Xử lý tố cáo sai sự thật - chế tài chưa đủ mạnh!

Xử lý tố cáo sai sự thật - chế tài chưa đủ mạnh!
(PLO) - Lợi dụng quyền tố cáo đã được luật định, một số người cố tình vu khống, vu cáo làm hại người khác. Thế nhưng, thực tế hiện nay những hành vi tố cáo sai sự thật lại không được xử lý, hoặc xử lý chỉ dừng ở góc độ góp ý, rút kinh nghiệm. Đây cũng là nguyên nhân làm cho đơn thư tố cáo sai sự thật, tố cáo vượt cấp ngày càng nhiều, tính chất ngày càng phức tạp.

Tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân được quy định trong Hiến pháp và nhiều văn bản pháp luật khác. Khoản 1 Điều 2 Luật tố cáo quy định: “Tố cáo là việc công dân theo thủ tục do Luật tố cáo quy định báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức”.

Một trong những nguyên nhân làm cho số lượng đơn thư tố cáo luôn có chiều hướng gia tăng, tính chất vụ việc ngày càng phức tạp, kéo dài, vượt cấp, một phần do công dân nhầm lẫn giữa quyền tố cáo với quyền khiếu nại, quyền tố cáo với tố giác tội phạm. Nội dung đơn có khi vừa khiếu nại, vừa tố cáo, đi kèm cả kiến nghị đề xuất xử lý người bị tố cáo ở mức này, mức nọ, tịch thu cái này, cái khác…

Bên cạnh đó, theo lời một cán bộ tiếp công dân, còn một nguyên nhân khác là: “Các cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố cáo thường bỏ qua cho người tố cáo sai sự thật do ngại xử lý, sợ va chạm, liên lụy, nể nang, né tránh; đồng thời, cũng chưa có chế tài rõ ràng, cụ thể trong việc xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính (XPVPHC) và xử lý hình sự việc lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác đã lý giải vì sao số lượng và tính chất các đơn thư ngày càng gia tăng, phức tạp”.

Khoản 3 Điều 30 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Nghiêm cấm việc… lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác”; Luật Tố cáo 2011 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2012 thì nghiêm cấm hành vi “Cố ý tố cáo sai sự thật; kích động, cưỡng ép, dụ dỗ, mua chuộc người khác tố cáo sai sự thật; mạo danh người khác để tố cáo”.

Đồng thời Luật cũng quy định: “Người tố cáo và những người khác có liên quan có hành vi quy định tại các khoản 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 và 13 Điều 8 của Luật này hoặc vi phạm các quy định khác của pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, XPVPHC hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Tiếp theo, Bộ luật Hình sự năm 1999 quy định chế tài xử lý về hành vi vu khống, vu cáo làm hại người khác, Điều 122 quy định: “Người nào bịa đặt, loan truyền những điều biết rõ là bịa đặt nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác hoặc bịa đặt là người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm”.

Ngoài ra, Điều 132 BLHS còn phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm đối với các hành vi: “a) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn cản trở việc khiếu nại, tố cáo, việc xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo hoặc việc xử lý người bị khiếu nại, tố cáo; b) Có trách nhiệm mà cố ý không chấp hành quyết định của cơ quan có thẩm quyền xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo gây thiệt hại cho người khiếu nại, tố cáo”. Người trả thù người khiếu nại, tố cáo thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

Nếu Đảng viên lợi dụng quyền tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác thì còn phải chịu thêm chế tài của Đảng. Tại Điều 14 Quyết định số 181-QĐ/TW ngày 30/3/2013 của Ban Chấp hành Trung ương quy định xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm: “Đảng viên vi phạm một trong các trường hợp sau gây hậu quả ít nghiêm trọng thì kỷ luật bằng hình thức khiển trách: a) Viết đơn tố cáo giấu tên, mạo tên. Cùng người khác tham gia viết, ký tên trong cùng một đơn tố cáo. b) Tham gia hoặc bị người khác xúi giục, kích động, cưỡng ép tham gia khiếu kiện đông người gây mất trật tự, an toàn xã hội”.

Hiện nay, tuy chưa có một văn bản riêng quy định về XPVPHC trong lĩnh vực khiếu nại, tố cáo nhưng đã có nhiều Nghị định quy định XPVPHC liên quan đến khiếu nại, tố cáo như: Nghị định số 110/2013/NĐ-CP ngày 24/9/2013 của Chính phủ quy định XPVPHC trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp…; Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ Quy định XPVPHC trong lĩnh vực an ninh, trật tự…

Theo đó, Luật sư, Tư vấn viên pháp luật, Trợ giúp viên pháp lý có hành vi xúi giục cá nhân/khách hàng khiếu nại, tố cáo trái pháp luật có thể bị xử phạt đến 10 triệu đồng; Hành vi viết, phát tán, lưu hành tài liệu có nội dung xuyên tạc bịa đặt, vu cáo làm ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân có thể bị phạt đến 3 triệu đồng.

Thiết nghĩ, trong thời gian tới, bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo đến mọi tầng lớp nhân dân, nhất là hành vi nghiêm cấm và quy định xử lý việc tố cáo sai sự thật, thì cần sớm ban hành Nghị định về XPVPHC trong lĩnh vực khiếu nại, tố cáo để dần hoàn thiện hệ thống chế tài đủ mạnh, đồng bộ xử lý hành vi vi phạm pháp luật này. Khi đã chính thức phát hiện hành vi lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác thì phải xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Có như vậy, sẽ hạn chế được kiểu dân chủ quá trớn, dân chủ ngoài khuôn khổ pháp luật.

