Thập thiện nghiệp (Kỳ 2): Từ bỏ tà dâm, tà hạnh, khẩu nghiệp

(PLVN) - Theo Phật giáo, con người cần tu tập “thập thiện nghiệp” để làm hành trang cho mình giữa thế gian cát bụi, lắm nghiệt ngã và nhiều khổ đau này. “Thập thiện nghiệp” đơn giản là mười nghiệp lành nên làm để tâm thanh thản, cuộc sống tốt đẹp hơn. Thập thiện nghiệp mà đức Phật dạy hàng ngàn năm trước đến nay vẫn nguyên giá trị.  
Thập thiện nghiệp (Kỳ 2): Từ bỏ tà dâm, tà hạnh, khẩu nghiệp (Hình minh họa).

Như đã nói ở kỳ trước, nghiệp lành thứ nhất Phật giáo khuyên làm là tâm nhân ái, không sát sinh muôn loài; nghiệp lành thứ hai là tâm ngay thẳng, không trộm cắp gian lận. 

Nghiệp thứ ba: Từ bỏ tà dâm, tà hạnh

Trong nhận thức của người phương Đông nói chung, sự đoan trang, hiếu hạnh là phẩm chất hàng đầu khi đánh giá một con người, nhất là nữ giới. Có được phẩm chất đó con người sẽ sống đúng mực, không tà dâm, tà hạnh; sự đoan chính như một bảo đảm cho cuộc sống của mình không thị phi, không dòm ngó, tòm tem tình yêu và hạnh phúc của người.  

Đức Phật dạy, ở đời vợ chồng đến được với nhau, đầu gối má kề, ăn đời ở kiếp cùng nhau là do nhân duyên. Vậy nên vợ chồng phải có nghĩa vụ yêu thương, chung thủy với nhau. Sự chung thủy vợ chồng cũng là nét đẹp văn hóa truyền thống của nền đạo đức và luân lý người Việt. Tuy nhiên, xã hội phát triển cũng kéo theo nhiều hệ lụy, các giá trị truyền thống gia đình dường như lỏng lẻo và mai một ít nhiều.

Trong bộ kinh Đảnh lễ sáu phương (còn gọi là kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt, Trường bộ kinh), đức Phật có dạy: “Nếu một người đàn ông có vợ mà đi đến với một người phụ nữ khác ngoài hôn thú thì điều này có thể là nguyên nhân về sự sa sút của anh ta và chắc chắn anh ta sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề khác cùng với những phiền toái”. Đối với người phụ nữ là người vợ trong gia đình cũng tương tự như vậy.

Như vậy, đức Phật đã chỉ cho ta thấy được tác hại cùng với những rắc rối của sự không chung thủy, đồng thời không tán thán vấn đề này, điều này được thể hiện rõ qua đoạn kệ sau trong kinh Đảnh Lễ Sáu Phương: “Sát sinh và trộm cắp/ Nói láo, lấy vợ người/ Kẻ trí không tán thán/ Những hạnh nghiệp như vậy
Cũng trong kinh Đảnh lễ sáu phương, Phật dạy rằng: Vợ chồng không chỉ có yêu thương, chung thủy với nhau mà còn phải có bổn phận kính trọng, đối đãi thân thiện với gia đình nhà chồng (vợ).

Trong giáo lý nhà Phật, đức Phật dạy bổn phận của vợ đối với chồng, của chồng đối với vợ, trong đó sự thương yêu và lòng chung thủy luôn được xem trọng hàng đầu. Muốn có tình yêu thương, chung thủy thì vợ/ chồng phải không tà dâm, tà hạnh để không chỉ vun vén hạnh phúc gia đình mình mà còn không "tòm tem" phá hoại hạnh phúc và an vui của gia đình người khác.

Nghiệp thứ tư: Không dối trá

Thế gian ai cũng ưa ăn ngay nói thật. Lời nói chân thực biểu hiện đức độ, sức mạnh nội tâm, đem đến sự tin tưởng, tin cậy, tín cẩn ngọt ngào và dễ mến giữa cuộc đời này.

