51 năm PETROVIETNAM: Hơn nửa thế kỷ khẳng định vai trò doanh nghiệp Nhà nước

Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) thành lập vào ngày 3/9/1975 - là doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò trụ cột trong nền kinh tế quốc dân, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh kinh tế, an ninh quốc phòng và an sinh xã hội.

Với phương châm “Một đội ngũ, một mục tiêu”, PETROVIETNAM phát huy truyền thống anh hùng, giữ vững vị thế doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam, phấn đấu top 10 doanh nghiệp lớn nhất khu vực, top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Theo đại diện PETROVIETNAM, hành trình tìm dầu của PETROVIETNAM diễn ra giữa muôn vàn khó khăn. Ngày 27/11/1961, đoàn thăm dò dầu lửa 36 ra đời, là tổ chức tiền thân của ngành dầu khí Việt Nam. Ngày 26/6/1986, sự kiện khai thác tấn dầu thô đầu tiên tại mỏ Bạch Hổ đã mở ra chương mới cho ngành Dầu khí. Từ đây, PETROVIETNAM từng bước hình thành hệ sinh thái dầu khí đồng bộ từ thăm dò, khai thác đến khí, điện, lọc hóa dầu, phân bón và dịch vụ kỹ thuật…

Ngày 3/9/1975, Chính phủ ra quyết định thành lập Tổng cục Dầu mỏ và Khí đốt Việt Nam (tiền thân trực tiếp của Petrovietnam). Sau đó, những công trình như Bạch Hổ, Đạm Phú Mỹ, Lọc dầu Dung Quất, các cụm khí - điện - đạm, hệ thống đường ống khí, cảng LNG... ra đời, không chỉ là tài sản của doanh nghiệp, mà còn là những cấu phần quan trọng của nền công nghiệp hiện đại, góp phần tăng cường năng lực tự chủ năng lượng và thúc đẩy hình thành các trung tâm công nghiệp trên cả nước.

Vai trò doanh nghiệp Nhà nước của PETROVIETNAM trước hết thể hiện qua những đóng góp cụ thể cho nền kinh tế. Sau nửa thế kỷ, doanh thu lũy kế của Tập đoàn đạt khoảng 605 tỉ USD, nộp ngân sách trên 142 tỉ USD. Trước năm 2000, PETROVIETNAM từng đóng góp tới 30% tổng thu ngân sách Nhà nước. Hiện nay, trong bối cảnh quy mô nền kinh tế lớn hơn nhiều, mức đóng góp vẫn đạt 8-9% tổng thu ngân sách, bình quân khoảng 160 nghìn tỉ đồng/năm và chiếm 80,3% tổng số nộp ngân sách của 18 tập đoàn, tổng công ty nhà nước.

Riêng 6 tháng đầu năm 2026, tổng doanh thu toàn PETROVIETNAM ước đạt 734,7 nghìn tỉ đồng, tăng 49% so với cùng kỳ; doanh thu hợp nhất đạt 445,4 nghìn tỉ đồng, tăng 39%; nộp ngân sách 88,9 nghìn tỉ đồng, tăng 27%. Giá trị đầu tư thực hiện đạt khoảng 27,5 nghìn tỉ đồng, tăng hơn 70%, tập trung vào các lĩnh vực chiến lược như thăm dò - khai thác, khí, điện, LNG và lọc hóa dầu.

Khẳng định vai trò doanh nghiệp Nhà nước, PETROVIETNAM không chỉ là doanh nghiệp đem lại nhiều giá trị kinh tế, mà còn là doanh nghiệp đảm bảo nhiều mục tiêu khác nhau, mà PETROVIETNAM đúc kết lại thành năm chữ “An”, gồm An ninh năng lượng, An ninh lương thực, An ninh kinh tế, An ninh quốc phòng và An sinh xã hội.

Về An ninh năng lượng, PETROVIETNAM hiện cung ứng khoảng 60-70% nhu cầu xăng dầu, 70-80% nhu cầu khí dân dụng và trên 10% sản lượng điện cả nước. Hệ thống khai thác dầu khí, đường ống, nhà máy điện, lọc hóa dầu và LNG tạo thành một chuỗi liên kết có vai trò đặc biệt trong duy trì nguồn cung năng lượng.

Về An ninh kinh tế, với quy mô doanh thu và đóng góp ngân sách lớn, PETROVIETNAM là một “bộ đệm” quan trọng của nền kinh tế trước những biến động bên ngoài. Khi thị trường thuận lợi, Tập đoàn tạo nguồn thu và tích lũy; khi khó khăn, năng lực duy trì sản xuất, đầu tư và cung ứng các sản phẩm thiết yếu lại góp phần củng cố sức chống chịu của nền kinh tế.

Về An ninh lương thực, được bảo đảm thông qua hệ thống sản xuất phân bón, đáp ứng 70% nhu cầu phân đạm trong nước (khoảng 2 triệu tấn/năm). Đây là minh chứng cho việc từ một nguồn tài nguyên dưới lòng đất, PETROVIETNAM đã phát triển thành chuỗi giá trị, góp phần ổn định nền nông nghiệp nước nhà.

Về An ninh quốc phòng, chủ quyền quốc gia trên biển lại là một giá trị đặc thù. Hoạt động dầu khí trên thềm lục địa không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần khẳng định và bảo vệ chủ quyền quốc gia. Các công trình dầu khí trên biển vì thế mang cả giá trị kinh tế, chiến lược và chủ quyền. PETROVIETNAM cũng bảo đảm cung ứng 100% nhiên liệu quốc phòng do Tập đoàn sản xuất cho các hoạt động an ninh, quốc phòng.

Với an sinh xã hội, PETROVIETNAM là doanh nghiệp dẫn đầu đạt mức thực hiện các chương trình an sinh ở mức rất cao. Chỉ riêng giai đoạn 2020-2025, Tập đoàn đã dành hơn 5,13 nghìn tỉ đồng cho công tác này, từ giáo dục, y tế, nhà ở đến hỗ trợ cộng đồng và các chương trình hướng tới phát triển con người. Đặc biệt, chương trình STEM Innovation PETROVIETNAM đã góp phần quan trọng vào ươm mầm nhân lực công nghệ cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong thế hệ trẻ Việt Nam.

Không chỉ tự hào về những gì đã làm được, trải qua 51 năm hình thành và phát triển, PETROVIETNAM không ngừng phấn đấu, đang hướng tới những mục tiêu cao hơn.

Cụ thể, Nghị quyết 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 về phát triển kinh tế nhà nước xác định doanh nghiệp nhà nước phải là lực lượng vật chất quan trọng, tiên phong, dẫn dắt trong những ngành, lĩnh vực then chốt, trong đó có năng lượng. Để hiện thực hóa định hướng này, PETROVIETNAM lựa chọn đổi mới quản trị theo các nguyên tắc OECD, đồng thời xây dựng công cụ đánh giá mức độ trưởng thành quản trị để xác định những khoảng cách cần tiếp tục hoàn thiện.

PETROVIETNAM cũng đang đặt mục tiêu vào danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới (Fortune Global 500). Hướng tới mục tiêu này, PETROVIETNAM đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh thực chất: Không chỉ lớn hơn về doanh thu, mà mạnh hơn về năng suất, công nghệ, hiệu quả vốn, chất lượng tài sản và năng lực đổi mới sáng tạo.