Tin cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hồi sinh những dòng sông chết

Ảnh minh họa
(PLVN) - Chính phủ vừa phê duyệt Quy hoạch tài nguyên nước thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có quy hoạch quốc gia về nước.

Áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại TAND: Đối tượng nào được trợ giúp pháp lý?

Ảnh chỉ có tính minh họa.
(PLVN) -  Trường hợp người bị đề nghị là người chưa thành niên mà không có người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp thì Tòa án yêu cầu tổ chức thực hiện việc trợ giúp pháp lý như cử trợ giúp viên pháp lý, luật sư theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý hoặc Đoàn luật sư phân công tổ chức hành nghề luật sư cử luật sư để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ.

Toàn diện và đồng bộ

Toàn diện và đồng bộ
(PLVN) -  Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách Nhà nước và cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2023.

Gỡ mối rối để phát triển Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phát triển tôm Bạc Liêu

Gỡ mối rối để phát triển Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phát triển tôm Bạc Liêu
(PLVN) -  Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phát triển tôm Bạc Liêu (gọi tắt Khu nông nghiệp CNC) được thành lập theo Quyết định số 694/QĐ-TTg, ngày 24/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ gắn với mục tiêu "xây dựng Bạc Liêu trở thành trung tâm ngành công nghiệp tôm cả nước”. Tuy nhiên, còn nhiều vướng mắc cản trở quá trình thi công.

Báo động tình trạng thả diều gây mất an toàn lưới điện tại Thái Nguyên

Liên tiếp nhiều vụ việc người dân thả diều làm mắc vào hệ thống lưới điện quốc gia
(PLVN) -  Thời gian vừa qua tại địa bàn tỉnh Thái Nguyên, đặc biệt là tại thị xã Phổ Yên, liên tiếp xảy ra nhiều vụ việc người dân thả diều làm mắc vào hệ thống lưới điện quốc gia. Những vụ việc trên gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc vận hành lưới điện và tính mạng của người dân Thái Nguyên, tuy nhiên cơ chế xử phạt đối với hành vi vi phạm này còn thiếu sức răn đe khiến cho tình trạng thả diều vi phạm hành lang an toàn lưới điện không thuyên giảm.

Dự án cải thiện hệ thống thủy lợi các tỉnh ven biển ĐBSCL: Đề nghị làm rõ thẩm quyền đầu tư, khả năng tài chính

BQLTW các dự án thủy lợi khảo sát thực địa về đề xuất dự án JICA 5 tại Bạc Liêu.
(PLVN) - Góp ý với Bộ NN&PTNT về đề xuất dự án cải thiện hệ thống thủy lợi các tỉnh ven biển ĐBSCL, một số bộ cho rằng cần làm rõ cơ chế tài chính, khả năng bố trí kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, thẩm quyền đầu tư và nhiệm vụ chi NSNN cho dự án.

Chống dịch dịp Tết

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Việt Nam đã đạt được thành công lớn về chống dịch COVID-19 và đây cũng là nhân tố quan trọng để khôi phục lại hoạt động sản xuất kinh doanh, đời sống dân sinh. Tăng trưởng GDP năm 2022 tăng kỷ lục. Số liệu do Tổng cục Thống kê công bố hôm 29/12 cho biết kinh tế Việt Nam năm 2022 tăng 8,02%, mức kỷ lục của giai đoạn 2011-2022.

Để gắn kết hơn nữa kiều bào với quê hương

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Theo đại diện Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, hiện có khoảng 5,3 triệu người Việt sinh sống, làm việc trên 130 quốc gia và vùng lãnh thổ; luôn gắn kết chặt chẽ với quê hương cả về tinh thần, vật chất. Năm 2021, Việt Nam nằm trong top 10 nước nhận tiền kiều hối lớn nhất thế giới với số tiền hơn 18 tỷ USD.

Dự kiến tăng phí sát hạch lái xe từ 10-20%

Dự kiến tăng phí sát hạch lái xe từ 10-20%
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đóng góp đối với dự thảo Thông tư quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí sát hạch lái xe; lệ phí cấp bằng, chứng chỉ hoạt động trên các phương tiện và lệ phí đăng ký, cấp biển xe máy chuyên dùng. Đáng chú ý, theo dự thảo Thông tư, mức phí sát hạch lái xe sẽ tăng từ 10-20%.

'Bất kể là ai'

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Hai năm trước đây, khi người dân nhiều tỉnh, thành đang phải chịu đựng cảnh dịch COVID-19 hoành hành mà còn phải chấp nhận chuyện trả tiền kit test giá cao khủng khiếp; khi bà con sống ở nước ngoài muốn về nước phải khốn khổ trả những khoản tiền lót tay bất hợp lý… ít người dám tin những sai phạm này sẽ bị xử lý tới cùng, vì thấy dấu hiệu đó là những đường dây tinh vi kín kẽ do một số cán bộ có chức quyền và DN bất lương câu kết thực hiện.

Trường hợp nào chồng không được yêu cầu đơn phương ly hôn?

Trường hợp nào chồng không được yêu cầu đơn phương ly hôn?
(PLVN) - Bạn Đức Tuấn (TP Cần Thơ) hỏi: Tôi và vợ đã kết hôn được 1 năm và có con chung được 9 tháng tuổi. Tuy nhiên, hiện tại mối quan hệ giữa 2 vợ chồng có nhiều mâu thuẫn, mục đích hôn nhân không đạt được nên giờ tôi muốn ly hôn với vợ nhưng cô ấy không đồng ý. Vậy cho tôi hỏi tôi có được phép viết đơn ra Toà án để đơn phương ly hôn vợ không?