Độc đáo tượng mặt người, mình chim trong đình làng Nhật Tảo

(PLVN) - Nằm nép mình ven đê sông Hồng, ngay dưới chân cầu Thăng Long, đình làng Nhật Tảo- ngôi đình cổ có giá trị lịch sử bậc nhất của kinh thành Thăng Long trải qua bao biến cố cùng đất nước vẫn đứng trang nghiêm, cổ kính với lịch sử hơn 600 năm tuổi. Nơi đây có đôi bức tượng phỗng kỳ lạ đầu người, thân chim độc đáo bậc nhất Việt Nam.  
Độc đáo tượng mặt người, mình chim trong đình làng Nhật Tảo Lễ hội đình làng Nhật Tảo

Không chỉ là nhân chứng lịch sử của nhiều sự kiện quan trọng, đình làng Nhật Tảo còn được các nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử quan tâm, bởi nơi đây hiện vẫn còn lưu giữ được những giá trị liên quan tới văn hóa người Chăm Pa cổ. Đình Nhật Tảo thờ Thái tể thượng tướng Trần Nguyên Trác, con thứ hai của vua Trần Minh Tông. 

Trong suốt cuộc đời làm quan, Thái tể thượng tướng Trần Nguyên Trác đã từng giữ rất nhiều trọng trách quan trọng trong triều đại nhà Trần xưa như: Từng được phong là Cung tĩnh Đại vương; Thái úy; Tả tướng quốc; Thái tể thượng tướng. Ấp Cảo Điền xưa, nay là địa phận thôn Nhật Tảo, xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, Hà Nội là nơi ông được vua cha ban cho để cai quản.

Trần Nguyên Trác với tài đức văn võ song toàn, được xem là trụ cột của hai triều vua Hiến Tông và Dụ Tông. Năm 1369, sau những biến cố lịch sử, Dương Nhật Lễ âm mưu lật đổ nhà Trần. Đêm 20/9/370, Trần Nguyên Trác cùng con là Trần Nguyên Tiết đã dẫn quân vào thành để tiêu diệt tên phản nghịch. 

Tuy vậy, cuộc tập kích thất bại, cha con Trần Nguyên Trác cùng 18 cận vệ bị bắt sống và bị hành quyết vào ngày 21/9/1370. Vị danh tướng này mất khi 51 tuổi. Để tưởng nhớ công lao to lớn của ông trong quá trình khai hoang, lập ấp ở vùng đất này, dân chúng nơi đây đã lập miếu thờ cúng hàng năm. 

Với lịch sử hàng trăm năm tuổi của mình, đình Nhật Tảo từng là chứng nhân lịch sử của nhiều sự kiện quan trọng. Nơi đây là nơi còn lưu giữ được nhiều nét văn hóa độc đáo chứng minh sự giao thoa của nền văn hóa Đại Việt với nhiều nền văn hóa khác, một trong số đó là văn hóa của người Chăm Pa cổ. 

Tượng phỗng án ngữ ngay lối vào hậu cung đình Nhật Tảo 

Tại đình Nhật Tảo hiện vẫn còn những dấu tích Chăm sót lại. Đó là đôi tượng phỗng gỗ và hai bức phù điêu mang hình hài Kinara (đầu người, thân chim). Đôi phỗng ở đình Nhật Tảo được làm từ chất liệu gỗ nhìn khá đặc biệt, được đặt hai bên trước lối vào hậu cung. Mỗi phỗng cao hơn 1m trong tư thế quỳ.
Phỗng có 2 búi tóc trên đầu được sơn đen phân biệt với khuôn mặt đẹp ở dưới. Nhìn tổng thể gương mặt vuông vức, nhìn thẳng, trán cao, má bạch, cằm hơi nhô ra phía trước, lông mày nhỏ sắc, mắt to tròn, mũi lớn, miệng cười rộng vừa phải, tai to, cổ tròn, đôi tay đưa ra phía trước, nắm lại như cầm vật và so le trên dưới. 

Không ai biết chính xác đôi phỗng có từ bao giờ, người dân nơi đây đồn đoán có từ khi xây đình. Hai ông phỗng này là tượng trưng cho 2 người hầu thân cận và trung thành của Thái tể thượng tướng Trần Nguyên Trác đồng thời là thành hoàng của làng Nhật Tảo.

