1 bức tường, 3 cậu cháu vướng lao lý

Ba cậu cháu cùng hầu tòa

Theo cáo trạng, ngày 20/6/2010, hai anh em họ Trần Thanh Long (SN 1987) và Nguyễn Ngọc Vượng (SN 1986, cùng ngụ tổ dân phố Ngọc Trục,  phường Đại Mỗ) đến nhà cậu ruột là ông Kính, tập trung chuẩn bị đi đập tường nhà ông Nguyễn Văn Toàn (SN 1969, em cùng cha khác mẹ với ông Kính, ở cùng địa phương). Long và Vượng cũng gọi ông Toàn bằng cậu ruột (mẹ hai người này là chị cùng cha khác mẹ với ông Toàn).

Cáo trạng cáo buộc Long lấy búa nhà ông Kính đến nhà ông Toàn đập đổ bức tường rào dài 5,5m, cao 2,3m. Khi đập gần xong, Vượng đến dùng chân đạp đổ tường. Sau  này bị khởi tố, Long khai thuê hai thanh niên (chưa rõ danh tính) đến đập tường rào nhà cậu ruột.

Hành vi của Long và Vượng bị cáo buộc phạm tội “hủy hoại tài sản”. Các cơ quan tố tụng nhận định vai trò từng bị cáo như sau: Bị cáo Nguyễn Văn Kính là người khởi xướng chỉ đạo, còn Long và Vượng là những người thực hiện hành vi phạm tội tích cực.

Mẹ bị cáo Vượng cho biết, vụ án bắt nguồn từ tranh chấp đất đai giữa những người anh em cùng cha khác mẹ. Bà trình bày: “Bố tôi lấy vợ hai, sinh được bốn người con nữa, trong đó Toàn là con út. Mẹ tôi không hề ghét bỏ gì những người con của vợ bé, bà còn thương yêu như con đẻ của mình”.

Theo lời kể, đầu năm 2008, người bố chia đất cho các con. Tất cả 10 người con của cả hai bà vợ đều được phần đất bằng nhau. Tuy nhiên, giữa những người con cùng cha khác mẹ lại xảy ra tranh chấp, kiện tụng. Việc này đã được tòa án phân xử.

Theo phía bị cáo, ông Toàn vẫn muốn chiếm phần lớn diện tích đất đứng tên người bố, không chịu nhượng lại cho các anh chị. Ông này được cho đã xây tường rào, dựng nhà ở trên đất tranh chấp. Cũng từ đó, giữa phía bị cáo và ông Toàn thường xuyên xảy ra cãi vã, ít khi nhìn mặt nhau. 

Trở lại vụ án trên, vào ngày 20/6/2010, bị cáo Vượng cho biết khoảng 3h chiều đạp xe ra sân bóng đá bóng như thường lệ. Hôm đó Vượng đi ra sớm nên chạy vào nhà bà ngoại rồi ngược ra.

Trên đường ra, Vượng bị ông Toàn chặn xe truy hỏi về việc tại sao lại đạp phá tường rào. Vượng trả lời không hay biết sự việc, cũng không đập phá tường, sau đó về nhà.

Mấy ngày sau, Vượng nhận được giấy mời lên làm việc của công an huyện. Gần một năm sau, anh này ngớ người khi nhận được thông báo khởi tố vụ án có nội dung như trên. 

Trao đổi với PV, anh Vượng khẳng định không hề đập phá tường rào nhà cậu. Vào thời điểm được cho xảy ra vụ án, anh cho biết đang đi đá bóng và không hề biết bức tường bị sập, bản thân anh cũng không hề mang theo dụng cụ gì như búa để đập phá tường. Bị cáo Vượng còn khai không hề gặp Long (em họ) và cùng đập phá tường như cáo buộc của cơ quan công tố.

Liên quan đến chi tiết này, bị cáo Long sau này có khai báo do bị bức cung, quá sợ hãi nên khai báo không đúng sự thật. Tòa án cũng ghi nhận bị cáo Long đã tự nguyện bồi thường 5 triệu đồng: “Long tự nguyện bồi thường vì sợ, nhưng sau này đã có lời phản cung tại tòa”.

Nhiều lời khai mâu thuẫn

Vào hai ngày 25, 26/6/2015, TAND quận Nam Từ Liêm đã xét xử sơ thẩm vụ án hủy hoại tài sản. Bị cáo Trần Thanh Long (SN 1987) bị tạm giam ngày 24/8/2010, hủy bỏ lệnh tạm giam ngày 10/10/2010, hiện áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú.

Chi tiết rắc rối nữa trong vụ án đó là vai trò của bị cáo Kính. Về lời khai của bị cáo Kính cùng những người làm chứng, khoảng thời gian xảy ra vụ án, bị cáo không có mặt tại nhà.

Trong khi đó, vợ bị cáo lại khẳng định tại thời điểm xảy ra vụ án, bị cáo có mặt tại nhà. Lời khai này phù hợp với lời khai ban đầu của bị cáo Long tại CQĐT.

Mặt khác, lời khai của người làm chứng tên Sơn cũng có nhiều mâu thuẫn về khoảng thời gian gặp bị cáo Kính. Cụ thể, tại phiên tòa sơ thẩm, ông Sơn khẳng định từ ngày 20/6/2010 đến cách ngày mở phiên tòa này khoảng 10 ngày có gặp ông Kính.

