Ba tuổi đã tinh thông Phật pháp, Tôn giả Tăng Già Nan Đề tu luyện trở thành vị tổ Thiền tông đời thứ 17

(PLVN) - Tổ Tăng Già Nan Đề sinh sau Đức Phật nhập Niết bàn 612 năm. Ngài ở thành Thất La Phiệt, nước Bảo Trang, con của vua Bảo Trang Nghiêm và hoàng hậu Thụy Phương Trinh. Ngài rất thông minh, sinh chưa bao lâu đã biết nói, mà thường nói việc Phật pháp. Mới lên 3 tuổi mà Ngài lý luận rất giỏi. Khi đi học, trong lớp không ai tranh luận lại Ngài nên Ngài thường đi tìm những vị có danh tiếng để học hỏi thêm.
Ba tuổi đã tinh thông Phật pháp, Tôn giả Tăng Già Nan Đề tu luyện trở thành vị tổ Thiền tông đời thứ 17

Ba tuổi tinh thông Phật pháp, 9 năm tu hành mới đắc thọ giới  

Năm bảy tuổi, Ngài chán thú vui ở đời, cầu xin cha mẹ cho xuất gia. Cúi đầu lễ cha lành/ Nép mình lạy mẹ hiền, Nay con muốn xuất gia, Xin thương xót nhận cho. Cha mẹ cố khuyên giải không cho. Ngài phải nhịn ăn nài nỉ cho kỳ được. Cuối cùng, cùng cha mẹ thấy chí Ngài quá mạnh không sao ngăn nổi, nên cho xuất gia với điều kiện ở một ngôi nhà riêng trong hoàng cung. Vua thỉnh Sa Môn Thiền Lợi Đa về dạy Phật pháp cho Ngài.

Từ đây Ngài được pháp danh là Tăng Già Nan Đề. Ngài ở trong hoàng cung chín năm tu hành mới được thọ giới cụ túc. Một hôm, Ngài tự cảnh tỉnh: Ta đã thọ giới cụ túc mà còn ở trong nhà thế tục nầy sao? Một buổi chiều trời quang mây tạnh, Ngài nhìn thấy một con đường bằng phẳng, ở xa đầu kia lố dạng một ngọn núi xanh. Ngài liền cất bước nhắm hòn núi thẳng tiến. Ngài đi đến dưới núi mà trời chưa tối. Tự Ngài tìm được thất đá rồi ngồi thiền nơi ấy.

Năm ấy Ngài 26 tuổi. Ngài tu thiền ở đây ngót mười năm, mới có cơ duyên gặp Tổ La Hầu La Đa. Khi Ngài gặp được Tổ sư Thiền tông đời thứ Mười Sáu là Ngài La Hầu Đa La, Ngài có hỏi Tổ: Thầy tu để được cái gì? Tổ thấy Ngài hỏi hơi đặc biệt, nên Tổ nói: Ta tu là để Giải thoát.

Tượng tổ Tăng Già Nan Đề ở chùa Tây Phương 

Ngài hỏi tiếp: Cái gì ràng buộc ông mà Giải thoát? Tổ nói bài kệ: Người đời cứ mãi hơn thua/ Dành về cho được là vừa bản thân; Ta tu việc ấy không cần/ Chỉ cần thanh tịnh, không cần thứ chi. Ngài là thái tử hiểu chi/ Vùi đầu vật chất, tìm chi trong này; Dù vua hay quan xứ này/ Khi hết sự sống, nhận thây thúi sình.

Ta tu hiểu được huyền linh/ Vượt ngoài sinh tử, một mình biết thôi; Ta nay đã biết được rồi/ Luân hồi sinh tử, là thôi với mình. Vừa nghe Tổ La Hầu Đa La đọc 12 câu kệ, Ngài cảm nhận được sự siêu thoát, nên xin với Tổ cho Ngài làm đệ tử. Tổ bảo: Nếu ông được vua cha và hoàng hậu đồng ý ta sẽ nhận ông làm đệ tử. Ngài liền trình xin vua cha và hoàng hậu xuất gia, được vua cha và hoàng hậu chấp thuận nên Ngài theo Tổ La Hầu Đa La xuất gia học đạo Thiền tông.