Những kẻ có nói không, không nói có, bóp méo sự thật, xuyên tạc lẽ phải thường đem đến nhiều nguy hại, khổ đau cho người khác. Có lời nói dối đưa đến chém giết, hận thù. Có lời nói dối làm cho người ta tán gia, bại sản. Có lời nói dối phá vỡ bình yên, hạnh phúc của người khác. Có lời nói dối chận đứng sự tiến thân, danh vọng hoặc sự nghiệp của người khác. Có lời nói dối đưa đến ganh ghét, đố kỵ, tỵ hiềm gây mất đoàn kết khiến anh em, bạn bè từ mặt nhau...

Vậy nên nếu biết nói lời ngay thẳng, thật thà thì dẫu có là "sự thật mất lòng" thì cũng nên phải nói ra. Trên phương diện tương quan nhân quả, nghiệp lành này mang đến cho cuộc đời sự bình yên; hoặc ít ra là tạo được không khí trong lành, không bị ô nhiễm bởi những tác hại do những lời nói dối gây ra.

Nghiệp thứ năm: Không vu oan, giá họa

Lời nói dối ở mức độ tự phát, không chủ đích đôi khi đã mang đến những hậu quả ta không lường hết được. Còn nếu là vu oan giá họa cho người khác thì nguy hiểm, độc ác khôn lường. Điều này xuất phát từ tâm địa đen tối, động cơ mục đích xấu xa của người nói nhằm hại người khác. 

Phật dạy, phải biết từ bỏ vĩnh viễn lời nói vu oan, vu cáo, giá họa, đẩy người khác đến chỗ oan ức, khổ đau vì đó là ta đang gieo ác nghiệp. Phật dạy, gieo ác thì gặp ác, hại người đôi khi cũng là hại mình. Giáo lý nhà Phật nhân văn ở chỗ nó đã thể hiện quy luật của đời sống, gieo nhân nào gặt quả ấy. Pháp luật Việt Nam ngày nay thì quy định hành vi vu oan giá họa cho người khác, tùy theo mức độ và hậu quả có thể bị pháp luật xử phạt hành chính hoặc xử lý hình sự về các tội như Làm nhục người khác, Vu khống... 

Nghiệp thứ 6: Nói lời ái ngữ, từ bỏ ác ngữ...

Lời ái ngữ ở đây là những lời nói dịu dàng, tình cảm, khiêm nhường, dễ nghe. Ca dao Việt Nam có câu: "Lời nói chẳng mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau". Tuy nhiên, không nên hiểu những lời nói dễ lọt tai đó là những lời ngọt ngào dối trá vì giá trị nhất của lời nói hay chính là sự chân thành, chân thực. 

Cùng với đó, nên từ bỏ lời nói cộc cằn, thô lỗ, chửi rủa, mắng nhiếc. Tuy những lời nói thuộc loại này không ác độc bằng hai cách nói trên nhưng cũng chẳng hay ho, tốt đẹp gì, đều đem đến nguy hại cả.

Lời cộc cằn, thô lỗ, chửi rủa, mắng nhiếc... biểu hiện thiếu văn hoá, thiếu giáo dục. Người có học thức, hiểu biết, nội tâm đã được huấn luyện, có tu tập; thường dễ dàng tránh xa những lời nói kiểu này. Đạo pháp dạy rằng: "Biết nói lời ái ngữ/ Là phước đức lớn nhất". 

Nghiệp thứ bảy: Bỏ lời nhảm nhí, phù phiếm...

Không phải chỉ xã hội ngày nay mới có những người "chém gió", "nói một tấc lên trời" mà từ thời xa xưa truyện ngụ ngôn đã có những anh chàng nói năng khoác lác, nhảm nhí. 

Từ ngàn năm trước, đức Phật đã dạy rằng nên từ bỏ những lời nhảm nhí, phù phiếm bởi những lời nói rỗng không, nhảm nhí, tục tĩu, vô ích... dẫu rằng vô hại nhưng lâu ngày thành thói quen, tích lũy thành nghiệp ác, không có lợi cho chính mình và gây khó chịu cho người khác.

