Chuyện về cặp dã hương nước Việt thuộc hàng "đại mộc tinh" độc nhất vô nhị thế giới

(PLVN) - Cây dã hương ngàn tuổi tại xã Tiên Lục, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang đã được phong là di sản quốc gia và từng được coi là cây dã hương cổ thụ độc nhất vô nhị trên thế giới. Nhưng, chỉ sau đó không lâu, cây dã hương với tuổi đời hơn 600 năm được phát hiện tại xã Yên Nhân, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định đã khiến giới khoa học Việt Nam và thế giới đầy bất ngờ.
Chuyện về cặp dã hương nước Việt thuộc hàng "đại mộc tinh" độc nhất vô nhị thế giới “Quốc chúa đô mộc Dã Đại Vương” ở xã Tiên Lục (huyện Lạng Giang, Bắc Giang).

“Quốc chúa đô mộc Dã Đại Vương” 

Theo lời kể của các cụ bô lão cũng như người dân tại thôn Giữa (xã Tiên Lục, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang) họ không biết chính xác “cụ” dã hương cổ thụ này được trồng từ bao giờ. Họ chỉ biết, từ nhiều đời trước các cụ đã thấy cây to lớn và tỏa bóng mát kỳ vĩ như bây giờ. 

Cây có chiều cao khoảng 36m, điểm to nhất của thân cây là 17,4m, chỗ nhỏ nhất là 8,3m, có đường kính trên 2,5m phải 8 người lớn dang tay ôm mới suể. Tán cây che phủ gần 800m2 đất. Lớp vỏ cây có độ dày trung bình khoảng 15cm. Trải qua cả trăm năm, thân chính của cây đã bị mục, rỗng bên trong nhưng cả cây vẫn vững chắc. 

Cho tới thời điểm hiện tại, chưa có tài liệu nào ghi chính xác tuổi đời của “cụ” dã hương này, nhưng theo người dân trong thôn cụ đã có tuổi đời cả ngàn năm. Nhưng theo các vị bô lão trước đây, trong ngọc phả của thôn còn ghi lại câu chuyện vua Lê Cảnh Hưng (1740 – 1786) trong một lần vi hành ngang qua thôn, thấy cây dã hương to, đẹp, hiếm có đã sắc phong cho cây là “Quốc chúa đô mộc Dã Đại vương” (nghĩa là cây dã hương lớn nhất nước). 

Cây dã hương ngàn tuổi ở Bắc Giang chụp từ trên cao.  

Còn tại cuộc hội thảo về cây dã hương của Trung tâm Nghiên cứu và phát triển đa dạng sinh học tổ chức năm 2011, các nhà khoa học trong và ngoài nước công bố rằng, cây dã hương này đã tồn tại khoảng 1000 năm. Và thời điểm đó, các nhà khoa học khẳng định, trên thế giới chỉ có hai cây dã hương quý như thế là tại Việt Nam và một cây đã chết ở Châu Phi. 

Cây dã hương này đã gắn bó với lớp lớp người dân thôn Giữa, bởi vậy “cụ” trở thành một biểu tượng hết sức thân thương và thiêng liêng đối với người dân nơi đây. Bởi vậy cả ngàn đời nay, nhân dân nơi đây vẫn lưu truyền những câu chuyện đầy sự tự hào về “cụ” dã hương của quê hương mình. 

Dân làng nơi đây nhiều đời qua vẫn lưu truyền, “cụ” dã hương của họ từng được một vị quan chặt một đoạn rễ mang về kinh thành Huế dùng để tiến vua. Vào năm 1905, toàn quyền Đu – me đã cho người cưa một cành dã hương ở đây rồi cho làm thành hai cây thánh giá làm món quà lưu niệm. Và sau gần 30 năm, ảnh cây dã hương đã được trưng bày ở Hội chợ Mác – Xây Pháp năm 1932. 

Năm 1989, Bộ Văn hóa - Thông tin đã xếp cây Dã Hương ở Bắc Giang nằm trong quần thể cụm di tích quốc gia (gồm cây Dã Hương, đình Viễn Sơn, chùa Phúc Quang, đình Thuận Hòa...). Trải qua gần một thiên niên kỷ, người dân nơi đây luôn coi cây dã hương như một linh vật

Bất ngờ "đại mộc tinh" ở đất Nam Định

Có tuổi đời gần 600 năm, nhưng cây dã hương ở làng Dương Phạm (xã Yên Nhân, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định) chỉ mới được biết đến hơn 10 năm nay. Được coi là “người em song sinh” của “cụ” dã hương đất Tiên Lục nhưng cây dã hương Nam Định lại có số phận thăng trầm hơn rất nhiều. 

