Số phận kỳ lạ của đại hồng chung ba lần “trẫm mình” nơi đáy biển

(PLVN) - Chuông chùa Vân Bản (ở Đồ Sơn, Hải Phòng) có số phận kỳ lạ, từ khi ra đời đến nay, thời gian chuông Vân Bản "ngụ cư" dưới biển nhiều hơn thời gian được treo tại chùa. Ít nhất 3 lần chuông phải vùi mình dưới đáy biển suốt thời gian dài, lần gần đây nhất bị ngâm dưới nước biển mấy trăm năm, nhưng không hề bị oxy hóa.
Số phận kỳ lạ của đại hồng chung ba lần “trẫm mình” nơi đáy biển Đại hồng chung chùa Vân Bản

Kỳ lạ quả chuông 3 lần “trẫm mình” nơi đáy biển

Chuông chùa Vân Bản có xuất xứ từ ngôi chùa cổ Vân Bản (xưa kia chùa ở quận Đồ Sơn, TP Hải Phòng), chuông đã được công nhận là bảo vật quốc gia với hiện được trưng bày tại Bảo tàng lịch sử Việt Nam. Đây là quả chuông cổ thứ nhì, độc bản, được tìm thấy tại Việt Nam. 

“Lý gia truyền được mấy đời/Chùa tan, tháp đổ, chuông rơi Nò Hầu”. Tương truyền câu ca này nói về tháp Tường Long và chùa Vân Bản thời Lý, nơi đặt quả chuông Vân Bản đầu tiên. 

Bảo tháp Tường Long, nằm cạnh chùa Vân Bản nơi có chuông Vân Bảo có từ thời Lý, được vua Lý Thánh Tông cho xây dựng. Tuy nhiên trải qua bao thăng trầm của lịch sử, ngày nay bảo tháp và ngôi chùa xưa đã trở thành phế tích. 

Ông Tuệ Khương (Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam) cho biết, theo các bậc cao niên, thì xưa kia phía Tây của núi Tháp (tức nơi có tháp Tường Long) có một khe ăn sâu xuống biến. Khe này gần bến đò Họng, tức Nò Hầu mà câu ca dao trên nhắc tới. Tương truyền, khi chùa tháp bị đổ nát, chuông lăn xuống bến Nò Hầu. Ít lâu sau, dân chúng hò nhau trục vớt được quả chuông ở bến đò Họng, rồi rước về chùa Nam gần đó, sau này gọi là chùa Vân Bản. Trải qua vài trăm năm sau, do một trận bão lớn, chùa Vân Bản cổ bị đổ sập, quả chuông lại bị rơi lăn xuống biển ở chân núi Tháp.

Chuông chùa Vân Bản trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia  

Đến thời Lê, chùa Vân Bản được dân chúng xây lại nhỏ hơn và ở vị trí thấp hơn ngay chân núi. Khi khánh thành chùa mới, các phật tử mò tìm, trục vớt quả chuông cổ từ bến Đò Họng, đem về treo ở chùa. Không lâu sau đó, chuông Vân Bản lại tiếp tục chìm xuống biển. Lần "trẫm mình" thứ ba của đại hồng chung có nhiều giả thiết khác nhau. Có người cho rằng, chuông Vân Bản bị thất lạc từ thế kỷ XV do dân làng cất giấu nơi lòng biển cả để tránh cuộc tàn sát, vơ vét di sản văn hóa Đại Việt của giặc Minh. Cũng có người cho rằng Trời Phật muốn giữ lại báu vật cho dân nước Nam, không muốn đại hồng chung rơi vào tay giặc nên giấu chuông xuống biển.  

Cũng có ý kiến cho rằng, chuông bị mất từ đầu thế kỷ XIX, do người dân giấu chuông xuống đáy biển để đối phó với việc phá chùa Tháp của Hoàng Cao Khải. Việc này được ghi rõ trong sách Đại Nam nhất thống chí của triều Nguyễn: "Năm Gia Long thứ ba (1804) phá tháp (tức tháp Tường Long) lấy gạch xây thành trấn Hải Dương".

