Thần Mặt Trăng Khonsu và nguồn gốc 365 ngày trong năm

(PLVN) - Đây là vị thần có ảnh hưởng lớn trong sự ra đời của năm vị thần vĩ đại Osiris, Horus, Isis, Seth và Nephthys. Khonsu là vị thần tạo ra sự sống mới trong tất cả các sinh vật sống. Ông kết hợp với thần Amun-Ra và thần Mut tạo thành “Bộ ba Thebes”. Vào thời Vua Ramses III đã cho xây dựng một ngôi đền thờ Khonsu tại Thebes, đặt tên là “Nefer-hetep, nhà của Khonsu”.
Thần Mặt Trăng Khonsu và nguồn gốc 365 ngày trong năm

Nguồn gốc 365 ngày trong năm 

Khonsu  (cũng viết là  Chonsu, Khensu, Khons, Chons, Khonshu) là thần cai quản Mặt trăng của Ai Cập cổ đại. Tên ông có nghĩa là “Người du hành”, xuất phát từ những chuyến đi vào ban đêm của thần trên mặt trăng. Bạn đồng hành của ông là thần Thoth - vị thần trí tuệ. Ông cũng nắm giữ vai trò quan trọng trong việc tạo ra vũ trụ.

Thần Khonsu thường xuất hiện với bộ dạng một xác ướp, đầu đội chiếc đĩa mặt trăng, tay cầm móc - néo và vương trượng với 3 biểu tượng quyền lực (được cho là liên kết sức mạnh với thần Osiris). Đôi khi ông được miêu tả như một người đàn ông với đầu chim ưng, tương tự 2 thần Ra và Horus nhưng đầu đội đĩa mặt trăng. Khonsu là con của thần AmunRa và Mut hoặc con của Amun-Ra với nữ thần Hathor. Vợ thần là nữ thần mèo Bastet.

Thần là một vị cổ thần có tuổi, tức là một vị thần đáng kính và lão luyện. Nhưng kết cục vẫn thua Thoth phần trí tuệ. Người ta nói rằng khi Khonsu tạo ra trăng khuyết, vầng trăng ấy sẽ khiến phụ nữ mang thai , đàn gia súc trở nên phát triển tốt hơn, bầu không khí xung quanh trở lên trong lành và kỳ diệu. Bên canh đó, Khonsu được thờ phục như vị thần của chữa bệnh, ông được xem là một vị thần y học, do đã chữa lành bệnh cho vua Ptolemy IV và công chúa Bekheten.

Thần Mặt Trăng trong thần thoại Hy Lạp  

Tuy nhiên, vào thời kì đầu Ai Cập cổ đại, ông được xem là một vị thần hung ác và nguy hiểm. Khonsu được miêu tả là một vị thần khát máu, chuyên giết những kẻ thù của Pharaoh và lấy nội tạng của họ. Trong “Thánh ca Cannianl”, Khonsu là vị thần khát máu. Vào thời Tân vương quốc, ông được thờ với hình ảnh một vị thần hiền từ.

Theo thần thoại, khi các thần còn trị vì trên đất Ai Cập, một năm chỉ có mỗi 360 ngày. Một ngày nọ, thần Ra toàn năng nhận được lời tiên tri rằng một người con của Đất và Trời sẽ lật đổ ngài. Khi đó, hai vị thần Shu và Tefnut kết hôn với nhau, lại đẻ ra một nam một nữ là thần đất Geb và thần bầu trời Nut. Hai anh em họ muốn lấy nhau nhưng vấp phải sự phản đối của thần Ra. Khi thấy hai vị thần Geb và Nut ôm nhau say đắm, thần Ra vô cùng tức giận đã lệnh cho Shu phải chia tách họ ra bằng cách đưa Nut lên trời cao và đè Geb xuống đất. Khi biết Nut có thai, thần Ra tuyên bố Nut “sẽ không sinh con vào bất cứ ngày nào trong năm”.

Bấy giờ, 1 năm chỉ có 360 ngày. Nut buồn và tìm đến nhờ cậy thần trí tuệ  Thoth, sau khi biết được chuyện nên Thoth đã tìm cách giúp bà. Ông cùng Khonsu đánh cờ, và giao ước nếu Khonsu thua thì phải đưa cho Thoth một phần ánh sáng của mình, còn nếu Khonsu thắng thì sẽ được giết Thoth ngay lập tức.

