Mập mờ giữa luật và lệ

(PLVN) - Trung Quốc nhận lại Hong Kong từ Anh vào năm 1997. Hai năm sau, Trung Quốc nhận lại Ma Cao từ Bồ Đào Nha và cũng thực hiện mô hình “Một nhà nước, hai chế độ” ở Ma Cao. Từ đó đến nay, Ma Cao thì không sao nhưng Hồng Kông liên tục khiến Trung Quốc khó xử cả về đối nội lẫn đối ngoại. Vì sao vậy? 
Mập mờ giữa luật và lệ Những tòa cao ốc ở Hong Kong (Trung Quốc)

Hong Kong là một trong những đặc khu hành chính của Trung Quốc. Sau khi nhận lại Hong Kong từ Anh, Trung Quốc thực thi mô hình “Một nhà nước, hai chế độ” ở đây. Cái biệt danh “Đặc khu hành chính” có từ đó và cũng hàm ý đó, cụ thể là Hồng Kông được Trung Quốc dành cho những quyền tự trị sâu rộng trên nhiều phương diện, có mãi mãi như vậy hay không thì chưa biết, nhưng ít nhất thì cũng cho tới năm 2047 như thoả thuận giữa Trung Quốc và Anh.

“Đặc khu hành chính” phản ánh sự khác biệt rất cơ bản về pháp lý giữa Hồng Kông và Trung Quốc đại lục. Trung Quốc nhận lại Hong Kong vào năm 1997. Hai năm sau, Trung Quốc nhận lại Ma Cao từ Bồ Đào Nha và cũng thực hiện mô hình “Một nhà nước, hai chế độ” ở Ma Cao. Từ đó đến nay, Ma Cao thì không sao nhưng Hong Kong liên tục khiến Trung Quốc khó xử cả về đối nội lẫn đối ngoại.

Mới đây, Trung Quốc đưa ra một bộ luật mới về an ninh cho Hong Kong. Mỹ, Anh và EU phản đối luật này. Trong khi EU chỉ thể hiện thái độ phản đối thôi thì Mỹ và Anh đi xa hơn thế rất nhiều. Phía Mỹ ngừng áp dụng những biện pháp chính sách ưu đãi Hồng Kông, tức là không còn phân biệt đối xử nữa giữa Hồng Kông và Trung Quốc đại lục.

Có thể hiểu theo cách khác ở đây là phía Mỹ cho rằng với việc đưa ra bộ luật mới kia về an ninh cho Hồng Kông, chính phủ Mỹ mặc định rằng Trung Quốc không còn thực thi mô hình “Một nhà nước, hai chế độ” ở Hong Kong vì thế ngừng ưu đãi Hồng Kông bởi trên thực tế giữa Trung Quốc đại lục và Hong Kong giờ chỉ còn “một nhà nước, một chế độ”.

Người dân Hong Kong biểu tình phản đối luật mới về an ninh tháng 5/2020 

Cùng lúc, đích thân Thủ tướng Anh Boris Johnson cho biết nếu Trung Quốc thực thi bộ luật mới này thì phía Anh sẽ tạo mọi điều kiện pháp lý thuận lợi cho người dân hiện tại sinh sống ở Hồng Kông được nhập cảnh vào Anh, định cư ở Anh và gia nhập quốc tịch Anh.

Theo số liệu thống kê của Anh, hiện tại ở Hồng Kông có khoảng 350.000 người mang hộ chiếu Anh và ước tính sẽ có từ 1/3 trong tổng số 7,5 triệu người dân ở Hong Kong muốn di cư hoặc gia nhập quốc tịch Anh. Mỹ ngừng ưu đãi, còn Anh “rộng cửa” đón người dân ở Hồng Kông trở thành công dân của Anh. Hiệu ứng của những động thái này của Mỹ và Anh giống nhau là gây khó dễ cho Trung Quốc, tạo áp lực thúc ép Trung Quốc hủy bỏ bộ luật mới.

Lập luận của họ đều là Trung Quốc không tuân thủ cam kết về thực hiện mô hình “Một nhà nước, hai chế độ” ở Hồng Kông. Cũng vì thế mà ở đây có chuyện lập lờ giữa luật và lệ. Thỏa thuận giữa Trung Quốc và Anh về việc trao trả Hong Kong được Liên Hợp quốc ghi nhận và vì thế được coi như luật pháp quốc tế. Nhưng cam kết của Trung Quốc về thực hiện mô hình “Một nhà nước, hai chế độ” ở Hong Kong lại được thể hiện trong một tuyên bố chung giữa Trung Quốc và Anh.