Khi Ngài theo học với Tổ được 5 năm, một buổi sáng mùa xuân, Ngài và Tổ đi dạo trong vườn hoa mai, Tổ thấy có hoa mai rời từ cành rơi xuống đất, Tổ hỏi: Sao hoa mai bị rụng như thế? Ngài trình với Tổ bằng 32 câu kệ như sau: Thế gian là bởi vô thường/ Sanh ra đẹp đẻ, sau cùng rụng đi; Thiền tông Thầy dạy con ghi/ Có sanh có tử, là y cõi này.

Thầy dạy, muốn hết dần xoay/ Chỉ thiền Thanh tịnh, cắt dây luân hồi; Vì vậy Thầy dạy con ‘’ Thôi ‘’/ Hôm nay sanh tử, biết rồi không theo. Thiền tông không thấy giàu nghèo/ Hằng Hà châu báu, cứ theo con hoài; Con nay biết được trần ai/ Ham mê vật chất, theo hoài trầm luân. Vì vậy Đức Phật dạy ‘’ Dừng ‘’/ Luân hồi sinh tử sẽ ‘’ Dừng ‘’ lại ngay; Con xin cám ơn Tổ Ngài/ Con nay biết được, hết ngay luân hồi. Nhờ Thầy chỉ dạy con ‘’ Thôi ‘’/ Luân hồi nhiều kiếp hết rồi với con;

Hôm nay vọng tưởng không còn/ Chỉ còn thanh tịnh, lòng con nhẹ nhàng. Nhờ Thầy con được bình an/ Nhận ra Bể tánh, con an muôn phần; Từ nay việc của dương trần/ Tự nó luân chuyển, là phần thế gian. Con nay đã được bình an/ Những thứ vật chất, không màng đến chi; Thiền tông thật sự diệu kỳ/ Không dính không mắc, cái chi cũng lìa. Những thứ phiền não xưa kia/ Là của vật lý, con lìa đã xong; Nhìn về Linh Thứu nguyện mong/ Kính xin Đức Phật chứng lòng của con.

Tổ La Hầu Đa La, nghe Ngài trình 32 câu kệ về đạt được “Bí mật Thiền tông”, nên Tổ dạy Ngài: Tổ sư Thiền tông đời thứ Mười Bảy là do ông tiếp nhận. Vậy, một tuần nữa ta sẽ truyền “Bí mật Thiền tông” lại cho ông, ông hãy chuẩn bị buổi lễ truyền Thiền tông này thật chu đáo. Đúng một tuần sau, lễ truyền Thiền tông được thực hiện. 

Vi diệu nhập tịch bên sườn núi, sát mé sông 

Sau khi đắc pháp, Ngài thống lĩnh đồ chúng du hóa khắp nơi làm lợi lạc quần sanh. Một hôm, Ngài bảo đồ chúng rằng: Thầy ta La Hầu La Đa thường nói nước Ma Đề sẽ ra đời một vị thánh tên Già Da Xá Đa nối ta truyền pháp. Nay ta và các ngươi sang nước ấy tìm. Ngài liền dẫn đồ chúng du hóa nước Ma Đề. Đang đi trong nước ấy, bỗng có một luồng gió mát lành từ phương tây thổi đến làm mát khỏe toàn chúng, Ngài bảo chúng: Đây là đạo đức phong, ba ngàn dặm về phía tây ắt gặp thánh nhân.

Thầy trò đi đến một hòn núi nhìn lên đỉnh có áng mây năm sắc. Ngài bảo chúng: Trên đỉnh núi có mây tía như cái lọng ắt là chỗ thánh nhân ở. Lên đến đỉnh, quả nhiên thấy một mái nhà tranh nằm bên cạnh núi. Một đứa bé cầm gương tròn, đến trước bái Ngài. Ngài hỏi: Ngươi bao nhiêu tuổi? Đứa bé thưa: Trăm tuổi. Ngươi còn bé mà sao trăm tuổi? Tôi chẳng hiểu sao, chính tôi một trăm tuổi.

