nguồn nhân lực từ sớm, kết hợp đào tạo với chính sách hỗ trợ tài chính và nhu cầu của doanh nghiệp sẽ góp phần nâng cao khả năng làm chủ công nghệ, năng suất lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Sau vòng thi tại Hà Nội, các đội đáp ứng điều kiện tuyển chọn theo kết quả chính thức sẽ tiếp tục chuẩn bị cho Vòng Chung kết Quốc tế AIROC 2026, dự kiến diễn ra ngày 29/11/2026 tại Phú Thọ. Đây là cơ hội để các thí sinh giao lưu, học hỏi và thử sức cùng các đội tuyển quốc tế.