80 năm Hải Phòng nhớ ngày đầu đón Bác

Thời khắc thiêng liêng ngày đầu Hải Phòng đón Bác trở về

Cách đây tròn 80 năm, ngày 20/10/1946 đã trở thành dấu mốc đáng nhớ trong lịch sử Đảng bộ và Nhân dân Hải Phòng: Chủ tịch Hồ Chí Minh lần đầu tiên về thăm, làm việc với thành phố Cảng sau chuyến công tác tại Pháp. Giữa những ngày đầu bảo vệ nền độc lập non trẻ, sự hiện diện của Người là nguồn động viên to lớn, tiếp thêm niềm tin và sức mạnh cho quân và dân thành phố.

Đúng 16 giờ ngày 20/10/1946, chiến hạm Đuy mông Đuyếcvin đưa Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng đoàn công tác cập bến Ngự, cảng Hải Phòng. Trong bộ quần áo ka-ki bạc trắng quen thuộc, Người xuất hiện trên boong tàu giữa tiếng còi chiến hạm vang dài và tiếng hô “Hồ Chủ tịch muôn năm” của đông đảo đồng bào đang chờ đón. Tiếng còi Nhà hát thành phố tiếp đó vang lên, báo tin Bác đã về đất Cảng, khiến niềm vui lan tỏa khắp phố phường.

Trong hồi ký “Những tháng ngày không thể nào quên”, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã ghi lại không khí đón Bác tại Hải Phòng và âm vang của hồi còi chiến hạm làm rung động trái tim hàng chục vạn người.

Sau lễ chào cờ và duyệt đội danh dự Việt Nam, Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh cảm ơn các đại biểu, đồng bào ra đón. Người nhận hoa của đại diện chính quyền thành phố rồi tặng lại đại tá Lami, đại diện phía Pháp. Khi hai em thiếu nhi chạy tới, Người âu yếm ôm hôn các em. Những cử chỉ giản dị, gần gũi ấy thể hiện tình cảm thân thương của vị lãnh tụ dành cho đồng bào. Khi Người lên xe về trụ sở Ủy ban Hành chính thành phố, tiếng reo hò tiếp tục vang lên trên những con đường đoàn xe đi qua; nhiều người dân còn nán lại đến khuya với mong muốn được nhìn thấy Bác.

Sáng 21/10/1946, theo đề nghị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh đạo thành phố đưa Người đi thăm một vòng Hải Phòng. Người biểu dương phong trào “Khỏe vì nước” của thanh niên thành phố, tiếp các đoàn đại biểu Kiến An, Hòn Gai, Quảng Yên, đại diện các đoàn thể, nhân sĩ và các nhà báo Việt Nam, nước ngoài.

Tại cuộc mít tinh ở vườn hoa bên sông Lấp, Bác nói chuyện với đông đảo nhân dân Hải Phòng, ghi nhận tinh thần đoàn kết, sự ủng hộ của đồng bào đối với Chính phủ và căn dặn mọi người ra sức giúp Chính phủ, giúp nước. Người cũng bày tỏ tình cảm sâu nặng với đồng bào sau những tháng ngày xa cách: “Trong 4 tháng 20 ngày, đồng bào nhớ tôi và tôi cũng trong 4 tháng 20 ngày tôi nhớ đồng bào”.

Trước cảnh người dân đứng chờ đón dưới nắng, Người ân cần nhắc nhở: “Bây giờ nắng, đồng bào vì đợi tôi đã lâu, khát nước, xin đồng bào trở về gắng sức làm việc cho nước vững vàng”. Lời nói mộc mạc mà thấm đượm tình thương thể hiện sự quan tâm của Bác đến sức khỏe, đời sống của Nhân dân, đồng thời gửi gắm niềm tin vào tinh thần trách nhiệm của mỗi người đối với đất nước.

Từ lần đầu tiên ấy đến năm 1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã 11 lần về thăm và làm việc tại Hải Phòng. Trong mỗi chuyến thăm, Người luôn dành sự quan tâm ân cần cho công nhân, nông dân, cán bộ, chiến sĩ và thiếu nhi; thường xuyên gửi thư, công điện thăm hỏi, động viên, chỉ đạo công cuộc khôi phục và xây dựng thành phố. Mong muốn Hải Phòng trở thành “thành phố gương mẫu của nước ta” đã trở thành lời căn dặn sâu sắc, được các thế hệ người dân đất Cảng ghi nhớ và nỗ lực thực hiện.