Chỉ biết rằng trải qua nhiều thế kỷ sau đó, mặc dù đất nước trở lại yên bình nhưng dân làng vẫn chưa tìm được chuông. Từng có lúc người ta tuyệt vọng nghĩ rằng chuông Vân Bản đã bị cuốn trôi, vĩnh viễn ngủ yên trong lòng đại dương sâu thẳm... 

Đi đánh cá kéo được chuông cổ

Nhưng vào một buổi sáng mùa hạ năm 1958, như trong truyện cổ, một lão ngư dân quăng lưới kéo chài bỗng dưng vướng phải một vật cản lớn, không thể kéo lên. Linh tính điềm lành, ngư dân hò nhau lặn xuống khảo sát thì phát hiện một quả chuông đồng khổng lồ bị mắc quấn trong lưới. Khi chuông vớt lên, người dân đoán đó chính là đại hồng chung cổ, sau đó các nhà khảo cổ học giám định và xác định đây chính là đại hồng chung chùa Vân Bản năm xưa.

Theo quan sát, chuông Vân Bản hiện nay có kích thước to lớn, cao 125cm, đường kính miệng 80cm. Quai chuông trang trí hai con rồng đấu lưng vào nhau, nơi tiếp giáp ở vị trí cao nhất trang trí hình búp sen vẩy cá chép bao phủ toàn bộ thân rồng. Thân chuông có nhiều đường gân ngang dọc tạo thành 8 ô, 4 ô trên hình thang đứng, 4 ô dưới hình chữ nhật. 

Trong hai ô trên có hai bài minh văn khắc chìm chữ Hán, 4 ô dưới để trơn. Chuông có 6 núm gõ, xung quanh mỗi núm có 16 núm tròn nhỏ tạo thành hình bông cúc. Phần vành miệng trang trí 52 cánh sen. Bài minh văn trên chuông tuy bị mờ mòn nhiều, nhưng vẫn còn có thể đọc được phần lớn số chữ. Theo ông Đỗ Đức Thọ (Viện Nghiên cứu Hán Nôm), minh văn Vân Bản hồng chung có đoạn: "…Khổ hạnh tăng Hướng Tâm, cư sĩ Đại Ác cộng khai sáng sơn lâm hạ động, Đông chí hải biên vi giới, Tây chí biên hải thạch đầu vi giới, bính chí Hoành Sơn vi giới, Bắc chí Sao Lương thạch vi giới…" (giữa những chữ này có một số ký tự mờ không đọc được).

Từ khi ra đời đến nay, thời gian chuông Vân Bản "ngụ cư" dưới nước nhiều hơn thời gian được treo tại chùa. Ít nhất 3 lần chuông phải vùi mình dưới đáy biển suốt thời gian dài, lần gần đây nhất bị ngâm dưới nước biển mấy trăm năm, thế nhưng vẫn không bị nước mặn gây oxy hóa.

Người dân Đồ Sơn lý giải rằng, vì chuông được đúc với một tỷ lệ vàng quá cao, nên dù bị sóng biển vùi dập mấy trăm năm mà vẫn còn nguyên vẹn, tiếng chuông vẫn vang xa trăm dặm. Mỗi lần chuông mất tích thường trùng với những lần người dân Đồ Sơn nói riêng, đất nước nói chung lâm vào cảnh suy tàn hoặc ngoại xâm, và chuông thường xuất hiện trở lại vào đúng lúc đất nước phục hưng, Phật giáo hưng thịnh.

Chuông cổ là vật thiêng có thần nên suốt thời gian đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, biết bao đời người dân ở Đồ Sơn đã mò khắp đáy biển nơi này để tìm lại báu vật của tổ tiên nhưng không thấy. Và thật vi diệu, chỉ sau khi hòa bình lập lại vài năm, chuông đột ngột lăn vào lưới vạn chài để tìm về với người dân, phật tử và trở thành bảo vật quốc gia. 

Thời gian đầu, các nhà nghiên cứu khảo cổ học xác định chuông chùa Vân Bản có niên đại từ thời Lý. Gần hai mươi năm sau, các nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Chiến và Đỗ Đức Thọ đã tìm ra những chứng cứ thuyết phục để chứng minh chuông Vân Bản không phải thời Lý, mà có niên đại thế kỷ XIII, thời Trần. 