Ván cờ diễn ra thâu đêm suốt sáng, và trong khoảng thời gian đó người thắng luôn là Thoth. Đơn giản Thoth là vị thần trí tuệ nên Khonsu đã thua ông rất nhiều lần, và số ánh trăng thu được đủ tạo thêm 5 ngày nữa. Năm này mà được thần Thoth tạo ra được gọi là “năm ngày đen tối” và đó chính là năm ngày cuối năm. Trong 5 ngày này, Nut đã hạ sinh 5 vị thần: Osiris, Isis, Set, Nephthys và trong một số truyền thuyết, có cả Horus. Về sau, khi các giáo phái khác nhau hình thành, Horus trở thành con trai của Isis và Osiri. Và cũng từ đây một năm có đến 365 ngày chứ không phải là 360 ngày nữa.

Lễ hội mừng năm mới của Ai Cập cổ đại

Thời cổ đại, đối với người dân Ai Cập thì mỗi dịp cuối năm đều có thể là thời gian tồn tại cuối cùng của mình. Do đó, khi mà các dân tộc trên thế giới đều đón chào năm mới bằng việc ăn mừng cùng những lễ hội vui vẻ, thâu đêm thì với người dân sông Nile cổ đại, đó là một khoảng thời gian của sự trang nghiêm và sợ hãi.

Họ không thể biết chính xác năm mới sẽ đến khi nào, bởi sự kiện này phụ thuộc vào thời gian bắt đầu ngập lụt hàng năm của sông Nile. Mọi việc trở nên tồi tệ hơn khi họ không có những biện pháp để chống chọi lại những đợt lũ lụt đều đặn ấy. Việc đóng cọc cao hơn so với mực nước sẽ khiến phù sa không thể tràn vào để tạo nên lớp đất màu mỡ và họ có thể chết đói trong vụ mùa tới; ngược lại, nếu nước dâng lên quá cao, người dân có thể bị chết đuối...

Sự căng thẳng và lo lắng càng tăng lên khi tín ngưỡng nơi đây tồn tại quan niệm cho rằng, thần Khonsu đã viết xong “Cuốn sách kết thúc của Năm” (“The Book of the End of the Year”), trong đó có danh sách những người được sống và ai sẽ chết trong năm tới. Các vị linh mục đã phải tìm mọi cách để bảo vệ người dân với những câu thần chú ma thuật trong “Cuốn sách ngày cuối cùng của Năm” (“The Book of the Last Day of the Year”), được viết trên giấy cói.

Tuy rằng ai cũng đeo cuốn sách này quanh cổ, nhưng không họ dám đi bộ ra những vùng lân cận, đặc biệt là khi với một cái cổ không có gì trong các ngày có đầy rẫy những nguy hiểm rình rập. Các mối lo ngại và sự sợ hãi trong khoảng khắc đón chào năm mới cho thấy cuộc sống rất mong manh và bấp bênh của người Ai Cập lúc đó. Nơi đây đã từng tồn tại rất nhiều quan niệm khác nhau về năm mới. Bởi cuộc sống đương thời của họ gắn với sông Nile nên sự xuất hiện của năm mới đã gắn liền với hiện tượng lũ lụt hàng năm.

Theo truyền thuyết, thần Sah (Orion) và Sopdet (Sirius) bị địa ngục Duat nuốt chửng trong thời gian Xuân phân và 70 ngày sau, các vị thần đó đã xuất hiện trở lại. Sự kiện này diễn ra hàng năm ngay trước khi vùng đất sông Nile bị ngập lụt. Thế giới Manu là nước nguyên sinh của sự sáng tạo, do thần Nun làm chủ, sẽ tuôn trào trong tháng chín Tepi, thời gian vô tận của cõi vĩnh hằng.

Do bị chi phối bởi sự kiện lũ lụt hàng năm của sông Nile, nên ngày Tết của người Ai Cập cổ không được tổ chức vào một ngày cố định. Thông thường, năm mới của họ rơi vào tháng 7, trùng với ngày Hạ chí. Theo lịch của cư dân bản địa đương thời, thời gian trong năm được tính là 360 ngày. Thời gian giao thời của cuối năm cũ – đầu năm mới được gọi là “5 ngày của năm”, trong đó, ngày đầu tiên được quan niệm là thời gian tái sinh của thần Sah – vị thần của sự sống và sự phục sinh.

Trong thời hạn 5 ngày đó, ngôi sao Sirius sẽ xuất hiện trở lại trên bầu trời và chòm sao Orion sẽ trở nên hữu hình. Điều này trở nên quan trọng kể từ khi Sirius được coi là biểu hiện của tâm hồn Sopdet và Orion là biểu hiện của Sah. Đây là cuộc hội ngộ của người Mẹ và người Cha thánh thần. Với những người làm nhiệm vụ cắt xẻ đá và trang trí các ngôi mộ Hoàng gia trong Thung lũng những vị vua, họ có tổng số 9 ngày nghỉ: 1 ngày cuối cùng của năm, 5 “ngày của năm” và 3 ngày đầu tiên của năm mới. Đây cũng là dịp để người Ai Cập tiến hành các lễ kỷ niệm tuyệt vời với việc ăn uống no nê. 

