Những điều thú vị về bộ bài 52 lá

(PLVN) - Hẳn nhiều người trong chúng ta đã cầm đến hay chơi bộ bài Tây (hay còn gọi là tú lơ khơ) nhưng có những bí ẩn không phải ai cũng biết đến của bộ bài này, như vì sao một bộ bài có 52 cây, hay không phải ngẫu nhiên mà chúng được chia thành 4 chất khác nhau...
Những điều thú vị về bộ bài 52 lá

Ai là người sáng tạo ra bộ bài Tây?

Có thể nói những bộ bài Tây đã trở nên rất đỗi thân thuộc với cuộc sống hàng ngày, chúng xuất hiện gần như mọi nơi trên thế giới từ châu Âu, châu Á đến châu Phi, châu Mỹ với muôn ngàn thể lệ, cách thức chơi, sử dụng khác nhau.

Ở Việt Nam, người ta là bài Tây vì nó có xuất xứ từ Tây phương, đồng thời để phân biệt với bộ bài Trung Quốc hay bộ bài ta (để chơi tam cúc, tứ sắc, tổ tôm...). Cho đến tận ngày nay, người ta vẫn không thể biết được ai là người sáng tạo ra những lá bài này hay chúng ra đời vào năm bao nhiêu. Chỉ biết nó trở nên “bùng nổ” vào khoảng thế kỷ 13-14, khi ngành công nghiệp bài tây phát triển mạnh để phục vụ nhu cầu của các tầng lớp, trong đó có cả quý tộc.

Nhưng đặc biệt, tầng lớp lao động, bình dân thì lại bị cấm không được học và chơi các bộ môn này. Có nhiều ý kiến cho rằng là do vua Charles VI quá thích thú với bài Tây nên muốn giữ đặc quyền cho tầng lớp cao quý, không muốn bị đánh đồng với dân thường.

 Người ta quan niệm mỗi quân bài tây đều có thần, có số phận riêng nên có thuật "bói bài tây". 

Ban đầu những bộ bài được thực hiện bằng phương pháp thủ công, nhất là những thiết kế dành cho Charles VI. Các kỹ thuật in ấn đến vải trang trí đã được chuyển sang in ấn trên giấy khoảng năm 1400 ở châu Âu. Tuy nhiên, đến khoảng thế kỷ 17-18 thì mọi chuyện khác hẳn, ai ai cũng có thể trải nghiệm thú vui này.

Dường như lúc đó nó trở nên thông dụng, lan tỏa mạnh mẽ khắp nơi. Phần lớn trong các cách chơi dưới đây chỉ sử dụng 52 lá bài, không dùng tới 2 quân Joker (còn gọi là Phăng teo): Xì dách; Xì tố; Tiến lên (ở Việt Nam còn có cả Tiến lên kiểu miền Nam); Tấn; Tá lả; Mậu binh; Canasta; Ba cây; Liêng; Sâm; Cát tê. Không chỉ chơi bài giải trí, người ta còn dùng tú lơ khơ để bói, gọi là bói bài Tây. Trong đó, từng chất và từng quân bài có ý nghĩa khác nhau: Rô tương ứng “đời”; Cơ tương ứng “tình”; Bích tương ứng “tai nạn”; Nhép (chuồn) tương ứng với “tiền”. Có nhiều cách xem bói bài tây khác nhau. Hiện nay, các lá bài còn được phổ biến trong lĩnh vực ảo thuật. 

Truyền thuyết thần bí

Tuy độ lan tỏa mạnh mẽ và rộng đến như vậy nhưng trên thực tế có rất ít người biết được những bí ẩn phía sau chúng. Ban đầu, Vua được coi là quân bài lớn nhất. Tuy nhiên, vào cuối thế kỷ XIV, vị trí lớn nhất bắt đầu được đặt trên lá bài thấp nhất, bây giờ gọi là Át (Ace), do đó, thậm chí đôi khi nó đã trở thành quân bài cao nhất và Hai, hoặc Ba, là quân thấp nhất.

Trong bộ bài Tây (không tính Joker) thì quân Át được xem là quân bài chủ lực. Át là đại diện của những nhân vật quyền lực nhất với sức mạnh to lớn. Theo ngôn ngữ tiếng Latin thì “Ace” nghĩa là nhà vô định, kẻ bất bại và số 1. Cũng trong bộ bài Tây, lá bài 9 Rô được xem là một lá bài tai họa. Quân bài này sở hữu rất nhiều truyền thuyết ly kỳ bên trong.

Có người nói rằng, từ năm 1721-1765, Công tước Cumberland đã viết lệnh tàn sát các tù binh trên quân bài 9 Rô. Cũng có một câu chuyện khác về Hoàng hậu xứ Scotland và người dân ở đây quá mê mẩn trò chơi sử dụng quân bài chủ 9 rô, nên từ đó khiến cho nhiều gia đình bị tán gia bại sản. Bởi vậy, nên quân bài 9 Rô luôn được đồn đại với hai chữ “tai họa”.