Trải qua hàng trăm năm, người dân Dương Phạm chỉ biết giữa làng mình có cây xoan dã (tên gọi khác của cây dã hương). Họ không hề hay biết đây là một loại cây quý và với tuổi thọ, kích thước của cây dã hương nơi đây được xếp vào hàng xưa nay hiếm. 

Phải đến năm 2007, khi ông Nguyễn Trung Kiên – một người con của thôn Dương Phạm – làm thủ nhang quần thế di tích miếu Vua Bà và cay dã hương đọc được một bài viết trên tạp chí của hội sinh vậy cảnh, thấy có bài viết về cây dã hương ở Tiên Lục – Bắc Giang. Ông thấy người ta viết rằng đó là một trong hai cây dã hương đại thụ quý hiếm sót lại trên thế giới. 

Cây dã hương sống qua 7 thế kỷ ở Ý Yên (Nam Định). 

Nhưng khi nhìn ảnh chụp, ông thấy cây dã hương giống cây xoan dã bao đời nay của quê mình. Để giải đáp thắc mắc, ông Kiên đã không ngần ngại mang đủ các bộ phận của cây xoan dã gồm: cành, lá, hoa, quả, rễ tìm đường lên tận thôn Giữa, Tiên Lục, Bắc Giang để so sánh. 

Thế rồi, chẳng phụ công ông, khi bài báo đầu tiên về cây dã hương ở Nam Định được in trên báo An ninh Thế giới do ông Kiên biết đã gây chấn động giới sinh vật học Việt Nam và thế giới. 

Tháng 8/2012, tổ chức Guinness Việt Nam về thăm và đo được đường kính gốc phần lớn nhất của cây là 16m. Và tới ngày 25/4/2018 cây dã hương làng Dương Phạm đã được Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) vinh danh là cây di sản. 

Cụ cây gắn với truyền thuyết miếu Vua Bà

Bao đời nay, người dân thôn Dương Phạm yêu quý, coi cây dã hương như một vị thần không chỉ vì tuổi đời cả trăm năm của “cụ” mà còn bởi những câu chuyện nhuốm màu liêu trai liên quan đến ngôi miếu Vua Bà nằm cạnh đó. 

Theo lời ông Nguyễn Văn Kiên, ngôi miếu Vua Bà ngay cạnh cây dã hương là thờ bà Nhị đời Vua Lê Thánh Tông. Bà Nhị phi lúc sinh thời tên là Ngô Nữ Thị Hoằng. Bà sinh năm 1449, tại thôn Dương Phạm. Thân sinh ra bà là cụ Ngô Công Tước và cụ Nguyễn Thị Thái Hằng. Tương truyền rằng, dù sinh ra trong một gia đình nghèo khó nhưng con người bà có được cả 4 phẩm chất “Công – Dung – Ngôn - Hạnh” 

Dù phải vất vả mò cua, bắt ốc để chăm lo cho bố mẹ giả nhưng bà nổi tiếng khắp vùng bởi tài trí và sắc đẹp hơn người. Năm 1468, vào một buổi trưa hè, khi Vua Lê Thánh Tông lần đầu tiên về Dương Phạm để thị sát công trình làm đê Hồng Đức.

Khi đi dọc bờ sông, nhà Vua bỗng nghe thấy tiếng hát trầm bổng nơi bến nước liền cho thuyền rồng ghéđến xem. Khi đó, Vua đã rất bất ngờ khi thì thấy một thiếu nữ xinh đẹp tuyệt trần đang tắm ở rìa sông, trên đầu có đám mây che… Khi Vua hỏi chuyện thì thấy thiếu nữ đối đáp thông minh, lanh lợi, khí phách nên đem lòng yêu mến. 

Chẳng lâu sau, nhà Vua cho người về đón Ngô Nữ Thị Hoằng vào cung. Bà được phong làm Nhị phi cung tần, chuyên lo việc hậu cần trong cung cấm. Lúc đương thời, bà được nhà Vua vô cùng sủng ái nhưng đáng tiếc chỉ 3 năm sau bà mắc bạo bệnh và mất vào năm 1471. Lúc lâm chung, ước nguyện cuối cùng của bà là được bà có ước nguyện được an tang tại quê nhà. 