Những kẻ nói năng xàm xí, bỡn cợt tưởng là vô hại, nhưng lâu ngày thành thói quen sẽ tạo cho con người nhân cách không đứng đắn, thiếu đàng hoàng. Khi mà đã định hình phóng cách như thế thì dù có của cải, địa vị thì cũng sẽ bị người khác xem thường, nhạo báng.

(Còn nữa). 

S.T
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Khoái Nhĩ La Hán - Vị La Hán duy nhất có kinh sách lưu truyền

Khoái Nhĩ La Hán - Vị La Hán duy nhất có kinh sách lưu truyền

(PLVN) - Na Già Tê Na Tôn Giả, hay Khoái Nhĩ La Hán, ở sườn núi non rộng rãi, tai lớn để nghe mọi chuyện, giữ lòng thanh tịnh. Tranh tượng của Ngài mô tả vị La Hán đang ngoáy tay một cách thú vị. Mọi âm thanh vào tai đều giúp cho tánh nghe hiển lộ, rất thường trụ và rất lợi ích. Từ nhĩ căn viên thông phát triển thiệt căn viên thông, trở lại dùng âm thanh thuyết pháp đưa người vào đạo, đó là ý nghĩa hình tượng của tôn giả Na Tiên.

Đọc thêm

Bệnh viện Quảng Trị dừng khám ngoại trú sau 1 bệnh nhân bị nhiễm Covid-19

Bệnh viện Quảng Trị dừng khám ngoại trú sau 1 bệnh nhân bị nhiễm Covid-19
(PLVN) - Trước tình hình dịch Covid-19 trên địa bàn đang có những diễn biến phức tạp với khả năng lây lan trong cộng đồng rất cao, vì thế với quyết tâm không để Bệnh viện Đa khoa tỉnh trở thành ổ dịch, tỉnh Quảng Trị vừa yêu cầu bệnh viện này tạm dừng tiếp nhận người đến khám bệnh ngoại trú kể từ hôm nay.

Bạn đã biết vượt qua những cung đường nội đô ngập nước đúng cách?

Bạn đã biết vượt qua những cung đường nội đô ngập nước đúng cách?
(PLVN) - Những cơn mưa dông và ngập úng thường gây nên sự hỗn loạn, thậm chí là làm tê liệt toàn bộ hệ thống giao thông nội đô. Ngay cả những tài xế có kinh nghiệm cũng phải lăn tăn khi vượt qua những cung đường ngập nước, đặc biệt là ở những khu vực không quen thuộc. Họ thường dừng xe lại và chờ đến lúc mưa ngớt hoặc nước rút rồi mới tiếp tục di chuyển.

Đáp án đề thi môn Địa tốt nghiệp THPT 2020 - mã đề 321

Đáp án đề thi môn Địa tốt nghiệp THPT 2020 - mã đề 321
(PLVN) - Đáp án đề thi tốt nghiệp THPT năm 2020 môn Địa được cập nhật nhanh và chuẩn xác nhất. Xem ngay đáp án môn Địa lý thi tốt nghiệp THPTQG 2020 chi tiết tất cả mã đề: 301; 302; 303; 304; 305; 306; 307; 308; 309; 310; 311; 312; 313; 314; 315; 316; 317; 318; 319; 320; 321; 322; 323; 324. 

Tin “hot” giải trí ngày 10/8

Tin “hot” giải trí ngày 10/8
(PLVN) - Hương Giang có động thái đầu tiên sau vụ lùm xùm của Matt Liu; Đàm Thu Trang khoe ảnh ông xã chăm con gái; đoán đúng đề Ngữ Văn 2 năm liền, Đen Vâu lên tiếng đính chính; cựu thành viên nhóm nhạc nổi tiếng Hàn Quốc tự tử, công ty quản lý nói j?


TC MOTOR bán ra hơn 7.600 xe trong tháng 7

TC MOTOR bán ra hơn 7.600 xe trong tháng 7
(PLVN) - TC MOTOR vừa công bố kết quả bán hàng tháng 7/2020. Theo đó, tổng doanh số xe ô tô Hyundai tháng 7 đạt 7,606 xe, tăng 35.5% so với tháng trước đó, cộng dồn 7 tháng đầu năm đạt 35,620 xe. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