Hay như vừa đề cập ở trên, không phải ngẫu nhiên mà 1 bộ bài Tây luôn có đủ 52 cây hay vì sao chúng được chia thành 4 chất khác nhau. Về mặt lịch sử, nó được cho là có liên quan tới những truyền thuyết thần bí của triết học Kabbalah và Hermetic. Theo đó, chúng ta sẽ có được rất nhiều điều thú vị ẩn giấu phía sau.

Một bộ bài Tây có 52 lá bài, tương ứng với 52 tuần trong một năm dương lịch. 4 loại chất: Cơ (hình trái tim), Rô (hình thoi), Chuồn hay Tép (hình lá cánh chuồn) và Bích (hình ngọn giáo) là tượng trưng cho 4 mùa Xuân - Hạ - Thu - Đông trong năm, thể hiện sự tuần hoàn đều đặn của thời gian. Mỗi hạng (rank) trong từng bộ 13 quân cùng chất cũng đại diện cho 1 tháng trăng kéo dài 28 ngày, gồm 4 quân khác nhau tức 4 tuần.

 

Do đó, cả bộ bài gồm 13 tháng, mỗi tháng có 4 tuần cũng ứng với 52 tuần trong 1 năm. Đặc biệt, ngoài 52 lá bài được đánh số (và hình ảnh) từ A - K, mỗi bộ bài thường có thêm 2 quân Joker. Hai quân Joker này tượng trưng cho mặt trời (ban ngày) và mặt trăng (ban đêm). Thông thường, trong hai lá bài Joker sẽ có một lá bài hoàn toàn trắng đen và một lá bài đầy màu sắc sặc sỡ.

Hình vẽ trên mỗi lá bài Joker phụ thuộc rất nhiều vào nơi phát hành bộ bài. Hầu như chúng được vẽ dựa trên hình tượng của một chú hề. Hai lá Joker vừa không có giá trị lại vừa vô giá trong các trò chơi bài. Không được đánh số cụ thể, không tham gia được vào nhiều cuộc chơi nhưng ở một số vùng, cũng chính vì những đặc điểm đó, Phăng teo có thể thay thế cho giá trị của mọi quân bài, trở thành quân mạnh nhất.

Nếu coi mỗi quân Joker này là 1 điểm, “J” là 11, “Q” là 12 và “K” là 13 thì tổng giá trị các lá bài (khi cộng từ A + 2 +3 +.... + K) là 364, khi thêm 1 quân Joker là 365, bằng đúng số ngày trong 1 năm. Bình thường, một bộ bài có 2 quân Joker (1 có màu, 1 đen trắng) thì bộ bài có 54 lá bài, cộng lại sẽ có tổng là 366, thể hiện tương ứng với số ngày trong năm nhuận.

Cũng có một giả thuyết khác, đó là coi mỗi Joker là 0,5 điểm thì tổng 54 lá bài sẽ là 365 điểm tương ứng với 365 ngày. Chưa hết, việc chia bộ bài thành 2 màu riêng biệt đều nhau cũng có thể hiểu như đại diện cho ngày và đêm. Các lá bài có nền màu trắng, mặt sau giống nhau. Mỗi lá bài số có số con in trên tương ứng với số của quân bài. Riêng lá bài K có hình vua, Q có hình hoàng hậu, J có hình hoàng tử, được gọi là K, Q, J hoặc Già, Đầm, Bồi tương ứng. Lá A gọi là “át” (Ace) và có một con in trên lá này.

Đó mới chỉ là những đặc điểm mang tính “số lượng” của bộ bài, vậy còn những hình ảnh, khái niệm khác thì sao? Điển hình có thể kể ra như việc một bộ bài có bốn chất khác nhau, chúng đại diện cho cái gì? Cụ thể, bích biểu thị thanh kiếm, không khí, sức mạnh của hơi thở và tâm trí.

Đây cũng là đại diện cho một sự sinh sôi. Cơ đại diện cho chén, nước, sức mạnh của tiềm thức và việc chữa bệnh. Chất cơ cũng đại diện cho sự sinh sôi. Tép đại diện cho đũa thần, lửa, ý chí, chuyển đổi hay sự hợp nhất. Rô biểu hiện lá chắn, đất, sức mạnh, độ bền và sự phong phú; là đại diện cho các biểu tượng. 

