Thưa người! Nước mắt chảy xuôi…

(PLVN) - Gian bếp trong làn khói nhòe lãng đãng ở yên một góc trong tâm trí tuổi thơ tôi. Mỗi góc nhỏ khói và bồ hóng cũng giăng đầy, nhưng nghĩ đến là mắt cay, nghĩ đến là ấm dạ... là bồi hồi, là thương!
Thưa người! Nước mắt chảy xuôi…

"Xin về với mẹ ta thôi,

Bếp quê khói vẫn lên trời xưa xa"

1. Từ những ngày còn thơ bé, mỗi đận được thầy cho về thăm nhà là tôi háo hức, xốn xang trong dạ từ cả tuần trời. Với tuổi thơ tôi, căn bếp quê của mạ chẳng phải một nơi đẹp đẽ hay có gì cuốn hút. Bếp nền đất, đun rạ rơm hoặc chất đầy củi do mạ tôi lượm lặt nhưng căn bếp bao giờ cũng gọn ghẽ: đụn rơm cao, ngăn chứa củi, chứa lá khô, vỏ trấu... 

Bếp của mạ xưa là vách đất và cả giá treo thờ ông Táo mạ thường đặt chén nước thắp nhang cũng cũ mèm trong ký ức của tôi. Đến giờ, khi tôi đã đi nửa chặng đường đời, tôi vẫn thấy nó cũ kỹ như vậy. Trong gian bếp ấy, có chạn bát bằng gỗ tre xiêu vẹo, có đôi quang gánh, cái thúng, cái giỏ của mạ. Bếp nhỏ, mạng nhện bồ hóng giăng đầy với cơ man bao nhiêu là thứ lỉnh kỉnh như nồi niêu xoong chảo, hành tỏi mắm nêm… 

Từ gian bếp ấy, chúng tôi đã lớn lên, đã háo hức, rồi đã lại thương, lại nhớ. 

Mạ tôi nấu ăn hay làm bất cứ việc gì cũng khéo léo, tinh tế và cẩn trọng. Món ăn nào mạ nấu cũng trở thành duy nhất mà tôi không tìm lại được hương vị ở bất kỳ đâu. Gian bếp trong làn khói nhòe lãng đãng ở yên một góc trong tâm trí tuổi thơ tôi. Mỗi góc nhỏ khói và bồ hóng cũng giăng đầy, nhưng nghĩ đến là mắt cay, nghĩ đến là ấm dạ... là bồi hồi, là thương!

2. Lần nào trở về nhà, tôi cũng lẩn mẩn nhớ những ngày mùa đông sà vào bếp xem mạ nấu món gì. Ở đó có mùi thơm của khói, mùi củi khô, mùi rơm rạ. Khi những cơn bão chuyển mùa và những trận lũ lụt vừa đi qua, trời đông xứ Quảng rét mướt xác xơ, mạ vẫn dậy từ mờ sáng nhóm lửa. Cứ khi nào chị em chúng tôi thức giấc, tất cả những ấm nước trong nhà đã đầy ắp nước sôi mới để ba chế trà sớm. Chạy chơi một hồi là chúng tôi có củ khoai bắp ngô hay bát cháo lót dạ. 

Nhớ bếp quê với làn khói mờ mỗi tinh sương, với ánh lửa bập bùng và dáng mạ ngồi khom mình lụi cụi. Mạ đã luôn ở trong tình yêu và sự kính trọng, trong niềm thương đằng đẵng của ba, của anh em chúng tôi. Nhưng, nhớ về mạ, những chắt chiu vun đắp để tròn phận mình và lo cho chồng, cho con, tôi thắt lòng mà đau đáu nỗi xót xa.

Dáng mạ dậy sớm nhen lửa trong tinh mơ rét mướt, việc nhà cửa ruộng vườn một tay mạ chu tròn. Thấp thoáng trong nết cần mẫn là những cố gắng và tình yêu luôn đủ đầy của người phụ nữ. “Vắng đàn ông quạnh nhà, vắng đàn bà quạnh bếp”. Những buổi sớm mùa đông năm ấy, dáng mạ bên ánh lửa bập bùng, làn khói bảng lảng mỗi tinh sương đã nối dài thành tháng năm, thành cuộc đời, thành một phần trong ký ức cuộc đời tôi với bao thao thiết, thương kính và xót xa.