Tại đình Nhật Tảo còn giữ được 2 bức phù điêu mang hình hài Kinara được tạo tác và gắn trên nóc gian tiền tế. Tuy nhiên, 2 bức phù điêu này với những nét đã được cách điệu và có dáng dấp giống với các tiên nữ thường xuất hiện trong nghệ thuật điêu khắc Việt truyền thống. Nhưng hình hài nhân điểu (thân chim) thì rất rõ. Khuôn mặt tượng được tạc rất nữ tính: Mắt nhỏ, lông mày sắc, môi tô son, mũi thẳng, mặt trái xoan, tai to… Thân mặc chiếc váy có nhiều nếp và hoa văn, được thể hiện trong tư thế nhảy múa tay dang ra, uốn cong lên, xòe rộng đôi cánh với ba lớp lông. 

Tượng đầu người mình chim trên bức phù điêu trong đình  

Bụng của Kinara được buộc một dải lụa đỏ, để giữ lấy phần áo, chân trong tư thế gập chéo về một bên. Có thể nhiều chi tiết được Việt hóa nên Kinara hay tiên nữ có đôi cánh đã có nhiều chi tiết bị thay đổi so với các Kinara mà chúng ta thường bắt gặp ở nghệ thuật Chăm Pa tại các khu vực miền Trung. Nhưng đây rõ ràng là một bức phù điêu mang hơi hướng văn hóa Chăm rõ rệt. Tiếc rằng năm 2005, hai bức phù điêu được sơn lại hoàn toàn mới nên không thể nhìn rõ các đường nét như ban đầu.

Hiện nay, nhiều hạng mục của đình Nhật Tảo đang được trùng tu lại, tuy nhiên những vị cao niên trong Tiểu ban di tích đình Nhật Tảo như ông Nguyễn Quốc Hùng và ông Nguyễn Văn Bẩy, chiếc cổng đình vẫn là điều khiến người dân băn khoăn. Bởi cổng đình làng Nhật Tảo sau khi bị giặc tàn phá đã được người dân xây dựng lại nhưng kiến trúc hiện đại không tương xứng với vẻ cổ kính của ngôi đình.

“Chúng tôi muốn được tu sửa lại cổng đình theo lối kiến trúc từ bức ảnh duy nhất chụp đình Nhật Tảo năm 1958. Tuy nhiên, hiện tại do kinh phí hạn hẹp chúng tôi chưa thể thực hiện được điều đó để con cháu sau này có thể thấy và lưu giữ lại nét văn hóa truyền thống độc đáo của đình làng. Vì vậy trong thời gian tới chúng tôi mong sẽ nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền và cả các cá nhân có lòng hảo tâm để phục chế lại chiếc cổng như cũ”, ông Nguyễn Văn Bẩy giãi bày.

Vũ Lành (biên soạn)
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bảo đảm nguồn lực cho công tác theo dõi thi hành pháp luật

Bảo đảm nguồn lực cho công tác theo dõi thi hành pháp luật
(PLVN) -Tăng cường công tác theo dõi thi hành pháp luật, gắn với công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật và kiểm soát thủ tục hành chính. ..là một trong các nhiệm vụ trọng tâm của công tác Tư pháp năm 2021.Tuy nhiên, để thực hiện tốt nhiệm vụ này cần nhiều giải pháp trong đó có việc bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Hà Tĩnh: Bùng phát bệnh viêm da nổi cục trên trâu bò

Hà Tĩnh: Bùng phát bệnh viêm da nổi cục trên trâu bò
(PLVN) - Thông tin từ Chi cục Chăn nuôi và Thú y Hà Tĩnh (Chi cục), từ ngày 15/12/2020, một dịch bệnh lạ với các triệu chứng: sốt cao, chướng bụng, nổi nhiều cục sần trên toàn thân, có những nốt sần lâu ngày bị hoại tử… đã xuất hiện trên 14 con bò của 11 hộ ở thôn Đông Thắng, xã Mai Phụ (huyện Lộc Hà).
Những nội dung đáng chú ý của Quy hoạch điện VIII

Những nội dung đáng chú ý của Quy hoạch điện VIII

(PLVN) - Cần tới 12-13 tỷ USD/năm cho phát triển điện lực, đề xuất sửa đổi Luật Điện lực… là những nội dung chính trong Quy hoạch Điện VIII được Bộ Công Thương đưa ra lấy ý kiến các chuyên gia và bộ, ngành. Dự kiến việc lấy ý kiến sẽ kết thúc vào ngày 17/3/2021.

