26 năm sống mòn trên 'đất vàng' Thanh Đa (Bài 1): 'Đảo hoang' giữa thành phố

(PLO) - Hạ tầng, điện, đường tạm bợ; môi trường bị ô nhiễm; nhà cửa lụp xụp; kinh tế kém phát triển. Nhiều người dân chán ngán, chua xót khi có cả ngàn mét vuông, cả mẫu đất nhưng chịu sống cảnh thiếu thốn, nghèo khổ về vật chất và tinh thần trong lòng TP HCM.
Một con đường trong bán đảo Thanh Đa. Một con đường trong bán đảo Thanh Đa.

Bán đảo Thanh Đa (phường 28, quận Bình Thạnh, TP HCM) được xem là vùng “đất vàng” để phát triển đô thị sinh thái hiện đại. Đất bằng phẳng được bao bọc bởi sông Sài Gòn rộng lớn, hiền hòa tạo nên cảnh trí tuyệt vời nếu được khai thác. Nhưng suốt 26 năm qua, vùng đất này vẫn như nông thôn giữa thành thị.

Làng giữa phố

Dù chỉ cách trung tâm TP HCM chừng 5km, bán đảo Thanh Đa như một ốc đảo, tách biệt với sự nhộn nhịp thường thấy ở phố thị. Chỉ có một con đường độc đạo đi vào bán đảo từ hướng đường Xô Viết Nghệ Tĩnh qua cầu Kinh Thanh Đa. Hoặc người ta có thể vượt sông Sài Gòn bằng con đò nhỏ chỉ chở được người và xe máy từ hướng quận Thủ Đức.

Hai bên đường Bình Quới rộng chừng 8m còn tỏ ra nhộn nhịp của cuộc sống đô thị. Nhưng quẹo vào hẻm 480 đường Bình Quới để đi sâu hơn vào bán đảo, người ta có thể nhận ra ngay sự khác biệt. Hai bên dân cư thưa thớt, con đường đầy “ổ gà” nhỏ dần và không cho phép ô tô đi qua cầu. Nhà cửa thưa thớt, đa phần là nhà gạch đã cũ, xây từ hàng chục năm trước.

Con đường rộng chừng 3m này chỉ kéo dài được 1,7 km. Còn lại những con đường đất chỉ rộng chừng 1m len lỏi khắp bán đảo. Đường được đổ lớp đá gồ ghề, chỉ vừa một chiếc xe ba gác đi lọt. Những con đường được đắp cao hơn những mảnh vườn, ngôi nhà hai bên để không bị ngập. Hai bên là ao nuôi cá, ao sen, dừa nước, vườn mai. Càng đi sâu, đất bỏ hoang càng nhiều, dân cư càng thưa thớt.

Những dãy nhà trọ, những nhà vách tôn tạm bợ được người dân xây dựng để ở hoặc cho thuê. Cuộc sống dường như tách biệt hoàn toàn với Sài Gòn phố thị. Những hộ nuôi heo, nuôi bò xả thải trực tiếp ra vườn ra ao khiến nhiều nơi ai cũng phải chịu cảnh mùi hôi thối. Cây cối, bụi rậm nhiều, nước ngập hàng tháng chưa hết, muỗi và côn trùng bay như mưa.

PV ghé thăm nhà ông Nguyễn Văn Hồng (SN 1966, ngụ khu phố 3, phường 28) cạnh một con rạch. Căn nhà gỗ tạm bợ, cũ kỹ, đã nghiêng hẳn sang một bên. Trong sân đầy những gà vịt, lợn. Bên hông nhà là ao cá. Cả khu vườn rộng chừng 1.000 m2 được bao bọc bởi con đất cao nhằm chống ngập khi nước triều lên.

