Độc đáo Tết Ramưwan của người Chăm Bàni ở Ninh Thuận

(PLVN) - Cũng giống như Tết Nguyên đán của người Việt, Tết Ramưwan là tết cổ truyền mang đậm sắc thái riêng của đồng bào Chăm Bàni sống trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận. Tết Ramưwan có nhiều hoạt động với ý nghĩa báo công, báo hiếu về đạo lý, cội nguồn của những người còn sống đối với người đã khuất như: lễ tảo mộ, lễ cúng bái tổ tiên và tháng tịnh chay Ramưwan của các vị chức sắc tại thánh đường.
Độc đáo Tết Ramưwan của người Chăm Bàni ở Ninh Thuận

Đặc sắc lễ tảo mộ ngày Tết

Tết Ramưwan được tổ chức chính vào các ngày 30/2 và ngày 1, 2/3 theo Chăm lịch và kéo dài suốt một tháng. Đây là dịp để con cháu, những người còn sống hội tụ nhớ đến tổ tiên, ông bà, các đấng sinh thành; cầu nguyện cho làng xóm được bình yên, nhà nhà sung túc, người người được an lành, hạnh phúc, mùa màng tươi tốt, đất nước thái bình.

Do vậy, dù phải làm ăn xa và bận rộn mấy đi chăng nữa thì những người Chăm Bàni vẫn dành thời gian về quê để tận hưởng những giây phút hạnh phúc bên gia đình và người thân.

Vào những ngày này, nhà nhà trong làng người Chăm Bàni đông vui náo nhiệt, trẻ con chạy nhảy nô đùa tung tăng; đồ vật trong nhà, bếp, ngoài sân được sắp đặt gọn gàng, dọn vệ sinh sạch sẽ để đón khách. Trước ngày Tết Ramưwan, các bà, các chị, các mẹ chuẩn bị sắm quần áo mới cho đám nhỏ và quần áo lễ, đi chợ sắm lễ vật, xay bột làm bánh tét, bánh ít…

Tối ngày 29 Tết, tại sân của chùa, các nam nữ thanh niên Chăm Bàni vui tươi và duyên dáng trong trang phục truyền rực rỡ sắc màu cùng nhau hát, múa đón mừng năm mới. Những điệu múa apsara, múa quạt truyền thống… xuất hiện trầm hùng mà sâu lắng, lúc lại nhẹ nhàng thiết tha, hòa quyện với âm thanh độc đáo, đặc sắc của tiếng trống paranưng bập bùng, tiếng kèn saranai réo rắt cùng không gian huyền ảo, mờ tỏ đưa đồng bào đến với một thế giới khác, thế giới của các vị thần, với những cánh đồng lộng gió, với những cồn cát trắng chạy dài tràng ngập nắng vàng.

Lễ tảo mộ là phần quan trọng nhất của Tết Ramưwan. Lễ tảo mộ diễn ra trong 3 ngày, bắt đầu vào những ngày cuối của tháng cũ và kết thúc vào ngày đầu tiên của Tết Ramưwan.

Nghĩa địa của người Chăm Bàni thường ở nơi có địa hình cao ráo và sạch sẽ. Trong dịp tết Ramưwan, tất cả các tộc họ ở các làng Chăm Bàni đều đi đến nghĩa địa để tảo mộ. Từ sáng sớm, các vị chức sắc mặc áo dài trắng có viền đỏ quấn khăn, đầu bịt khăn trắng có tua đỏ, mang theo hộp đồng có trầu cau têm sẵn, thuốc lá, nước thánh, trầm hương đến nghĩa địa để làm lễ vật cúng tế.

Các thành viên trong gia đình từ các cháu thiếu nhi đến người trưởng thành và người già trong gia đình mặc trang phục truyền thống đẹp và mới nhất đi tảo mộ. Lễ vật trong lễ tảo mộ khá đơn giản, gồm: trầu cau, thuốc, nước uống và nước thánh.