Trong khi tại giấy xác nhận ngày 4/11/2014 do ông Kính viết, có xác nhận của ông Sơn, với nội dung lời khai của ông Kính là đúng. Điều này chứng tỏ bị cáo Kính gặp mặt ông Sơn để xin xác nhận gửi tòa án. Nhưng ông Sơn lại không thừa nhận gặp mặt ông Kính. Lý do những mâu thuẫn này trong lời khai cũng không được ông Sơn lí giải được tại tòa.

Điều tranh cãi nữa là sai lệch kích thước của bức tường giữa bản kết luận định giá tài sản số 77 ngày 11/4/2013 với thông báo kết luận định giá số 180 ngày 16/8/2010 và biên bản định giá tài sản ngày 9/8/2010 của hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự huyện Từ Liêm, giải thích và đính chính tại phiên tòa về kích thước đúng như sau:

Bức tường gạch xây dài 5,5m (do đánh máy sai 6,5m), còn về giá trị tài sản vẫn là 3 triệu 25 ngàn đồng.

Đối với bị cáo Vượng, chiều 20/6/2010 đến nơi thì thấy Long đập tường rào bằng búa. Thấy đã đập gần xong nên Vượng không tham gia, quay về luôn. Sau khi bị khởi tố, Vượng thay đổi lời khai là không biết ai đã đập tường rào nhà ông Toàn, chỉ nghe nói là Long đập chứ không nhìn thấy. Còn bị cáo Kính khai không hề chỉ đạo hai cháu đập phá tường rào nhà người em.

Tại phiên tòa sơ thẩm, bị cáo Long khai đã thuê hai thanh niên về đập phá tường rào nhà ông Toàn. Bị cáo cùng ba người này đập tường, ngoài ra không có ai tham gia hay chỉ đạo. Bị cáo đã tự nguyện bồi thường cho bị hai 5 triệu đồng. 

Còn bị cáo Vượng khai không biết ai đã đập phá tường rào. Ngày xảy ra sự việc, bị cáo vào nhà bà ngoại chơi, đến khi về thì thấy tường rào đã sập đổ. 

Trong khi đó, bị cáo Kính khai ngày 20/6 đến nhà chị gái chơi và ở lại đến chiều tối mới về, bị cáo không hề bàn bạc, chỉ đạo việc đập phá tường rào như cáo buộc của VKS.

Kết thúc phiên sơ thẩm, tòa án quận Nam Từ Liêm quyết định xử phạt bị cáo Long, Vượng và Kính phạm tội “hủy hoại tài sản”, mức án lần lượt cho các bị cáo là 6 tháng, 9 tháng và 12 tháng tù nhưng cho hưởng án treo. 

Sau đó, ba bị cáo kháng cáo kêu oan, còn bị hại là ông Toàn có đơn kháng án đề nghị tăng hình phạt với các bị cáo. Ngoài ra, ông Toàn còn đề nghị xử lý hình sự hai chị gái cùng cha khác mẹ với mình là mẹ của bị cáo Long và Vượng.

Trả hồ sơ điều tra lại

Sau nhiều lần hoãn, ngày 15/6/2016, TAND TP Hà Nội đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm. Tại phiên tòa, đại diện ủy quyền của bị hại là ông Trần Văn Nhượng (anh trai ông Toàn) cho biết bức tường bị phá được xây dựng trên mảnh đất có tranh chấp giữa các thành viên trong gia đình. Sau đó, bức tường được các anh, chị giao cho ông Toàn quản lý và sử dụng. 

Nguyên nhân dẫn đến vụ việc trên theo người anh là do ông Toàn từng tố cáo ông Kính vi phạm trật tự xây dựng lên xã, nên ông Kính muốn trả thù, từ đó chỉ đạo hai cháu đập phá tường rào nhà em trai.

Về phía bị cáo Kính, khẳng định không đứng sau chỉ đạo các cháu phá tường, sự việc xảy ra bị cáo đang đi thăm người thân. Theo bị cáo, mảnh đất các thành viên trong gia đình đang tranh chấp, bị cáo không hề có quyền lợi gì. 

Ngoài ra, bị cáo Long khai không tự ý đập bức tường mà trước đó thấy phần đất rộng nên đập tường mở lối sang để nuôi gà. 

Bị cáo Vượng trình bày không liên quan đến bức tường bị đập. Tuy nhiên, ở thời điểm bức tường nhà ông Toàn bị phá hoại, một nhân chứng cho rằng Vượng có tham gia.

Sau khi nghe các bị cáo trình bày tại tòa, HĐXX nhận thấy còn nhiều tình tiết liên quan đến vụ án chưa được làm rõ.

Đặc biệt, CQĐT chưa làm rõ lời khai các bị cáo, xác định lời khai nào đúng, lời khai nào sai. Sau một ngày xét hỏi, HĐXX cấp phúc thẩm tuyên hủy bản án sơ thẩm, để điều tra, xét xử lại. Trong đó đề nghị CQĐT làm rõ hành vi của bị cáo Vượng có phạm tội hay không./.