Ông Hồng kể: “Gia đình tui sống ở đây từ mấy đời trước. Cha mẹ chia cho tui được hơn 1.000 m2, trong đó có 300 m2 đất thổ cư. Căn nhà gỗ này được làm từ năm 1990 tới giờ. Nhà nghiêng nhưng mới đây tui ra phường xin xây mới thì họ không cho. Họ nói là còn trong quy hoạch. Tui mà xây thì “hên xui”, chính quyền không biết thì thôi chứ biết là họ vào cấm ngay. Bỏ tiền xây nhà mà cái kiểu “hên xui” vậy, thấy không chắc ăn nên tui cứ để mặc kệ”.

Ông Hồng đang là hộ cận nghèo vì nhà có hai vợ chồng già, bà vợ thì đau ốm thường xuyên. Lúc trước, ông Hồng còn sức còn làm ruộng, trồng lúa. “Giờ già rồi, có làm gì được đâu. Với lại làm ruộng phải làm đồng bộ, làm một vài người chuột cắn phá hết. Ở nhà, tui nuôi được con gà thì bán con gà, còn lại mấy đứa con làm công nhân phụ thêm”, ông Hồng nói.

26 năm sống mòn trên 'đất vàng' Thanh Đa (Bài 1): 'Đảo hoang' giữa thành phố  ảnh 1
Người ta có thể gặp những căn nhà lụp xụp như thế này ở khắp Thanh Đa.

Nói về sinh hoạt, ông Hồng kể, điện thì mới có từ năm 2000 đến nay. Lúc đầu, dân tự kéo bằng trụ gỗ, sau đó Nhà nước mới đầu tư dựng trụ bê tông. Còn nước sạch có từ năm 2010 nhưng đường ống chỉ dừng lại ở ngã ba đầu đường cách nhà ông Hồng chừng 500m.

Để có nước sạch sử dụng, ông Hồng cùng mấy chục hộ dân xung quanh góp tiền tự mua đường ống kéo nước vào. Lúc đó, ông Hồng góp khoảng 1 triệu đồng mới có nước sạch vào tận nhà. Còn trước năm 2010, dân ở bán đảo dùng nước mưa hoặc tự khoan giếng.

Do đường ống tự phát kéo đi xa, lượng nước thất thoát lớn khiến giá thành một khối nước càng cao. “Đường ống xuống cấp bị xì hoặc ai đó vô tình làm bể mà mình không biết. Đến lúc phát hiện thì nước chảy ra ngoài bao nhiêu kể xiết. Tiền nước thất thoát đó mình cũng phải trả. Thành ra dùng thì ít mà trả tiền thì nhiều”, ông Hồng nói.

“Khổ hơn rừng núi” 

Đất ông Hồng chỉ mới đăng ký kê khai chứ chưa được cấp sổ đỏ. Ông Hồng có ba người con, đứa con đầu lòng lấy vợ ra riêng. “Lúc đó, việc xây dựng nhà không nghiêm như bây giờ. Tôi chia phần đất thổ cư cho vợ chồng nó. Không có tiền, lại sợ quy hoạch người ta giải tỏa nên chỉ xây cái nhà nhỏ như phòng trọ để có chỗ sinh hoạt”, ông Hồng kể.

Tình cảnh ấy chưa ngán ngẩm bằng con trai của ông Mười, ngụ khu phố 3. Vợ chồng ông Mười được cha mẹ để lại vài ngàn mét vuông đất gồm 500 m2 thổ cư và đất nông nghiệp. 

Con trai ông Mười cưới vợ, không thể xin phép xây mới được nhà vì “vướng quy hoạch”. Buộc lòng ông Mười phá cái chuồng heo cũ, xây cao thêm một bên tường, còn các bên còn lại vẫn phải che tôn. Lợp lại mái mới, lót gạch nền nhà, vợ chồng con trai ông Mười ra ở riêng trên “chuồng heo” cải tạo.

