12.500 tấn thủy sản và thịt kẹt cứng vì thông tư 25

Hôm 8/9, Bộ trưởng Cao Đức Phát đã ký văn bản số 51-2010-04/BNN&PTNT sửa đổi, bổ sung Thông tư 25/2010/TT-BNNPTNT hướng dẫn việc kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm đối với hàng hóa có nguồn gốc động vật nhập khẩu do Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Lương Lê Phương ký,  ban hành ngày 8/4/2010.

Theo văn bản số 51: “Hàng hóa có nguồn gốc động vật nhập khẩu dùng làm nguyên liệu gia công chế biến xuất khẩu không bắt buộc phải thực hiện các quy định tại điều 5 Thông tư 25”.

Thông tin này được công bố hôm 9/9 trong cuộc họp giữa 3 bên Hải quan TPHCM, đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) và Bộ NN&PTNT. 

Chỉ chưa đầy 10 ngày kể từ thời điểm Thông tư 25 có hiệu lực, 12.500 tấn thủy sản và thịt trong 500 container đã bị kẹt tại cảng Cát Lái.

Không khả thi

Ngay sau thời điểm Thông tư 25 được ban hành, các doanh nghiệp chế biến thủy sản trên cả nước thông qua VASEP đã nhiều lần phản ánh (bằng văn bản, hội thảo, hội họp, đối thoại trực tiếp với Lãnh đạo Bộ,…) kiến nghị với Bộ NN&PTNT sửa đổi những thủ tục hành chính không phù hợp được quy định trong thông tư trên.

Thông tư 25 yêu cầu lô hàng nhập khẩu phải được sản xuất bởi cơ sở sản xuất kinh doanh được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam công nhận đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về đảm bảo VSATTP theo quy định của Việt Nam. Trước đó, cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu gửi hồ sơ đăng ký về Cục Quản lý Chất lượng Nông Lâm sản và Thủy sản (NAFIQAD).

Theo VASEP, tính đến ngày 6/9, chỉ có 10 trong số 80 nước và vùng lãnh thổ đang có hoạt động xuất khẩu thủy sản vào Việt Nam đăng ký thực hiện thông tư 25 với Cục Quản lý chất lượng Nông lâm thủy sản (NAFIQAD). Điều này khiến nhiều đơn hàng, bạn hàng từ các nước chưa thực hiện đăng ký sẽ không thể xuất thủy sản vào Việt Nam kể từ ngày 1/9 cho đến khi đăng ký tại các nước nói trên hoàn tất. Trong khi những nước như Thái Lan, Đài Loan, Myanmar, những bạn hàng chính của Việt Nam lại không đăng ký thực hiện theo thông tư 25 vì họ cho rằng họ không yêu cầu Việt Nam thực hiện tương tự nên những nước này chưa xem xét thực hiện đăng ký thực hiện thông tư 25 của Việt Nam.

Quan liêu

Theo ông Trần Thanh Chiến, Phó Chủ tịch VASEP, thông tư 25 được Cục Quản lý chất lượng Nông lâm thủy sản (NAFIQAD), Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ban hành với mục đích chính là nhằm hạn chế nhập siêu, thế nhưng, gần 99% các sản phẩm thủy sản nhập khẩu của các doanh nghiệp thuộc VASEP ở dạng tạm nhập tái xuất thì không ảnh hưởng gì đến quyết tâm hạn chế nhập siêu của Chính phủ.

NAFIQAD khẳng định, việc thực hiện Thông tư 25 đảm bảo nguyên tắc hài hòa với các quy định, tiêu chuẩn quốc tế (Hiệp định SPS của WTO, Codex) và tương đương với qui định của các đối tác thương mại lớn của Việt Nam (EU, Mỹ… ), đảm bảo kiểm soát có hiệu quả về chất lượng, VSATTP có nguồn gốc động vật nhập khẩu, nhằm bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng trong nước, thống nhất công tác quản lý chất lượng, VSATTP  hàng hóa có nguồn gốc động vật nhập khẩu trong phạm vi cả nước.

Tuy nhiên, cơ quan này quên rằng hiện nay, nguồn nguyên liệu trong nước không đáp ứng đủ nhu cầu của các nhà máy chế biến. Chẳng hạn ở các tỉnh miền Trung, mỗi năm có 5-6 tháng mưa bão nên các nhà máy không thể không nhập khẩu nguyên liệu thủy sản để gia công, tái xuất đi các nước.

“Hiện công ty chỉ có lượng hàng dự trữ đến cuối tháng 9 và nếu làm theo thông tư 25 thì chúng tôi có thể phải tạm thời đóng cửa nhà máy vào đầu tháng 10 vì thiếu nguyên liệu” – giám  đốc một công ty than thở. Nhiều người nói, Thông tư 25 chẳng khác gì đẩy doanh nghiệp và chỗ chết.

Mai Hoa