Thành Trung (biên soạn)
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
 Tìm hiểu về “Thập thiện nghiệp” của Phật giáo (kỳ cuối)

Tìm hiểu về “Thập thiện nghiệp” của Phật giáo (kỳ cuối)

(PLVN) - Theo Phật giáo, tất cả chúng sinh đều phải biết nương nhờ “thập thiện nghiệp” (mười nghiệp lành) như một kim chỉ nam vô giá quyết định phương hướng cho hạnh phúc. Trong mười nghiệp lành đạo Phật chia ra thân có 3, khẩu có 4 và ý có 3. Nếu thân khẩu ý được điều tiết, gìn giữ, bảo trọng, phát huy và tăng trưởng 10 nghiệp lành này, được gọi là thân khẩu ý trọn lành hay tam nghiệp trọn lành.

Đọc thêm

Bộ GD&ĐT quyết định hoãn thi tốt nghiệp THPT tại Đà Nẵng, Quảng Nam

Bộ GD&ĐT quyết định hoãn thi tốt nghiệp THPT tại Đà Nẵng, Quảng Nam

(PLVN) - Ngày 3/8, thông tin từ Bộ GD&ĐT, cho biết thí sinh tại TP Đà Nẵng và 6 thành phố, thị xã, huyện của tỉnh Quảng Nam (bao gồm thành phố Hội An, thị xã Điện Bàn, huyện Đại Lộc, huyện Quế Sơn, huyện Duy Xuyên và huyện Thăng Bình) đang thực hiện cách ly xã hội, sẽ thi đợt thứ hai.

 

Hà Nội sẽ thành lập điểm thi tốt nghiệp THPT tại khu cách ly tập trung

Hà Nội sẽ thành lập điểm thi tốt nghiệp THPT tại khu cách ly tập trung
(PLVN) - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội Chử Xuân Dũng cho biết, để chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020 được an toàn trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay, Sở đã thành lập điểm thi tại khu cách ly tập trung tại trường Cao đẳng Nghề Công nghệ cao Hà Nội (quận Nam Từ Liêm).

Đưa 300 công dân Việt Nam từ Canada và Hàn Quốc về nước

Đưa 300 công dân Việt Nam từ Canada và Hàn Quốc về nước
(PLVN) - Trong các ngày 2 và 3/8, các cơ quan chức năng Việt Nam, các cơ quan đại diện Việt Nam tại Canada, Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn quốc và hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng Canada và Hàn Quốc đưa 300 công dân Việt Nam Canada và Hàn Quốc về nước an toàn. 

TP HCM ghi nhận 8 trường hợp mắc Covid-19

TP HCM ghi nhận 8 trường hợp mắc Covid-19
(PLVN) - Từ ngày 29/7 đến sáng 3/8, TP ghi nhận 8 trường hợp mắc Covid-19. Các trường hợp này đang được cách ly, điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM. Hầu hết bệnh nhân đều có sức khỏe ổn định, hết sốt.

Him Lam Land chắp cánh ước mơ cho học sinh nghèo vượt khó ở Long An

Him Lam Land chắp cánh ước mơ cho học sinh nghèo vượt khó ở Long An
(PLVN) - Với mong muốn tiếp thêm động lực cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn được đến trường và hiện thực hóa những ước mơ, vừa qua, Công ty CP Kinh doanh Địa ốc Him Lam (Him Lam land) đã đồng hành và trao 50 suất học bổng cho các em học sinh nghèo vượt khó tại tỉnh Long An.

Xác minh thông tin bệnh nhân COVID-19 đi qua Bến xe Nước Ngầm

Xác minh thông tin bệnh nhân COVID-19 đi qua Bến xe Nước Ngầm
(PLVN) - Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo công tác phòng, chống dịch COVID-19 thành phố Hà Nội chiều 3/8, Chủ tịch UBND TP. Nguyễn Đức Chung đặc biệt lưu ý cần khẩn trương xác minh thông tin lộ trình của bệnh nhân COVID-19 mới phát hiện ở Hà Nam đi xe của nhà xe Kim Chi có qua Bến xe Nước Ngầm.

Bí thư Cà Mau đề nghị cài đặt ứng dụng bluezone để chống dịch Covid-19

Bí thư Cà Mau đề nghị cài đặt ứng dụng bluezone để chống dịch Covid-19
(PLVN) - Trước tình hình dịch bệnh có nhiều khả năng lan rộng trong thời gian tới, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Tiến Hải yêu cầu mỗi người dân phải tự ý thức bảo vệ sức khỏe, nghiêm túc thực hiện khai báo y tế, đồng thời cài đặt ứng dụng bluezone để phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19 được nhanh chóng và hiệu quả. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