Chuông Vân Bản đã chiếm giữ "ngôi vị" quả chuông cổ nhất Việt Nam suốt từ năm 1958 cho đến năm 1986 - khi chuông Thanh Mai (niên đại 798) được phát hiện và "soán ngôi" chuông cổ nhất. Hiện nay, hồng chung Vân Bản vẫn là quả chuông lâu đời thứ nhì ở nước ta, sau chuông Thanh Mai.

Diệu Minh (t/h)
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Khám phá phép thuật Trung Hoa cổ - Kỳ 4: Bí ẩn bùa phép “giữ chồng” mang tên Tình Si độc

Khám phá phép thuật Trung Hoa cổ - Kỳ 4: Bí ẩn bùa phép “giữ chồng” mang tên Tình Si độc

(PLVN) - Phép Tình Si độc của các phù thủy tộc người Miêu tại Trung Quốc là một loại bùa chú dùng để ám hại, thậm chí hạ chết người mà họ muốn trả thù. Phép thuật này cũng là biện pháp để những bà vợ yểm vào để giữ chồng những khi đi làm ăn xa; nếu người chồng chung thủy thì tự khắc bùa chú được giải, ngược lại nếu phản bội thì anh ta sẽ bị Si độc hạ chết bất đắc kỳ tử. 

Đọc thêm

Nước mắt hài nhi xấu số

Nước mắt hài nhi xấu số
(PLVN) - Thời gian gần đây tại nước ta đã xảy ra các vụ trẻ sơ sinh bị vứt bỏ ở vệ đường, đống rác, cống rãnh mặc cho côn trùng, động vật tấn công. Hầu hết các trường hợp hài nhi bị thương tật, thậm chí tử vong. Nhưng, điều đáng nói là những bà mẹ vô lương ấy vẫn đang nhởn nhơ, rất hiếm khi bị sự trừng phạt dù trong pháp luật hình sự có tội danh “Giết con mới đẻ”.

Dấu hỏi về cái chết bất thường của đạo diễn William Taylor 100 năm trước

Dấu hỏi về cái chết bất thường của đạo diễn William Taylor 100 năm trước
(PLVN) - Giữa lúc đang ở đỉnh cao phong độ và sự nghiệp, người ta bất ngờ tìm thấy thi thể William Taylor trong căn hộ chung cư của ông với những dấu hiệu rất đáng ngờ... Giả thiết vị đạo diễn nổi tiếng tự tìm đến cái chết được loại bỏ vì các dấu vết đều cho thấy William Taylor bị sát hại. Có điều, ai là kẻ hạ chết đạo diễn đến nay cảnh sát vẫn chưa tìm ra... 

Phát hiện những thay đổi dị thường của từ trường Trái Đất

Phát hiện những thay đổi dị thường của từ trường Trái Đất
(PLVN) - Nhiều vệ tinh và tàu vũ trụ đã gặp rắc rối vì sự thay đổi dị thường của từ trường Trái Đất. Tình trạng này được cho là có thể là báo hiệu cho sự lặp lại của hiện tượng “đảo ngược địa từ” xảy ra lần gần đây nhất là 780.000 năm trước.
Thấy gì từ đề xuất “đa phu” tại Trung Quốc: Các cuộc “khủng hoảng” nhân khẩu trên thế giới

Thấy gì từ đề xuất “đa phu” tại Trung Quốc: Các cuộc “khủng hoảng” nhân khẩu trên thế giới

(PLVN) - Chính sách một con của Trung Quốc đã để lại hậu quả khôn lường cho đất nước này khi tỉ lệ giới tính đang mất cân bằng nghiêm trọng. Tính đến năm 2050 sẽ có khoảng 30 triệu đàn ông Trung Quốc không thể lấy vợ. Không chỉ Trung Quốc mà nhiều nước phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản cũng đang đối mặt với mất cân bằng cơ cấu dân số. Còn tại Việt Nam, mặc dù không áp dụng chính sách nêu trên nhưng định kiến “trọng nam, khinh nữ” cũng đang dần đẩy nước ta vào “vết xe đổ” của Trung Quốc.