Từng tộc họ đến nghĩa địa để làm cỏ, vun đất phần mộ cho sạch đẹp. Mộ của người Chăm Bàni là những hòn đá tròn xếp thành những hàng dài rất đều đặn. Tất cả được chôn có khoảng cách đều nhau và theo hướng bắc - nam. Hướng bắc là vị trí của đầu, hướng nam là vị trí của chân. Các mộ liền nhau, thậm chí chôn chồng lên nhau nên còn được coi là mộ chôn chung.

  Người Chăm Bàni vái lạy phần mộ người đã khuất.

Khi vào lễ, các vị chức sắc làm lễ tẩy uế phần mộ và mời tổ tiên về dự lễ. Tiếp theo là đọc kinh cầu nguyện cùng với mọi người, làm dấu ấn thánh khấn vái ông bà tổ tiên phù hộ cho xóm làng và những người còn sống được yên bình hạnh phúc. Sau đó, lấy trầu cau têm sẵn nhét xuống từng ngôi mộ. Tiếp đó, mỗi người sẽ chắp tay giơ cao vái lạy sát đất 3 lần sau khi hoàn tất phần lễ. Sau phần lễ, bên các phần mộ, các gia đình ngồi nói chuyện cùng nhau. Nhiều người còn khóc vì vẫn còn thương nhớ người đã khuất.

Lễ tảo mộ diễn ra trong 3 ngày. Ngày đầu đi tảo mộ ở xa, ngày thứ 2 tảo mộ ở những chỗ gần hơn và ngày thứ 3 tảo mộ ở nơi gần nhất. Lý do của “lịch trình” tảo mộ này là do người Chăm Bàni quan niệm, đi tảo mộ là để mời tổ tiên về ăn Tết. Ở xa, các ông bà tổ tiên đi lâu về đến nhà hơn nên phải tảo mộ trước, làm lễ mời trước.

Lễ tảo mộ là một phong tục rất quan trọng, một phần thuộc về tôn giáo, phần còn lại thuộc về tín ngưỡng dân gian. Đó là sự tưởng niệm, biết ơn tổ tiên và dòng tộc cũng như tâm linh của mọi người trong cộng đồng, không phân biệt đẳng cấp, tầng lớp, tất cả đều vì tổ tiên và ông bà.

Tháng tịnh chay để hướng tới chân thiện mỹ

Sau lễ tảo mộ, người dân sẽ về nhà làm lễ cúng ông bà. Nhà nào cũng làm lễ cúng bằng mâm mặn và mâm ngọt. Con trai đi lấy vợ cũng mang lễ vật về nhà cúng vào dịp này. Khi mâm cúng được bày biện xong, thầy Char tụng kinh và cúng cho từng người trong gia đình, mỗi người cúng khoảng 10 phút. Sau phần cúng lễ, người Chăm Bàni tổ chức ăn uống tập trung tại các gia đình anh em họ hàng.

Sau phần lễ là phần hội. Tại các làng Chăm Bàni ở Ninh Thuận diễn ra nhiều hoạt động giải trí, văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao giữa thanh niên của các làng. Các vị chức sắc tôn giáo nêu gương sáng trong tinh thần hòa hợp đạo giáo, vận động tín đồ đoàn kết, đùm bọc giúp nhau làm ăn.

Với truyền thống hiếu khách, người Chăm Bàni đón tiếp anh em bè bạn, đồng nghiệp, bà con gần xa đến chúc Tết rất chu đáo và niềm nở. Càng đông khách đến chúc Tết, bà con càng phấn khởi và coi đó là niềm tin vào một năm mới mưa thuận gió hòa, vụ mùa thuận lợi, gia đình bình yên, khỏe mạnh, hạnh phúc, con cháu học giỏi và gặp nhiều may mắn trong cuộc sống.

Sau những ngày lễ hội vui tươi, các làng Chăm Bàni bước vào tháng tịnh chay Ramưwan trang nghiêm. Trong tháng Ramưwan, các vị chức sắc Bàni sinh hoạt tại thánh đường, chỉ được phép ăn uống khi mặt trời đã lặn. Các vị chức sắc đạo Bàni quan niệm, thực hiện tháng tịnh chay là làm cho thể xác, tinh thần trong sạch. Các vị chức sắc chế ngự những ham muốn tầm thường, vận động tín đồ hướng tới cuộc sống chân thiện mỹ.