Nhóm cướp “đội lốt” xe khách

Nhóm cướp “đội lốt” xe khách
(PLVN) - Công an quận Long Biên (Hà Nội) vừa ra quyết định tạm giữ hình sự 4 đối tượng về hành vi cưỡng đoạt tài sản là Trần Văn Nam (SN 1989, có 1 tiền án), Vũ Hải Nam (SN 1989), Trần Đình Khánh (SN 1983) và Trần Văn Quang (SN 1983, cùng quê Hải Dương và cùng thuê trọ tại xã Cổ Bi, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội).

Mô hình nào cho “siêu” Tổng công ty?

Mô hình nào cho “siêu” Tổng công ty?
(PLVN) - Tại Hội thảo mới đây về mô hình tổ chức và hoạt động của Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC), nhiều ý kiến cho rằng đã đến lúc “siêu” Tổng công ty này cần thay “áo mới”, nâng cao hơn nữa tính chuyên nghiệp. 

Kê khai tài sản cán bộ: Giải pháp nào hạn chế tính hình thức?

Kê khai tài sản cán bộ: Giải pháp nào hạn chế tính hình thức?
(PLVN) - Thanh tra Chính phủ đang đôn đốc các Bộ, ngành, địa phương về thực hiện công tác kê khai tài sản, thu nhập của cán bộ công chức theo Luật Phòng, chống tham nhũng, nhất là người có chức vụ, quyền hạn và người chuẩn bị ứng cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp tới đây. Ông Trần Ngọc Liêm, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ đã có cuộc trả lời báo chí về vấn đề dư luận quan tâm này.

Xây dựng Luật Phòng, chống bạo lực gia đình sửa đổi

Xây dựng Luật Phòng, chống bạo lực gia đình sửa đổi
(PLVN) - Là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác gia đình năm 2021 được Bộ VHTT&DL hướng dẫn các Bộ, ngành, tổ chức đoàn thể trung ương, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương để thực hiện công tác gia đình năm 2021.

Từng bước chuẩn bị tái định cư khi thực hiện mở rộng sân bay Nội Bài

Từng bước chuẩn bị tái định cư khi thực hiện mở rộng sân bay Nội Bài
(PLVN) - Trên cơ sở kết quả nghiên cứu báo cáo cuối kỳ Quy hoạch phát triển Cảng hàng không quốc tế  Nội Bài do Bộ Giao thông Vận tải tổ chức lập, UBND TP Hà Nội đề nghị Bộ GTVT chỉ đạo các đơn vị tư vấn nghiên cứu bổ sung một số nội dung như bổ sung nghiên cứu kết nối giao thông khu vực phía Bắc cảng hàng không với quốc lộ 18 quy hoạch mới; bổ sung nghiên cứu quy hoạch định hướng hệ thống vận tải hành khách công cộng trong nội bộ cảng hàng không…

Học sinh quay lại trường học sau đợt dịch, phụ huynh vừa mừng, vừa lo

Học sinh quay lại trường học sau đợt dịch, phụ huynh vừa mừng, vừa lo
(PLVN) - Từ ngày 1/3, hầu hết học sinh mầm non, phổ thông trên cả nước sẽ quay trở lại trường học sau thời gian tạm dừng đến trường để phòng, chống dịch Covid-19. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, hiện chỉ còn hai địa phương là Hải Dương, Hải Phòng chưa có thông báo chính thức về việc cho học sinh trở lại trường học.
Giao nhận quân an toàn, sẵn sàng huấn luyện chiến sĩ mới

Giao nhận quân an toàn, sẵn sàng huấn luyện chiến sĩ mới

(PLVN) - Đến nay, đã có 28 tỉnh, thành hoàn thành giao nhận quân năm 2021. Do dịch Covid-19, Lễ giao nhận quân năm nay được thực hiện theo phương châm “Chia tay tại nhà, tiễn đưa tại xã, thực hành giao quân tại huyện” bảo đảm trang trọng, nhanh gọn, an toàn tuyệt đối. Hiện các đơn vị đã tu sửa cơ sở vật chất, đón chiến sĩ mới, đảm bảo cách ly trong 21 ngày.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