 

3. Từ khi mạ hoài thai và sinh tôi trong khó nhọc, tôi đã khóc suốt nhiều tháng trời và mạ phải đi khắp nơi để tìm người chữa chạy. Thế rồi, tôi cũng đã từ tay mạ lớn lên, khỏe mạnh cứng cáp và đứng dậy, bước đi bằng đôi chân của mình. Ngày qua ngày, tôi trưởng thành hơn lên, cao lớn hơn lên, hiểu nhiều thêm về cuộc đời, mạ không ở bên nắn nót dặn dò nữa. Tôi đã xa nhà, rời mạ để thành một chú điệu, nương tiếng mõ câu kinh mà khôn lớn khi tuổi mới lên 10.

Tôi đi mãi, lớn lên mãi. Một ngày trở về khi màu tóc đã pha sương, ngỡ mình hiểu rộng biết dài, dọc ngang thiên hạ, đúng sai đã qua hết cả, đã thấy, đã biết, đã như hiểu hết mọi bài học cần thiết trong đời, vậy mà lại tôi chợt nhận ra mình vẫn còn bé nhỏ. Với mạ, tôi vẫn là con trai mạ thương lo như ngày nào. Mạ đã thương lo một đời dường như chưa đủ. Tôi lớn lên mãi, rồi đi mãi, cuối cùng lại nhận ra không con đường nào rộng dài hơn tình thương của mạ!

Có những tháng ngày buồn hiu hắt khi bóng mạ đã nhòa nơi chân mây cuối trời. Gió rét thổi từng đợt thốc vào lòng người trống huơ trống hoải. Không có ai sống trong đời chỉ để gặm nhấm sự nhớ thương. Tôi trở về, nhìn vườn cây, góc sân, nhìn căn bếp cũ mà đau đáu khôn nguôi. Khói bếp không còn bay lên bảng lảng như ngày nào mà mắt cay xè và trái tim thắt lại một vùng đau. Ngày tháng nào đó, có thể mạ đã cô đơn tận cùng, lo lắng tận cùng… như những sớm mùa đông nối dài và mọi nỗi niềm gửi vào từng tiếng lách tách của củi khô, vào ánh lửa rạ rơm bập bùng trong đáy mắt...

“Thưa người, nước mắt chảy xuôi

Giọt mưa rơi xuống từ trời, nghìn xưa"

Lời thơ đọc lên mà tim tôi quặn thắt!

4. Nước mắt chảy xuôi, mưa xuống từ trời... Đó là lẽ thường của tự nhiên. Như người mẹ sinh ra con, thương lo cho đến lúc xuôi tay. Người con ấy sẽ lại tiếp nối thương lo cho những đứa con của mình. Nhưng điều đó không có nghĩa là người ta được phép quên sót một phần ân phước của mình để quy hướng về mẹ cha, nguồn cội.

Tôi từng đọc được rằng: “Khi cưu mang trong dạ, có thể ta vô tình đạp vào bụng mẹ, làm cho mẹ đau. Nhưng, được mẹ sinh thành và tần tảo dưỡng nuôi, được mẹ chăm dạy nên vóc nên hình, một người con hiếu sẽ biết rằng không được làm đau lòng mẹ thêm một lần nào nữa”.

Tôi trở về am quê, bên căn bếp của mạ. Căn bếp một thời gắn bó với mạ cùng những bồ hóng, mạng nhện giăng đầy, những lỉnh kỉnh nồi xoong, chạn bát với đủ loại hành kiệu mắm nêm ấy sao quá chừng thân thương gần gũi! Những góc sân, mảnh vườn, những lá hoa, những ngọn cỏ cành cây nơi am quê buồn hiu hắt trong gió rét. Gần tới tròn trăm ngày mạ về cùng tiên tổ, cũng gần tới kỷ niệm đã hơn nửa của trăm năm ngày mạ sinh tôi trong khó nhọc. Khóm hoa nguyệt quế trắng tinh khôi, mẫu đơn thắm đỏ nở bung ra hiến tặng cho đời hương sắc, rồi rũ xuống, héo tàn và trở về cõi không thinh lặng. Những chiếc lá bồ đề rụng về cội sau khi đi trọn một vòng đời...