Đáp ứng ước nguyện của bà, sau khi Nhị phi qua đời, nhà Vua đã sai người làm 9 cỗ săng (quan tài) bằng đồng. 9 cỗ săng này được trở trên 9 con thuyền xuôi theo sông Hồng chở thi hài của bà cùng đồ tùy táng và đá ngũ sắc để xây mộ. Bà Nhị Phi mất vào ngày 10/6 âm lịch – đúng mùa mưa ở đồng bằng Bắc Bộ nên quân lính cứ đào huyệt đến đâu thì đất lở đến đó. 

Khi đó, dân làng Dương Phạm đành phải làm một cái nhà quàn tạm 9 cỗ quan tài để hương khói. Đến khi trời tạnh, quân tướng và nhân dân mới phát hiện mối đùn lấp một số quan tài. Cho rằng đây là điềm lành báo hiệu mảnh đất đẹp nên người dân đã chôn cả 9 cỗ săng xuống rồi đổ đá lên đắp mộ. Sau khi chôn xong, người dân xây miếu thờ bà và làm chùa Phúc Linh Tự thờ Phật. Bên miếu, họ trồng một cây mộc hương, còn bên chùa thì trồng hai cây thị (đến nay cũng gần 600 năm tuổi). 

Hiện nay, cả hai cây dã hương ở Bắc Giang và Nam Định đều đã được nhà nước coi là di sản quốc gia, hàng ngày có rất nhiều đoàn khách về đây không chỉ để chiêm ngưỡng, cảm nhận vẻ đẹp của cây “dã đại vương” nghìn năm tuổi. Hai cây dã hương không chỉ lưu giữ niềm tự hào, văn hóa làng quê Việt Nam. Mà trên hết, những câu chuyện kỳ bí, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác đều mang nhiều thông điệp nhân văn sâu sắc về lòng biết ơn, uống nước nhớ nguồn và tượng trưng cho sức sống trường tồn của dân tộc ta.

Thanh Thủy
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
 Tìm hiểu về “Thập thiện nghiệp” của Phật giáo (kỳ cuối)

Tìm hiểu về “Thập thiện nghiệp” của Phật giáo (kỳ cuối)

(PLVN) - Theo Phật giáo, tất cả chúng sinh đều phải biết nương nhờ “thập thiện nghiệp” (mười nghiệp lành) như một kim chỉ nam vô giá quyết định phương hướng cho hạnh phúc. Trong mười nghiệp lành đạo Phật chia ra thân có 3, khẩu có 4 và ý có 3. Nếu thân khẩu ý được điều tiết, gìn giữ, bảo trọng, phát huy và tăng trưởng 10 nghiệp lành này, được gọi là thân khẩu ý trọn lành hay tam nghiệp trọn lành.

Đọc thêm

Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng vào các “điểm nóng” kiểm tra công tác phòng chống dịch

Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng vào các “điểm nóng” kiểm tra công tác phòng chống dịch
(PLVN) - Ngày 3/8, Chủ tịch UBND thành phố Huỳnh Đức Thơ đã đi kiểm tra tình hình thực hiện các biện pháp phòng chống dịch tại một số điểm "nóng" như khu phong tỏa thôn Lệ Sơn Nam xã Hòa Tiến, huyện Hòa Vang, Khu cách ly tại  trường tiểu học số I Hòa Nhơn, Khu Ký túc xá phía Tây, Bệnh viện dã chiến Hòa Vang và Bệnh viện Đà Nẵng.

“Cú hích” cho giảm nghèo bền vững ở Phú Yên

“Cú hích” cho giảm nghèo bền vững ở Phú Yên
(PLVN) - Trong những năm qua, tỉnh Phú Yên đã thực hiện nhiều giải pháp cho các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo, chính sách tín dụng ưu đãi về cho vay hộ nghèo, cận nghèo, giải quyết việc làm, nhà ở xã hội… Đây đã và đang là “cú hích” quan trọng cho việc giảm nghèo bền vững của địa phương. 

Viết tiếp vụ sai phạm tại nhà máy xe điện triệu đô: UBND tỉnh Lạng Sơn chỉ đạo gì?