Những vị bác sĩ “mát tay” đem hạnh phúc cho vợ chồng hiếm muộn

Những vị bác sĩ “mát tay” đem hạnh phúc cho vợ chồng hiếm muộn
(PLVN) - Chuyện lấy nhau rồi sinh con có lẽ là một ước mơ rất đỗi bình thường của hầu hết các cặp vợ chồng trẻ. Thế nhưng, cũng có những cặp đôi mà ước mơ ấy sao mà xa vời, khó trở thành sự thật. Nhờ có những vị bác sĩ mát tay, tài năng, nhiều đôi vợ chồng những tưởng không bao giờ được làm cha mẹ đã vỡ òa niềm vui đón con chào đời.
Dân số vàng và nguy cơ… “chưa giàu đã già”?

Dân số vàng và nguy cơ… “chưa giàu đã già”?

(PLVN) - Mới đây, trên cơ sở đề nghị của Bộ Y tế, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký Quyết định số 588/QĐ-TTg phê duyệt chương trình điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030, theo đó khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi và phụ nữ sinh con thứ hai trước 35 tuổi…

Công dân khỏe thì đất nước mới mạnh

Công dân khỏe thì đất nước mới mạnh
(PLVN) - Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dặn dò: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công. Mỗi một người dân yếu ớt tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe, tức là cả nước mạnh khỏe”.
Bắt kẻ lừa bán các thiếu nữ sang Trung Quốc

Bắt kẻ lừa bán các thiếu nữ sang Trung Quốc

(PLVN) - Từng có thời gian sống ở Trung Quốc, Tư rủ rê các cô gái đi lao động nhưng thực chất là bán cho người đàn ông Trung Quốc lấy làm vợ. Sau 1 lần trót lọt, Tư tiếp tục lừa cô gái khác thì bị công an phát hiện.

Khám sức khỏe tiền hôn nhân - Chỉ tình yêu thôi chưa đủ…

Khám sức khỏe tiền hôn nhân - Chỉ tình yêu thôi chưa đủ…
(PLVN) - Sợ nếu phát hiện bệnh sẽ ảnh hưởng đến hạnh phúc lứa đôi, chỉ nghi ngờ nhau mới phải khám... Đó là những nguyên nhân khiến nhiều cặp vợ chồng hiện nay vẫn xa lạ với việc khám sức khỏe tiền hôn nhân. Để đến khi kết hôn rồi, không ít trong số họ thấy ân hận vì trước đó đã không tìm hiểu về sức khỏe của bạn đời...

Áo dài Việt Nam và câu chuyện chủ quyền

Áo dài Việt Nam và câu chuyện chủ quyền
(PLVN) - “Đẹp xiết bao quê hương cho ta chiếc áo nhiệm mầu/ Dù ở đâu Paris, London hay ở những miền xa/ Thoáng thấy áo dài bay trên đường phố/ Sẽ thấy tâm hồn quê hương ở đó em ơi...”. Không biết từ khi nào ca từ của một bài hát đã vượt ra ngoài khuôn khổ của âm nhạc để gắn liền với những tà áo dài Việt. Để mỗi khi khoác trên mình chiếc áo dài quê hương, trong tâm khảm mỗi người con đất Việt lại vang vang lên câu ca đầy tự hào ấy…

Chùa Bà Đanh- nổi tiếng vì… vắng người?

Chùa Bà Đanh- nổi tiếng vì… vắng người?
(PLVN) - Dân gian xưa có câu “Vắng như chùa Bà Đanh” hay là “Vắng tanh như chùa Bà Đanh”. Vậy chùa Bà Đanh được nói đến trong câu thành ngữ có thật ở ngoài đời hay chỉ là biểu tượng được ví von? Và nếu chùa Bà Đanh có thật thì ở đâu? Chùa có vắng như lời đồn của người dân hay không? Và thực tế, có hai ngôi chùa cùng tên, một Bà Đanh ở Hà Nam và một Bà Đanh ở Hà Nội…

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