Mỗi người Chăm Bàni đều dành thời gian đến thánh đường để tịnh tâm, tự suy ngẫm về những việc làm của mình trong một năm đã qua, tự đánh giá bản thân và xóa bỏ những tạp niệm để sống tốt hơn. Đồng thời, cầu mong tổ tiên độ trì cho một năm mới mọi chuyện được tốt lành.

Tháng Ramưwan của đồng bào Chăm Bàni là hoạt động tôn giáo mang đậm sắc thái tín ngưỡng tâm linh của người dân địa phương. Các vị chức sắc động viên tín đồ chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Các gia đình tộc họ đoàn kết giúp đỡ nhau làm ăn vươn lên xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

“Trong các ngày diễn ra Tết Ramưwan, tỉnh, huyện, các sở, ban, ngành, đoàn thể đều thành lập đoàn đến thăm hỏi, tặng quà chúc mừng nên bà con rất vui. Chúng tôi luôn tuyên truyền, vận động bà con tích cực hưởng ứng mục tiêu xóa đói giảm nghèo bằng cách tuân thủ các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội và xây dựng nông thôn mới”, ông Từ Công Dư - Phó chủ tịch Hội đồng Sư cả Bàni tỉnh Ninh Thuận cho biết.

Tết Ramưwan là sản phẩm văn hóa và tinh thần được hun đúc từ truyền thống tín ngưỡng của cư dân người Chăm, góp phần làm phong phú bản sắc văn hóa dân tộc. Hiện nay, Tết Ramưwan, nhất là lễ tảo mộ của người Chăm Bàni thu hút nhiều khách tham quan du lịch, nhà nghiên cứu đến tìm hiểu nét văn hóa đặc trưng này. 

Nhuận Oanh / Xa lộ pháp luật
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Vì sao cúng cả năm không bằng rằm tháng giêng?

Vì sao cúng cả năm không bằng rằm tháng giêng?

(PLVN) - Tết Nguyên Tiêu chính là ngày Rằm tháng Giêng hay còn gọi là Tết Thượng Nguyên, đây là rằm đầu tiên của năm mới theo lịch âm của người Việt. Từ xa xưa, trong dân gian Việt Nam đã truyền tụng câu ca: “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày rằm tháng Giêng”.

Đọc thêm

Loading...
Nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành trong quản lý kho vật chứng

Nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành trong quản lý kho vật chứng

(PLVN) - Bảo quản vật chứng và quản lý kho vật chứng, tài sản tạm giữ trong thi hành án dân sự (THADS) giữ vai trò quan trọng trong việc phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử và tổ chức thi hành án, góp phần đảm bảo thực thi pháp luật hiệu quả, toàn diện. Do đó, công tác này đã được hệ thống cơ quan THADS và các ngành liên quan chú trọng phối hợp thực hiện.

TP HCM: Tiếp tục làm rõ những bất thường trong vụ Tòa án quận 7 giải quyết vụ án “khu dân cư Hòa Lân”

TP HCM: Tiếp tục làm rõ những bất thường trong vụ Tòa án quận 7 giải quyết vụ án “khu dân cư Hòa Lân”
(PLVN) - Không chỉ nhanh chóng thụ lý đơn kiện theo kiểu thần tốc, Tòa án quận 7 TP HCM còn liên tục thụ lý đơn khởi kiện bổ sung của nguyên đơn để giải quyết những yêu cầu vượt thẩm quyền. Kết quả xét xử chưa có nhưng hệ quả của việc thụ lý đơn thì đã rõ, hơn 1.500 tỷ đồng của doanh nghiệp bị kẹt cứng.

Chuyên gia: Hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường không thể làm chấm dứt tranh cãi về condotel

Chuyên gia: Hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường không thể làm chấm dứt tranh cãi về condotel
(PLVN) - LS Ngô Huỳnh Phương Thảo – Giám TAT Law Firm - cho rằng, văn bản của Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) không phải là văn bản mới mà chỉ đơn thuần hướng dẫn thực hiện trên các quy định sẵn có của pháp luật, do đó, các vấn đề pháp lý đang còn tranh cãi về Condotel vẫn chưa được giải quyết triệt để.