“Ở đây, chuồng heo sửa chữa thành nhà để ở, cho thuê thiếu gì. Không được xây mới thì dân tận dụng. Nói là tận dụng nhưng thực ra trái luật. Chính quyền không biết chứ không họ cũng phạt, cũng đình chỉ xây dựng. Kế bên là đất của anh ruột tôi. Con trai ảnh cưới vợ nhưng cũng không xin phép xây được nhà mới. Ảnh mới làm nhà tôn, khung sắt cho vợ chồng nó ở. Trời nắng thì nóng như cái lò lửa, trời mưa thì ngập. Ở đây mang tiếng là thành phố nhưng còn khổ, còn tệ hơn vùng rừng núi”, ông Mười nói.

Trước nhà ông Mười, con đường nát bươm, đầy “ổ gà, ổ voi”. Càng đi sâu vào, đường còn nhỏ, càng u tối. Cư dân gốc gác ở đây đa số đều có vài ngàn mét vuông đất, thậm chí vài mẫu đất. Nếu không có quy hoạch treo, những người dân nơi đây có thể là đại gia, tỷ phú.

Nhưng chính vì quy hoạch treo, không mua bán được, thành ra họ sống lay lắt bằng đủ thứ nghề. Sống trên “đất vàng” nhưng chịu cảnh nghèo khổ, thiếu thốn đủ điều.

Ông Mười làm thợ hồ, mấy đứa con ông đều là công nhân. Lương ba cọc ba đồng đủ sống qua ngày. “Nhìn sang bên kia Thủ Đức hoặc Bình Thạnh nhưng bên kia sông Sài Gòn thấy mà ham. Đất ở đó trăm triệu một m2. Còn ở đây, có bán được cũng bán giá rẻ. Có người hỏi mua nhưng giá từ 2 – 4 triệu đồng/m2 thôi.

Có nơi nào ở TP HCM đất rẻ như đây không. Đất rẻ là do quy hoạch treo, chứ người ta thực hiện xong dự án, bán vài trăm triệu m2. Chỉ có dân là thiệt đơn, thiệt kép vì quy hoạch treo. “Đất vàng”, đất kim cương đâu chưa thấy, chỉ thấy thiếu thốn đủ điều”, ông Mười nói.

(Còn tiếp)

26 năm quy hoạch “treo”

Dự án Khu đô thị Bình Quới – Thanh Đa có diện tích 427 ha nằm trọn trong phường 28, quận Bình Thạnh, được UBND TP HCM phê duyệt từ năm 1992. Đến năm 2004, dự án này được giao cho Tổng Công ty Xây dựng Sài Gòn nhưng đơn vị này không triển khai được. Đến năm 2010, chính quyền thành phố thu hồi quyết định.

Sau đó, một đơn vị trong nước khác được UBND TP HCM giao thực hiện điều chỉnh quy hoạch 1/2.000. Cuối năm 2015, Liên danh Tập đoàn Bitexco và Emaar Properties PJSC (Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống Nhất) được UBND TP HCM chỉ định là nhà đầu tư dự án khu đô thị Bình Quới - Thanh Đa với tổng vốn khoảng 30.700 tỷ đồng.

Nhưng sau đó, Emaar Properties PJSC đã rút lui. Sau 26 năm được phê duyệt, đến nay Khu đô thị Bình Quới – Thanh Đa vẫn chưa có dấu hiệu tiến triển khả quan.

Bùi Yên
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Góc khuất vụ án bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài cuối - Long An đã báo cáo thế nào với Trung ương về sự việc?

BS Liêm: “Tôi bị oan”.
(PLVN) - Từ nhiều năm nay, dư luận tại Long An cho rằng trong vụ án bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế, bị cáo buộc “Cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 165 Bộ luật Hình sự 1999), có “sự chỉ đạo của Trung ương”. Thế nhưng, có lẽ nào vụ án “Trung ương chỉ đạo” mà lại giao Công an cấp huyện thụ lý điều tra sai thẩm quyền?