Viết tiếp vụ sai phạm tại nhà máy xe điện triệu đô: UBND tỉnh Lạng Sơn chỉ đạo gì?
(PLVN) - Mặc dù trụ sở làm việc và hai nhà máy lắp ráp xe điện triệu đô của Công ty TNHH MTV Xe điện DK Việt Nhật (Cty Việt Nhật) đã được các cơ quan chức năng địa phương khẳng định là “không phù hợp quy hoạch, trái quy định của pháp luật”. Thế nhưng, thay vì xử lý triệt để thì UBND tỉnh Lạng Sơn bị cho là lại có động thái “bật đèn xanh” cho DN được hợp pháp hóa.
Phòng, chống Covid-19: Phát huy tinh thần “tương thân tương ái”

Phòng, chống Covid-19: Phát huy tinh thần “tương thân tương ái”

(PLVN) - Phát biểu tại phiên họp trực tuyến của Chính phủ với các các tỉnh, thành phố trên toàn quốc về phòng chống dịch Covid-19 diễn ra ngày 2/8, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (UBTƯ MTTQ) Việt Nam Trần Thanh Mẫn khẳng định, có được những thành công như hiện nay phải kể đến sự đồng thuận của nhân dân trong công tác phòng, chống dịch. 

Mua máy lọc không khí hàng bãi tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe

Mua máy lọc không khí hàng bãi tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe
(PLVN) - Trước tình hình dịch bệnh và chỉ số ô nhiễm không khí ngày một tăng cao gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe con người. Máy lọc không khí được xem là “cứu cánh” được nhiều người lựa chọn để cải thiện bầu không khí trong khu vực sống, sinh hoạt và làm việc.

Nỗi lo từ việc tái chế khẩu trang

Nỗi lo từ việc tái chế khẩu trang
(PLVN) - Trong lúc cả nước gồng mình chống dịch Covid-19 thì những gian thương lại lợi dụng bệnh dịch để tuồn bán ra thị trường khẩu trang, dụng cụ bảo hộ y tế đã qua sử dụng. Đây là hành vi phải được xử lý nghiêm, bởi khẩu trang đã qua sử dụng tiềm ẩn nhiều mầm bệnh.

“Công tác” thời Covid

“Công tác” thời Covid
(PLVN) - Chiều 2/8, phát biểu tại buổi họp trực tuyến Chính phủ với các tỉnh thành về phòng chống Covid-19, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn cho biết từ ngày 24/7 các đội phản ứng nhanh thuộc bộ phận thường trực đặc biệt chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế đã có mặt tại Đà Nẵng. 

Xây dựng Quân chủng Phòng không - Không quân “tinh, gọn, mạnh”

Xây dựng Quân chủng Phòng không - Không quân “tinh, gọn, mạnh”
(PLVN) - Ngày 3/8, phát biểu tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân chủng Phòng không - Không quân (PK-KQ) lần thứ X, nhiệm kỳ 2020-2025, Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng yêu cầu Đảng bộ Quân chủng cần tập trung lãnh đạo xây dựng quân chủng vững mạnh toàn diện, lấy xây dựng vững mạnh về chính trị làm cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức chiến đấu của toàn quân chủng;

Hơn 80 nghìn lao động tự do tại Hà Nội hưởng gói hỗ trợ 62.000 tỷ đồng

 Hơn 80 nghìn lao động tự do tại Hà Nội hưởng gói hỗ trợ 62.000 tỷ đồng
(PLVN) - Theo thông tin từ Sở LĐ-TB&XH, thực hiện Nghị quyết 42/NQ-CP của Chính phủ và Quyết định 15/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thành phố Hà Nội đã phê duyệt hỗ trợ đợt 2 cho các đối tượng 85.981 triệu đồng. Trong đó, có 81.579 người được phê duyệt hỗ trợ 82.556 triệu đồng; 3.425 hộ được phê duyệt hỗ trợ 3.425 triệu đồng và 38 doanh nghiệp (DN) có người lao động được hỗ trợ.
Đường dây 500 kV mạch 3: Dịch Covid “uy hiếp” tiến độ thi công

Đường dây 500 kV mạch 3: Dịch Covid “uy hiếp” tiến độ thi công

(PLVN) - Ban quản lý dự án các công trình điện miền Trung cho hay, hiện việc bồi thường giải phóng mặt bằng đến thi công các hạng mục móng cọc, kéo dây thuộc Dự án đường dây 500 kV mạch 3 đang bị chậm tiến độ khoảng 6 tháng. Nhưng với diễn biến mới của dịch bệnh, công trình này được dự báo sẽ tiếp tục đình trệ thêm… 6 tháng nữa. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