“Lận đận” một vụ xin cấp “sổ đỏ” tại Phú Yên

“Lận đận” một vụ xin cấp “sổ đỏ” tại Phú Yên
(PLVN) - Rất nhiều lần đề nghị chính quyền địa phương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN) cho thửa đất mà gia đình đã quản lý, sử dụng từ năm 1978 đến nay nhưng một người dân ở thị xã Sông Cầu (Phú Yên) liên tục bị từ chối với lý do đất đang có tranh chấp. 

Từng bước xã hội hóa cơ chế tống đạt giấy tờ của nước ngoài

Từng bước xã hội hóa cơ chế tống đạt giấy tờ của nước ngoài
(PLVN) - Hiện nay, số lượng các vụ việc dân sự được giải quyết tại các tòa án cấp tỉnh là rất lớn trong khi nguồn lực cán bộ và ngân sách không được bổ sung. Để giảm tải áp lực cho hệ thống các cơ quan tố tụng, việc tạo cơ chế để từng bước xã hội hóa hoạt động tống đạt giấy tờ của nước ngoài là vô cùng cấp thiết.

Thủ đoạn mới của các đối tượng buôn ma túy

Thủ đoạn mới của các đối tượng buôn ma túy
(PLVN) - Theo lực lượng chức năng công an, biên phòng, hải quan, qua các vụ án vận chuyển ma túy lớn thời gian gần đây cho thấy, các đối tượng thường ngụy trang ma túy theo dạng đóng gói bao bì các loại trà, cà phê, hạt nhựa, block linh kiện điện tử, bỏ vào loa thùng…
Hà Giang lý giải hiện tượng hơn 8000 tấn cam sành tự rụng

Hà Giang lý giải hiện tượng hơn 8000 tấn cam sành tự rụng

(PLVN) - Theo báo cáo của Sở NN&PTNT Hà Giang, những ngày gần đây, lượng cam sành bị rụng trên địa bàn tỉnh lên đến hơn 8.000 tấn. Huyện Bắc Quang và huyện Quang Bình có số lượng cam sành bị rụng nhiều nhất, lần lượt là 7.000 tấn và 1.200-1.300 tấn. Nhiều hợp tác xã và nhà vườn thiệt hại khoảng 30-40%, thậm chí có vườn lên đến 70%.

Đón cơ hội từ EVFTA: Thách thức nguồn nhân lực

Đón cơ hội từ EVFTA: Thách thức nguồn nhân lực
(PLVN) - Theo khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), có tới 50% doanh nghiệp (DN) cho rằng khó tuyển dụng lao động chất lượng cao, 85% DN khó khăn trong tuyển dụng nhân sự cấp cao, kỹ sư hàng đầu... Chất lượng nguồn nhân lực đang là điểm nghẽn lớn nhất để Việt Nam tận dụng cơ hội từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA)…

Kỹ năng thoát nạn khi mắc kẹt trong thang máy

Kỹ năng thoát nạn khi mắc kẹt trong thang máy
(PLVN) - Thực tế đã xảy ra những trường hợp bị mắc kẹt trong thang máy, làm cho người trong thang máy bị va đập, dẫn đến chấn thương. Vậy, để tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra, chúng ta cần làm gì khi gặp phải sự cố trong thang máy? 
Pháp luật “ra tay” để duy trì đạo đức sinh học

Pháp luật “ra tay” để duy trì đạo đức sinh học

(PLVN) - Khi virus Corona bùng phát toàn cầu, không ít giả thuyết cho rằng đây là một dạng vũ khí sinh học và virus đã thoát ra từ một phòng thí nghiệm. Để khẳng định tính đúng sai của nhận định này, cần có thời gian. Tuy nhiên, cũng cần biết rằng trong lịch sử từ cổ chí kim đã từng có những cuộc chiến tranh sử dụng vũ khí sinh học. Và vì tính nguy hiểm đặc biệt của mình mà vũ khí sinh học bị pháp luật nghiêm cấm trên toàn cầu và ở nhiều quốc gia.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