Xót lòng, đằng đẵng những nhớ thương...

"Bếp quê khói vẫn lên trời xưa xa"...

Thích Tâm Hiệp / Xa lộ pháp luật
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Hoàng Tăng Bí – Vị Phó bảng cả cuộc đời yêu nước thương dân

Hoàng Tăng Bí – Vị Phó bảng cả cuộc đời yêu nước thương dân

(PLVN) - Cụ Hoàng Tăng Bí (1883-1939), quê ở làng Đông Ngạc, phủ Hoài Đức (nay là phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội). Cụ đã góp phần quan trọng vào việc sáng lập trường Đông kinh Nghĩa thục, tổ chức hoạt động phong trào duy tân ở Hà Nội đầu thế kỷ XX, đổi mới và hội nhập văn hoá thế giới trên cơ sở giữ vững quốc hồn dân tộc, chấn hưng kinh tế làm cho dân giàu nước mạnh...

Đọc thêm

TP HCM xét nghiệm khẩn tất cả bệnh viện trong đêm

TP HCM xét nghiệm khẩn tất cả bệnh viện trong đêm
(PLVN) - Sở Y tế TP HCM đề nghị các bệnh viện lấy mẫu ngay trong đêm 12/5, với những nhân viên y tế đang trực trong bệnh viện và người bệnh, người chăm sóc bệnh nhân và báo cáo số lượng người được lấy mẫu về Sở. Sáng nay, các đơn vị tiếp tục lấy mẫu xét nghiệm cho những nhân viên còn lại.

Bạo lực leo thang nghiêm trọng ở Dải Gaza

Bạo lực leo thang nghiêm trọng ở Dải Gaza
(PLVN) - Cho đến tối ngày 12/5, có ít nhất 53 người Palestin chết cùng hơn 300 người khác bị thương và 6 người Israel thiệt mạng trong cuộc xung đột ngày càng leo thang phức tạp ở Dải Gaza giữa Israel và lực lượng Hamas.

Tiền có khi nào trên trời rơi xuống?

Tiền có khi nào trên trời rơi xuống?
(PLVN) - Tiền có khi nào từ trên trời rơi xuống? Câu trả lời là có, nhưng cực kỳ vô cùng hiếm gặp, tương đương tỷ lệ trúng vé số hay… bị sét đánh.
Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Phát triển con người toàn diện, xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Phát triển con người toàn diện, xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc

(PLVN) - Báo cáo chính trị Đại hội XIII đã nhấn mạnh yêu cầu về “Phát triển con người toàn diện và xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Đây chính là những yếu tố cốt yếu để xây dựng và phát huy những phẩm chất tốt đẹp, hệ giá trị chuẩn mực của con người Việt Nam trong giai đoạn tới. 

Quy định về phân cấp nhiệm vụ quản lý sức khỏe trong quân đội

Quy định về phân cấp nhiệm vụ quản lý sức khỏe trong quân đội
(PLVN) - Bộ Quốc phòng vừa ban hành Thông tư số 37/2021/TT-BQP quy định phân loại, khám sức khỏe, phân cấp nhiệm vụ quản lý sức khỏe đối với quân nhân, công chức quốc phòng, công nhân và viên chức quốc phòng. Đáng chú ý, kết luận khám sức khỏe định kỳ là một trong những cơ sở để cơ quan chức năng xem xét, tham mưu đề xuất trong phân công công tác, đề bạt, bổ nhiệm đối với quân nhân, công nhân và viên chức quốc phòng.

Hè này trẻ chơi gì?

