3 tiêu chí xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị quyết số 42/2026/NQ-CP ngày 26/9/2026 về xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù phục vụ sắp xếp, tổ chức lại.

Nghị quyết quy định về lĩnh vực, ngành, nghề đặc thù; tiêu chí, thẩm quyền và trình tự xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù; việc sử dụng kết quả xác định cũng như trách nhiệm của các cơ quan trong quá trình xây dựng, lựa chọn và thực hiện phương án sắp xếp, tổ chức lại.

Những lĩnh vực, ngành, nghề nào được xác định là đặc thù?

Theo Nghị quyết, các lĩnh vực, ngành, nghề có yêu cầu đặc thù theo quy định của pháp luật về giáo dục và đào tạo gồm: đào tạo giáo viên; pháp luật; sức khỏe; nghệ thuật; thể dục, thể thao; an ninh, quốc phòng.

Đối với các lĩnh vực, ngành, nghề khác, việc xác định tính đặc thù phải đáp ứng đầy đủ 3 điều kiện.

Thứ nhất, đào tạo nguồn nhân lực phục vụ các chương trình, dự án, ngành, lĩnh vực trọng điểm, hạ tầng chiến lược quốc gia.

Thứ hai, được Nhà nước đặt hàng, giao nhiệm vụ đào tạo hoặc có yêu cầu đào tạo, phát triển nguồn nhân lực theo nhu cầu đặc thù của cơ quan nhà nước, ngành, lĩnh vực.

Thứ ba, có yêu cầu đặc biệt về quản lý chất lượng đào tạo, chuẩn đầu ra, điều kiện bảo đảm chất lượng hoặc cơ chế kiểm soát riêng nhằm đáp ứng yêu cầu của ngành, lĩnh vực sử dụng nhân lực.

3 tiêu chí xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù

Nghị quyết quy định một cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập được xác định thuộc lĩnh vực đặc thù khi đáp ứng đầy đủ 3 tiêu chí.

Một là, trên 50% quy mô người học chính quy thuộc các ngành, nghề đào tạo đặc thù.

Tỷ lệ này được tính bình quân trong 3 năm gần nhất. Đối với cơ sở có thời gian hoạt động dưới 3 năm, việc xác định được tính từ thời điểm thành lập hoặc tổ chức lại gần nhất.

Hai là, có vai trò nòng cốt hoặc được giao nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu.

Theo đó, cơ sở phải được cơ quan có thẩm quyền xác định có vai trò nòng cốt trong đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu của lĩnh vực, ngành, nghề đặc thù; hoặc được giao chức năng, nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chuyên sâu nhằm phục vụ trực tiếp yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của Nhà nước, ngành, lĩnh vực.

Tiêu chí này cũng bao gồm các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trực thuộc cơ quan, tổ chức có chức năng quản lý, phát triển nguồn nhân lực thuộc lĩnh vực, ngành, nghề đặc thù.

Ba là, nguồn nhân lực được đào tạo chịu sự định hướng, yêu cầu của cơ quan quản lý chuyên ngành.

Các yêu cầu này có thể liên quan đến tiêu chuẩn chuyên môn, cơ cấu nhân lực, vị trí việc làm hoặc việc thực hiện các nhiệm vụ chuyên ngành.

Người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp quyết định danh sách

Theo Nghị quyết, đơn vị tham mưu thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tổ chức bộ máy thuộc cơ quan quản lý trực tiếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, đánh giá mức độ đáp ứng các tiêu chí.

Trên cơ sở đó, đơn vị tham mưu lập hồ sơ trình người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp xem xét, quyết định.

Hồ sơ đề nghị xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù phải thể hiện đầy đủ các nội dung như chức năng, nhiệm vụ được giao; nhóm ngành, nghề đào tạo; lĩnh vực đề nghị xác định là lĩnh vực đặc thù; mức độ đáp ứng các tiêu chí; sự cần thiết duy trì năng lực đào tạo; khả năng thay thế; hiệu quả sử dụng nguồn lực và các nội dung liên quan.

Người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp quyết định danh sách cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù trên cơ sở hồ sơ đề nghị, kết quả rà soát, đánh giá và ý kiến của các cơ quan, đơn vị liên quan nếu có; đồng thời chịu trách nhiệm về tính chính xác, phù hợp của quyết định.

Nghị quyết yêu cầu việc xác định phải bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, đúng thẩm quyền; căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, năng lực đào tạo, điều kiện thực tế của cơ sở và các thông tin, số liệu có thể kiểm chứng.

Thuộc lĩnh vực đặc thù không đồng nghĩa được giữ nguyên mô hình tổ chức

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị quyết là việc xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù chỉ là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét, lựa chọn phương án sắp xếp, tổ chức lại phù hợp.

Nghị quyết nhấn mạnh, việc được xác định thuộc lĩnh vực đặc thù không phải là căn cứ để giữ nguyên mô hình tổ chức, cơ quan chủ quản, quy mô hoạt động hoặc không thực hiện sắp xếp, tổ chức lại.

Trên cơ sở kết quả xác định, cơ quan có thẩm quyền tiếp tục rà soát chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, nguồn nhân lực, tài sản và hiệu quả hoạt động của từng cơ sở để xây dựng và thực hiện phương án sắp xếp, tổ chức lại theo quy định.

Bộ Giáo dục và Đào tạo theo dõi, tổng hợp việc thực hiện

Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện Nghị quyết; phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và các bộ, cơ quan liên quan xử lý vướng mắc theo thẩm quyền.

Bộ Nội vụ phối hợp rà soát phương án sắp xếp theo chức năng, nhiệm vụ; Bộ Tài chính hướng dẫn việc xử lý tài chính, tài sản công theo thẩm quyền.

Cơ quan quản lý trực tiếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập chịu trách nhiệm rà soát, xác định cơ sở thuộc lĩnh vực đặc thù và thực hiện phương án sắp xếp đối với các đơn vị thuộc phạm vi quản lý.

Kết quả rà soát, xác định và phương án sắp xếp được gửi về Bộ Giáo dục và Đào tạo để theo dõi, tổng hợp.

Đối với phương án, quyết định sắp xếp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước ngày Nghị quyết có hiệu lực, việc thực hiện tiếp tục được tiến hành cho đến khi hoàn thành, trừ trường hợp cơ quan có thẩm quyền quyết định khác.

Các phương án sắp xếp, tổ chức lại đang được xây dựng, lấy ý kiến hoặc đã trình nhưng chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt phải được rà soát, cập nhật theo quy định của Nghị quyết trước khi trình hoặc quyết định theo thẩm quyền.

Nghị quyết số 42/2026/NQ-CP có hiệu lực từ ngày 26/9/2026.