80 năm khắc ghi lời Người

Nhân kỷ niệm 80 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh lần đầu về thăm Hải Phòng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng tổ chức trưng bày chuyên đề “80 năm - Hải Phòng khắc ghi lời Bác” tại Bảo tàng Hải Phòng.

Trưng bày diễn ra từ ngày 16/10 đến hết ngày 30/11/2026 tại Nhà trưng bày Bảo tàng Hải Phòng, số 66 Điện Biên Phủ, phường Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng. Với hơn 300 tài liệu, hình ảnh và hiện vật được tuyển chọn, trưng bày tái hiện những dấu mốc trong cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh; làm nổi bật tình cảm, sự quan tâm của Người đối với Đảng bộ, chính quyền, quân và Nhân dân Hải Phòng, đồng thời giới thiệu những thành tựu của thành phố qua các thời kỳ.

Trưng bày gồm 3 phần. Phần thứ nhất, “Từ Làng Sen đến hành trình giải phóng dân tộc”, giới thiệu về quê hương, gia đình, hành trình tìm đường cứu nước và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời cảng Sài Gòn ngày 5/6/1911 đến ngày trở về Tổ quốc 28/1/1941, hành trình ấy gắn liền với khát vọng giành độc lập, tự do cho dân tộc và những bước ngoặt lớn của lịch sử Việt Nam.

Phần thứ hai, “Bác Hồ với Đảng bộ và Nhân dân Hải Phòng”, tập trung làm rõ vị trí của thành phố Cảng trong tiến trình cách mạng, đồng thời tái hiện những lần Người về thăm, làm việc và dành tình cảm cho các tầng lớp Nhân dân. Với vị trí địa chiến lược, là trung tâm công nghiệp và cảng biển quan trọng, Hải Phòng sớm trở thành một trong những đầu mối truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng tiến bộ vào Việt Nam, góp phần thúc đẩy phong trào công nhân, phong trào yêu nước.

Phần thứ ba, “Nhân dân Hải Phòng làm theo lời Bác”, giới thiệu những thành tựu nổi bật của thành phố trong chiến đấu, lao động, học tập và xây dựng quê hương; phản ánh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với các phong trào thi đua, mô hình sáng tạo và những tấm gương người tốt, việc tốt.

80 năm qua, phát huy truyền thống “Trung dũng - Quyết thắng”, các thế hệ người Hải Phòng đã kiên cường đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, nỗ lực vượt qua khó khăn, phát huy trí tuệ và sức sáng tạo để xây dựng thành phố ngày càng phát triển. Trong giai đoạn hiện nay, Hải Phòng tiếp tục đẩy mạnh hiện đại hóa, chuyển đổi số, phát triển công nghệ cao, tăng cường liên kết vùng, nâng tầm cảng biển và logistics, hướng tới mục tiêu trở thành đô thị cảng biển quốc tế hiện đại, văn minh.

Không chỉ là dịp ôn lại một dấu mốc lịch sử, trưng bày “80 năm - Hải Phòng khắc ghi lời Bác” còn góp phần bồi đắp tình cảm kính yêu, lòng biết ơn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, giúp công chúng hiểu sâu sắc hơn những lời căn dặn và niềm tin Người dành cho thành phố Cảng.

Từ khoảnh khắc con tàu chở Bác cập bến Ngự chiều thu năm 1946 đến hành trình xây dựng, phát triển hôm nay, tình cảm của Người vẫn là nguồn động viên tinh thần đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hải Phòng. Khắc ghi lời Bác không chỉ là gìn giữ ký ức lịch sử mà còn là trách nhiệm được tiếp nối bằng những hành động cụ thể, bằng tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó và khát vọng xây dựng Hải Phòng ngày càng văn minh, hiện đại, xứng đáng với mong muốn của Người về một thành phố gương mẫu của cả nước.