Tổ hỏi ngươi có căn cơ lành chăng? Phật đâu không nói kệ: Nếu người sinh trăm tuổi không hội được cơ duyên chư Phật, chẳng bằng sinh một ngày, mà được hiểu rành rõ. Ngươi cầm gương tròn ý muốn làm gì? Đứa bé nói, chư Phật gương tròn lớn, trong ngoài không vết che, hai người đồng được thấy, tâm mắt đều giống nhau.

Thấy đứa bé đối đáp hợp đạo như thế nên Ngài nhận đứa bé dẫn về tịnh xá cạo tóc thọ giới, cho hiệu là Già Da Xá Đa. Một hôm,gió thổi cái linh treo trên điện Phật khua động, Ngài hỏi Xá Đa: Linh kêu hay gió kêu? Xá Đa thưa: Chẳng phải linh kêu, chẳng phải gió kêu, mà tâm con kêu. Tâm ngươi là cái gì? Đều lặng lẽ. Hay thay! Ngươi khéo hội lý Phật, nên nói pháp yếu, nối đạo cho ta, chẳng phải ngươi còn ai? Nói kệ truyền thiền cho Xá Đa xong, Ngài nắm cành cây mà hóa. Đồ chúng bàn nhau: Thầy ta diệt độ ở dưới tàng cây, cũng là điềm che mát cho kẻ sau. Liền làm lễ hỏa táng tại đây.

Trong các thư tịch cổ liên quan đều thống nhất vẽ Tổ thứ 17 - Tăng Già Nan Đề tôn giả đang ngồi nhập tịch bên sườn núi, sát mép sông. Ở chùa Tây Phương, tượng Tăng Già Nan Đề tôn giả được tạc theo hình mẫu vẽ trong sách xưa, toàn thân thu về một khối bó gọn trong tấm áo choàng từ cổ xuống đất với những nếp gấp chảy xuôi, phía trước chỉ để hở khối chân phải gấp nằm và chân trái gấp đứng, đầu tì lên hai bàn tay úp đè nhau trên đầu gối. Đầu tượng tròn, đỉnh đầu nhô lên như nhục kháo, tai rất dài đeo khuyên, mắt khép hờ, cánh mũi nở, miệng mỉm cười, khuôn mặt rạng rỡ.

Cách ngồi nhập định của Tăng Già Nan Đề như ngồi chơi, không gò theo công thức tọa thiền. Bệ tượng gợi sóng nước, lại có một mặt thú như gợi thiên nhiên hoang sơ nơi Tổ nhập định.

Duy Bùi
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Người cuối cùng nặng lòng với nghề tạc tượng nhà mồ của đồng bào Rơ Măm ở Tây Nguyên

Người cuối cùng nặng lòng với nghề tạc tượng nhà mồ của đồng bào Rơ Măm ở Tây Nguyên

(PLVN) - Nghề tạc tượng nhà mồ của đồng bào Tây Nguyên nói chung và dân tộc Rơ Măm nói riêng được coi là loại hình nghệ thuật độc đáo. Tạc tượng gỗ nhà mồ đã gắn với đời sống tâm linh của đồng bào Tây Nguyên qua rất nhiều đời. Tuy nhiên, giờ đây ở làng Le, già A Ren được biết đến là người cuối cùng còn lưu giữ nghề tạc tượng gỗ của người Rơ Măm. 

Đọc thêm

BHXH Tiền Giang: Lấy hiệu quả công việc làm thước đo

BHXH Tiền Giang: Lấy hiệu quả công việc làm thước đo
(PLVN) - Với chủ đề “Công chức, viên chức và người lao động ngành BHXH Việt Nam đoàn kết, sáng tạo, kỷ cương, nỗ lực thi đua hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao năm 2021”, BHXH Tiền Giang đã phát động phong trào thi đua với toàn thể công chức, viên chức và người lao động trong đơn vị.