Hè này trẻ chơi gì?
(PLVN) - Kịch, phim hè năm nay dường như đã trở thành “xa xỉ phẩm” của các em nhỏ, khi tình hình dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp. Nhiều phụ huynh lo lắng không biết con trẻ sẽ trải qua một mùa hè thiếu vắng các thú vui giải trí như thế nào?

Tìm cách triệt tận gốc nạn đua xe

Tìm cách triệt tận gốc nạn đua xe
(PLVN) - Nạn đua xe trái phép được ví như “căn bệnh trầm kha, ám ảnh” của xã hội cứ tái phát âm ỉ. Nhiều ý kiến cho rằng cần “liều thuốc” mạnh và kiên quyết để triệt tận gốc vấn nạn này.
Đấu thầu cung cấp dịch vụ giặt là tại một số bệnh viện: Dấu hiệu Cty MEC kê khai năng lực không trung thực

Đấu thầu cung cấp dịch vụ giặt là tại một số bệnh viện: Dấu hiệu Cty MEC kê khai năng lực không trung thực

(PLVN) - Là đơn vị cung cấp dịch vụ thu gom giặt, là, hấp sấy đồ vải, chiếu bệnh nhân… tại nhiều bệnh viện trên các tỉnh, thành, mới đây Cty TNHH Đầu tư & Phát triển MEC (tiền thân là Cty TNHH Đầu tư và Thiết bị y tế miền Bắc) bị phản ánh có dấu hiệu kê khai không đúng về năng lực để tham dự các gói thầu.

Dẹp nạn lừa xuất khẩu lao động bằng cách nào?

Dẹp nạn lừa xuất khẩu lao động bằng cách nào?
(PLVN) - Tình trạng các Cty “ma” không có giấy phép vẫn đưa người đi lao động ở nước ngoài để thu tiền, lừa đảo người dân đã và đang xảy ra nhiều năm qua, và vẫn còn hết sức nhức nhối. Ông Tống Hải Nam, Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) đã có cuộc trao đổi với báo chí về thực trạng và giải pháp cho vấn đề này.

Tiếp bài “Cuộc chiến nuôi ngao tại Tràng Cát”: Đại biểu Quốc hội đề nghị thanh, kiểm tra toàn diện

Tiếp bài “Cuộc chiến nuôi ngao tại Tràng Cát”: Đại biểu Quốc hội đề nghị thanh, kiểm tra toàn diện
(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh, khu vực Gò Công vốn là ngư trường của những ngư dân tại phường Tràng Cát, quận Hải An, TP Hải Phòng. Năm 2013, nhận thấy việc thả nuôi ngao giống mang lại hiệu quả kinh tế cao, bà con dọn bãi, đầu tư nuôi ngao tổng diện tích gần 500ha với số tiền đầu tư con giống và trang thiết bị giá trị nhiều tỷ đồng. 

Thu thuế VAT với hoạt động thư tín dụng: Không dễ bóc tách!

Thu thuế VAT với hoạt động thư tín dụng: Không dễ bóc tách!
(PLVN) - Đại diện Tổng cục Thuế khẳng định không có chuyện hồi tố trong thu thuế giá trị gia tăng (VAT) với hoạt động thư tín dụng (L/C) và ngân hàng chỉ phải nộp thuế đối với phần thanh toán. Nhưng để bóc tách được đâu là phần gắn với tín dụng, đâu gắn với thanh toán không đơn giản.

Chủ tịch Quảng Bình chỉ đạo lập đoàn thanh tra xác minh tố cáo về công trình sai phạm

Chủ tịch Quảng Bình chỉ đạo lập đoàn thanh tra xác minh tố cáo về công trình sai phạm
(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh, ông Hoàng Duy Lộc (thôn Nội Hải, xã Hải Phú, huyện Bố Trạch, Quảng Bình) bị cho là đã xây dựng nhà kiên cố hai tầng và tường rào bao quanh trên thửa đất số 140 có diện tích 623,5m2. Bên cạnh là thửa đất 147 có diện tích 305m2 là nhà cũ của ông Lộc. Cả hai thửa đất đều chưa đăng ký kê khai cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN) theo quy định.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376