Góc khuất vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài 5 - Kết luận giám định sai phạm làm lệch lạc bản chất sự việc

Có nhiều dấu hiệu vi phạm tố tụng nghiêm trọng trong vụ án bác sĩ Liêm.
(PLVN) - Trong bất kỳ vụ án hình sự nào, để buộc tội bất kỳ ai, quan trọng nhất là bản kết luận giám định. Nếu kết luận giám định sai, sẽ làm lệch lạc bản chất sự việc. Vụ án bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) bị cáo buộc “Cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 165 Bộ luật Hình sự 1999, là một điển hình như vậy.

Hà Nội: UBND phường Hàng Mã “om” hồ sơ xử lý vi phạm trật tự xây dựng

Trụ sở Đội quản lý trật tự xay dựng đô thị quận Hoàn Kiếm
(PLVN) - Chủ căn hộ tầng 1, số 93 Hàng Mã tự ý phá bức tường chung, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của hộ liền kề và tài sản chung của Nhà nước. Cán bộ UBND phường đã lập biên bản vi phạm, Xí nghiệp quản lý và phát triển nhà số 3 đã đề nghị UBND phường cương quyết ngăn chặn, xử lý vi phạm và yêu cầu khắc phục hậu quả nguyên trạng nhưng sau gần 2 tháng UBND phường Hàng Mã vẫn “om” hồ sơ xử lý vi phạm trật tự xây dựng.

Góc khuất vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài 4 - Phiên xử lạ lùng “quên” triệu tập... bị cáo, luật sư

Bác sĩ Liêm trong phiên sơ thẩm năm 2020.
(PLVN) - Nhận xét về vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) bị cáo buộc “Cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 165 Bộ luật Hình sự 1999, nhiều luật sư cho rằng đây là một vụ án “gọt chân cho vừa giày”. Hồ sơ cho thấy quá trình điều tra, truy tố, xét xử của cấp sơ thẩm đã xảy ra không ít vi phạm tố tụng.

Cần làm rõ dấu hiệu “hợp thức hóa” vi phạm của Công ty Minh Long

Vi phạm của Cty Minh Long hoàn thiện, chính quyền địa phương mới phát hiện.
(PLVN) - Mặc dù đã chỉ rõ sai phạm của Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn Minh Long (Cty Minh Long) trong việc triển khai thực hiện dự án “Trung tâm đào tạo và sát hạch lái xe mô tô và đào tạo lái xe mô tô hạng B1, B2” (dự án) trên địa bàn xã Hồ Sơn (huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn), thế nhưng, thay vì xử lý dứt điểm thì cơ quan chức nay tỉnh này lại có động thái “hợp thức hóa” vi phạm khiến dư luận địa phương bức xúc.

Góc khuất vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài 2 - “Đắc tội” vì không tuyển dụng người thân cán bộ tỉnh?

Bác sĩ Liêm tại phiên tòa sơ thẩm hồi cuối năm 2020.
(PLVN) - Ba năm 2014, 2015, 2016 là quãng thời gian “sóng gió” với bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) khi liên tiếp bị rơi vào những tình huống khó xử: Nếu làm theo thì có tội với pháp luật, nếu từ chối thì “đắc tội” với cán bộ gửi gắm. Ông đã chọn cách hành xử đúng luật, rồi sau đó bất ngờ bị cho thôi chức, trở thành bị cáo trong một vụ án dấu hiệu oan sai, vi phạm tố tụng nghiêm trọng.

Yên Bái: Đường nông thôn bị biến thành đường chuyên dụng, xe quá tải lộng hành

Đường bê tông Soi Cậu là tuyến đường "độc đạo", người dân đi lại, giao thông thương từ trong xóm dân cư ra xã, huyện bị biến thành “đường chuyên dụng” của công ty Linh Huy Hoàng để "binh đoàn" xe quá tải chở cát (Ảnh: Xuân Hồng).
(PLVN) - Đường bê tông Soi Cậu (thôn Ngòi Thắm, xã Tô Mậu, Lục Yên, Yên Bái) hàng ngày bị cả “binh đoàn” xe chở quá tải, quá khổ nườm nượp ra, vào lấy cát tại bến tập kết hoạt động không phép của công ty TNHH Linh Huy Hoàng giữa thanh thiên bạch nhật, nhưng dễ dàng qua mặt chính quyền, cơ quan chức năng.