Giới thiệu cuốn sổ tay “Rạng danh Tổ quốc cơ đồ Việt Nam”

Giới thiệu cuốn sổ tay “Rạng danh Tổ quốc cơ đồ Việt Nam”
(PLVN) - Cuốn sổ tay  “Rạng danh Tổ quốc cơ đồ Việt Nam” được giới thiệu hôm nay (22/1) cung cấp cho bạn đọc những thông tin, tư liệu có giá trị tham khảo tốt về tình hình đất nước, uy tín, vị thế của Việt Nam sau 75 năm giành được độc lập, tự do và sau 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới.
Sẵn sàng mọi điều kiện với chất lượng cao nhất để tổ chức thành công Đại hội lần thứ XIII của Đảng

Sẵn sàng mọi điều kiện với chất lượng cao nhất để tổ chức thành công Đại hội lần thứ XIII của Đảng

(PLVN) - Trước thềm Đại hội XIII của Đảng, ông Nguyễn Đắc Vinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chánh Văn phòng Trung ương cho biết, tất cả các công việc chuẩn bị tổ chức phục vụ đã được chuẩn bị một cách khoa học, kỹ lưỡng, chu đáo, sẵn sàng mọi điều kiện với chất lượng cao nhất để tổ chức Đại hội thành công.

Home Credit nhận giải thưởng uy tín từ VISA

Home Credit nhận giải thưởng uy tín từ VISA
(PLVN) - Home Credit  vừa vinh dự đón nhận giải thưởng “Công ty dẫn đầu về tăng trưởng doanh số giao dịch thanh toán qua thẻ tín dụng năm 2020” từ Tổ chức thẻ Quốc tế Visa. Giải thưởng là sự ghi nhận những nỗ lực của công ty trong việc phát triển sản phẩm thẻ tín dụng đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Tết Việt đầy màu sắc qua góc nhìn của học giả Việt Nam và quốc tế

Tết Việt đầy màu sắc qua góc nhìn của học giả Việt Nam và quốc tế

(PLVN) - “Tết Việt Nam xưa” của MaiHaBooks được tuyển dịch kỹ lưỡng từ những bài viết của các học giả Việt Nam và Pháp từng đăng trên Tạp chí Đông Dương. Đối với giới nghiên cứu văn hóa Việt Nam cận đại, Tạp chí Đông Dương là cái tên mang nhiều ý nghĩa, bởi ở đó có sự xuất hiện nhiều cây bút tầm cỡ Việt Nam và Pháp. Đây là một tài liệu quý cho nghiên cứu lịch sử và văn hóa Việt Nam.

Bắt “game thủ” viết giấy nợ vì dám gian lận trong lúc chơi game bắn cá ăn tiền

Bắt “game thủ” viết giấy nợ vì dám gian lận trong lúc chơi game bắn cá ăn tiền
(PLVN) - Hôm nay (22/1), Công an TP. Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang cho biết, cơ quan Cảnh sát điều tra vừa đề nghị Viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn gia hạn tạm giam thêm 4 tháng đối với Nguyễn Hồng Lợi (sinh năm 1976, ngụ khu phố 4, phường Dương Đông, thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang)  để tiếp tục điều tra làm rõ về tội bắt giữ người trái pháp luật và cướp tài sản.

Say đắm cùng hoa đào chuông trên đỉnh Bà Nà

Say đắm cùng hoa đào chuông trên đỉnh Bà Nà
(PLVN) - Những ngày cuối năm, khi gió xuân đang len lỏi trên từng con phố, lòng người lại thèm được lạc bước trong không gian tĩnh lặng, chỉ để đắm say cùng thế giới hoa đào chuông trên đỉnh Bà Nà...
Chiều 22/1 có 2 ca mắc mới COVID-19

Chiều 22/1 có 2 ca mắc mới COVID-19

(PLVN) - Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết có 2 ca mắc mới COVID-19 ở TP.Hồ Chí Minh và Long An được cách ly ngay khi nhập cảnh. Việt Nam hiện có 1.548 bệnh nhân. 
Mang theo “niềm tin son sắt với Đảng quang vinh” của nhân dân Đất Mũi đến với Đại hội Đảng XIII

Mang theo “niềm tin son sắt với Đảng quang vinh” của nhân dân Đất Mũi đến với Đại hội Đảng XIII

(PLVN) - Trước ngày Đoàn Đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lên đường đến Thủ đô tham dự Đại hội XIII của Đảng, đồng chí Nguyễn Tiến Hải – Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu đã dành cho Báo PLVN những chia sẻ những tâm huyết, kỳ vọng và niềm tin son sắt của Đảng bộ và nhân dân Đất Mũi với Đảng quang vinh.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