Hoàng Thư
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Trạng nguyên Lê Ích Mộc: Dùng cát học viết chữ, niềm tự hào cho cả quê hương

Trạng nguyên Lê Ích Mộc: Dùng cát học viết chữ, niềm tự hào cho cả quê hương

(PLVN) - Đêm đêm, dưới ánh sáng của trăng khuya, Lê Ích Mộc chăm chỉ dùi mài kinh sử. Ông lấy cát đổ lên mâm xoa phẳng, dùng ngón tay viết lên chữ để đọc, ghi nhớ rồi xoá đi, đó là cách học "nhập tâm" giúp người ta nhớ lâu hiểu kỹ. Sau 3 năm ông đã thông hiểu đủ giáo lý, giáo pháp của bộ kinh kim cương.

Đọc thêm

Đồng Nai bắt đầu tiêm vắc xin Covid-19 cho cán bộ, nhân viên y tế

Đồng Nai bắt đầu tiêm vắc xin Covid-19 cho cán bộ, nhân viên y tế
(PLVN) - Ngày 22/4, liều vắc xin phòng COVID- 19 đầu tiên được mang từ Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) Đồng Nai đến Bệnh viện Phổi Đồng Nai (nơi tiếp nhận cách ly điều trị cho những trường hợp dương tính với COVID- 19) để tiến hành tiêm chủng cho cán bộ, nhân viên y tế.

Nụ hôn của biển “gánh” cả Hà Nội vào hè

Nụ hôn của biển “gánh” cả Hà Nội vào hè
(PLVN) - Cứ đến độ tháng 3, tháng 4 âm lịch hàng năm, ở nhiều góc phố cổ Hà Nội, người ta lại túm năm tụm ba bên những gánh hàng có chậu sứa đỏ au. Với những người mê món ăn này, chẳng sai khi nói rằng miếng sứa thanh mát, mềm dịu như một nụ hôn của biển giữa tiết trời hanh hao cuối đông đầu hạ đã “gánh” cả Hà Nội vào hè. 

Tiếp tục mở rộng điều tra vụ án liên quan Trương Châu Hữu Danh

Tiếp tục mở rộng điều tra vụ án liên quan Trương Châu Hữu Danh
(PLVN) - Tại họp báo quý I/2021 của UBND TP Cần Thơ, Đại tá Hồ Trung Lập, Phó Giám đốc Công an TP Cần Thơ cho biết, vụ án  liên quan Trương Châu Hữu Danh vẫn đang được mở rộng điều tra. Dự kiến sẽ kết thúc điều tra, chuyển sang VKSND đề nghị truy tố các bị can vào tháng 7/2021.


Đảm bảo an toàn điện ở Thủ đô trong các ngày lễ lớn

Đảm bảo an toàn điện ở Thủ đô trong các ngày lễ lớn
(PLVN) - Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) đã lập phương án tổ chức trực và xử lý sự cố, sửa chữa điện 24/24h sẵn sàng đảm bảo cung ứng điện tuyệt đối an toàn, liên tục và chất lượng cho toàn bộ địa bàn Thủ đô Hà Nội trong các ngày lễ.

Lấy ý kiến về biểu tượng tôn vinh giáo dục nghề nghiệp

Lấy ý kiến về biểu tượng tôn vinh giáo dục nghề nghiệp
(PLVN) - Bộ LĐTBXH đang lấy ý kiến về việc sử dụng chính thức 2 biểu tượng “Skilling Vietnam” và “Worldskills Vietnam” cho các hoạt động quảng bá, tuyên truyền, tôn vinh giáo dục nghề nghiệp (GDNN) và phát triển kỹ năng nghề trong và ngoài nước.

Quảng Nam: Sơ kết công tác THADS 6 tháng đầu năm

Quảng Nam: Sơ kết công tác THADS 6 tháng đầu năm
(PLVN) -Mới đây, Cục THADS tỉnh Quảng Nam đã tổ chức Hội nghị sơ kết công tác THADS, theo dõi thi hành án hành chính 6 tháng đầu năm 2021. Cục trưởng Lê Văn Chương và Phó Cục trưởng Nguyễn Hổ Hiền chủ trì hội nghị.

Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp nghỉ phép năm bao nhiêu ngày?

Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp nghỉ phép năm bao nhiêu ngày?
(PLVN) -Bạn Nguyễn Thành Lâm (tỉnh Hưng Yên) cho biết: Người lao động làm việc trong điều kiện bình thường được nghỉ 12 ngày phép năm. Vậy các đối tượng sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan… có được nghỉ phép năm theo số ngày như thế này không?
4 loại đất nền các nhà đầu tư nên tránh xa

4 loại đất nền các nhà đầu tư nên tránh xa

(PLVN) - Trong bối ảnh đất không thể đẻ thêm thì 'đất nền' chính là lĩnh vực được các nhà đầu tư khá yên tâm khi rót vốn. Tuy nhiên, có 4 loại đất nền  mà các nhà đầu tư nên phải tránh xa:

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376