Cái mập mờ ở đây là phía Anh coi cam kết của Trung Quốc như bộ phận của thỏa thuận, trong khi Trung Quốc coi đấy chỉ là cam kết đơn phương, có nghĩa là không hề hàm chứa bất cứ trách nhiệm hay nghĩa vụ gì của Trung Quốc đối với Anh. Cái lệ ở đây là khi hữu hảo với nhau thì lệ có giá trị như luật, được hiểu và tuân thủ như luật, còn khi không thiện chí với nhau nữa thì lệ không phải là luật và không có tính ràng buộc như luật.

Cái mập mờ giữa luật và lệ này hiện có lợi cho Trung Quốc. Việc Mỹ và Anh phải tạo cảm nhận chung trên thế giới là Trung Quốc đã không còn thành công nữa với mô hình “Một nhà nước, hai chế độ” ở Hong Kong là cách hai nước này thúc ép Trung Quốc coi lệ cũng như luật. 

Hạ Nham
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Thủ tướng yêu cầu "chạy đua với thời gian", không để người dân "màn trời chiếu đất"

Thủ tướng yêu cầu "chạy đua với thời gian",  không để người dân "màn trời chiếu đất"
(PLVN) - “Chúng ta phải tiếp tục thực hiện mục tiêu kép thành công hơn nữa. Trước hết, các bộ, ngành, địa phương tập trung, dồn “cả tâm cả sức” khẩn trương có phương án chạy đua với thời gian, khắc phục hậu quả mưa lũ miền Trung, cứu người là ưu tiên cao nhất, không để người dân bị đói, rét, màn trời chiếu đất.

[Live] Tạm dừng tìm kiếm nạn nhân ở Trà Mai vì mưa to

[Live] Tạm dừng tìm kiếm nạn nhân ở Trà Mai vì mưa to
(PLVN) - Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Hồ Quang Bửu, con số nạn nhân trong các vụ sạt lở tại huyện Nam Trà My gồm: thôn 2 Trà Leng là 1 người chết, 4 người bị thương; tại thôn 1 là 6 người chết, 16 người mất tích, 22 người bị thương; tại xã Trà Mai có 1 người mất tích, 2 người bị thương; tại xã Trà Vân là 8 người chết, 12 người bị thương.
Tiếp vụ tranh chấp đất tại xã Tân Lập, Đan Phượng (Hà Nội): Nguyên đơn kháng cáo, giữ nguyên yêu cầu khởi kiện

Tiếp vụ tranh chấp đất tại xã Tân Lập, Đan Phượng (Hà Nội): Nguyên đơn kháng cáo, giữ nguyên yêu cầu khởi kiện

(PLVN) - Theo bản án sơ thẩm số 15/2020/ DS-ST ngày 29/9/2020 của TAND huyện Đan Phượng (Hà Nội), Hội đồng xét xử tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, xác định diện tích đất thổ cư 635,7m2 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của cụ Nguyễn Văn Ích và cụ Nguyễn Thị Tuân - là cha mẹ đẻ của các nguyên đơn và các đồng thừa kế. 

Long Phú Tourist và triển vọng phục hồi du lịch nội địa

Long Phú Tourist và triển vọng phục hồi du lịch nội địa
(PLVN) - Việt Nam với vô vàn những danh lam thắng cảnh từ đồi núi cho tới biển đảo, mỗi nơi lại mang đến một vẻ đẹp khác nhau. Bản đồ du lịch từ Bắc vào Nam của đất nước ta vẫn còn rất đa dạng và phong phú, cùng xách ba lô lên và đi du lịch với Long Phú Tourist ngay nào!
Generali triển khai “Sinh Con, Sinh Cha” và tặng quà cho hơn 600 phụ huynh và các em thiếu nhi tại khu vực ĐBSCL và Tây Nguyên

Generali triển khai “Sinh Con, Sinh Cha” và tặng quà cho hơn 600 phụ huynh và các em thiếu nhi tại khu vực ĐBSCL và Tây Nguyên

(PLVN) - Công ty TNHH Bảo Hiểm Nhân Thọ Generali Việt Nam (“Generali Việt Nam”) và Quỹ Bảo trợ Trẻ em Việt Nam (“Quỹ BTTEVN”) vừa triển khai thành công hai chương trình “Sinh Con, Sinh Cha” tại TP Cần Thơ thuộc khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) và TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, thuộc khu vực Tây Nguyên. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