Hợp đồng mua bán găng tay y tế hai năm rắc rối

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bà Nguyễn Thiên Hương, Giám đốc Cty TNHH Bê tông Sơn Lâm (trụ sở Bà Rịa – Vũng Tàu) có đơn cho rằng ông Nguyễn Thế Trung (Giám đốc CTNHH Xăng dầu Trần Lưu (trụ sở đường Cách mạng tháng 8, quận 3, TP HCM) ký hợp đồng mua bán găng tay y tế với bà nhưng không giao hàng và cũng không trả lại tiền đã tạm ứng.

Hà nội: Có dấu hiệu "bảo kê" cho doanh nghiệp tập kết vật liệu xây dựng trên đất công

Trụ sở UBND phường Dịch Vọng
(PLVN) - Công ty TNHH P hát triển đô thị xanh Việt Nam ngang nhiên chiếm dụng 1 phần lòng đường để tập kết vật liệu xây dựng (cát, sỏi, gạch) trái phép tại khu đất D18, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, gây ảnh hưởng lớn đến vệ sinh môi trường và cản trở người tham gia giao thông. Sự việc này diễn ra trong nhiều năm, UBND phường Dịch Vọng biết, thế nhưng lại không dám “đụng” đến.

Lạng Sơn: Trung tâm đào tạo lái xe Minh Long xây dựng không phép

Cty Minh Long xây dựng hàng loạt công trình không phép
(PLVN) - Chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư, chưa chuyển mục đích sử dụng đất, chưa được cấp giấy phép xây dựng… thế nhưng, Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn Minh Long (Cty Minh Long) đã triển khai xây dựng hoàn thiện hàng loạt các hạng mục công trình để thực hiện dự án “Trung tâm đào tạo và sát hạch lái xe mô tô và đào tạo lái xe mô tô hạng B1, B2” trên hàng nghìn m2 đất nông nghiệp thuộc địa bàn xã Hồ Sơn (huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn).

Tổng lực ngăn chặn, đẩy lùi dịch bệnh

Tổng tiến công toàn lực, thần tốc để chặn đứng, đẩy lùi sự lây lan của dịch bệnh COVID-19. Ảnh minh họa
(PLVN) - Đợt dịch COVID-19 thứ tư trở lại Việt Nam đã tạo ra áp lực lớn. Ngay từ khi bắt đầu có dịch bùng phát, Ban Bí thư, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng và Ban Chỉ đạo quốc gia đã thường xuyên cập nhật, đánh giá tình hình, quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra kịp thời, đúng hướng, quyết liệt, hiệu quả. 

Tại cái điện thoại?

Tại cái điện thoại?
(PLVN) - Một clip dài 8 phút quay cảnh nhạy cảm của một đôi trai gái bị tung lên mạng và cũng ngay lập tức, người ta bỏ công tìm hiểu danh tính của đôi trai gái đó. Thông tin đời tư bị phơi bày trên mạng. Bản thân “nữ chính” của clip này đã lâm vào tình trạng hoảng loạn.

Hàng loạt sự cố tại metro tuyến Bến Thành - Suối Tiên: Vì sao vẫn chưa có kết luận chính thức?

Đến tháng 4/2021, đã có 6 sự cố gối cầu ở tuyến Metro Bến Thành – Suối Tiên.
(PLVN) - Tính từ cuối 2020 đến tháng 4/2021, Ban Quản lý đường sắt đô thị TP HCM cùng nhà thầu phát hiện tới 6 gối cao su trên gói thầu CP2 của tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên bị rơi hoặc xê dịch khỏi vị trí đá kê gối. Tuy nhiên, nguyên nhân vì đâu thì vẫn chưa có kết luận cuối cùng. Vì sao?