Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế có phải công chứng, chứng thực?

(PLO) - Pháp luật quy định việc từ chối nhận di sản thừa kế bắt buộc phải được thiết lập bằng hình thức văn bản. Văn bản từ chối nhận di sản có thể được cơ quan công chứng chứng nhận hoặc UBND chứng thực nếu có yêu cầu của người từ chối nhận di sản nhưng không phải là trình tự bắt buộc.
Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế có phải công chứng, chứng thực? Ảnh minh họa

Chế định về thừa kế được quy định cụ thể trong Bộ luật Dân sự 2015. Theo đó, thừa kế là việc chuyển dịch tài sản của người đã chết cho người còn sống. Tài sản để lại được gọi là di sản. Quyền được hưởng di sản thừa kế của một người được xác định thông qua hình thức thừa kế theo di chúc hoặc thừa kế theo pháp luật. 

Dù ở bất kỳ khía cạnh nào, người được hưởng di sản thừa kế đều được pháp luật bảo vệ khi quyền và lợi ích của họ bị xâm phạm. Điều 32 Hiến pháp 2013 quy định: “Mọi người có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư liệu sinh hoạt, tư liệu sản xuất, phần vốn góp trong doanh nghiệp hoặc trong các tổ chức kinh tế khác; Quyền sở hữu tư nhân và quyền thừa kế được pháp luật bảo hộ”.

Như vậy, việc nhận di sản được pháp luật xác định là quyền, không ai có thể bị buộc phải nhận di sản, nếu không muốn. Vì thế, từ chối nhận di sản cũng được xem là quyền tự do ý chí của người thừa kế. Tuy nhiên, để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho người khác, việc từ chối này sẽ bị hạn chế một số điểm và phải tuân thủ theo một hình thức, thủ tục nhất định.

Theo quy định tại Điều 620 Bộ luật Dân sự  năm 2015: “Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác; 

Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết; 

Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản”.

“Không được từ chối nhận di sản để trốn tránh nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác”- quy định này nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp cho người có quyền mà người từ chối nhận di sản đang có nghĩa vụ phải thực hiện đối với họ như: nghĩa vụ trả nợ, nghĩa vụ cấp dưỡng… 

Việc từ chối nhận di sản chỉ được thực hiện trong một thời gian nhất định bởi lẽ việc từ chối này còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi của những người thừa kế khác. Pháp luật quy định việc từ chối bắt buộc phải được thiết lập bằng hình thức văn bản. Văn bản từ chối nhận di sản có thể được cơ quan công chứng chứng nhận hoặc UBND chứng thực nếu có yêu cầu của người từ chối nhận di sản nhưng không phải là trình tự bắt buộc.

Như vậy, việc từ chối nhận di sản theo Bộ luật Dân sự 2015 (có hiệu lực kể từ ngày 1/1/2017) đã có sự khác biệt so với Bộ luật Dân sự 2005. Tại khoản 2, khoản 3 Điều 642 Bộ luật Dân sự 2005 quy định:  “Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản; người từ chối phải báo cho những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản, cơ quan công chứng hoặc UBND xã, phường, thị trấn nơi có địa điểm mở thừa kế về việc từ chối nhận di sản.

Thời hạn từ chối di sản là sáu tháng, kể từ ngày mở thừa kế. Sau sáu tháng kể từ ngày mở thừa kế nếu không có từ chối nhận di sản thì được coi là đồng ý nhận thừa kế”.

Nếu căn cứ vào quy định trên của Bộ luật Dân sự 2005 thì việc từ chối nhận di sản thừa kế phải  được lập thành văn bản, người từ chối nhận di sản phải báo cho những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản, cơ quan công chứng hoặc UBND xã, phường, thị trấn nơi có địa điểm mở thừa kế về việc từ chối nhận di sản. Đồng thời, Bộ luật Dân sự 2005 còn quy định thời hạn từ chối nhận di sản là sáu tháng kể từ ngày mở thừa kế, nếu sau thời hạn này thì văn bản từ chối nhận di sản không có hiệu lực.

Tóm lại, đối với Bộ luật Dân sự 2005, điều kiện để văn bản từ chối nhận di sản có hiệu lực thì văn bản này phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực và chỉ được từ chối trong thời hạn sáu tháng kể từ thời điểm mở thừa kế. Còn đối với Bộ luật dân sự 2015, văn bản từ chối nhận di sản không bắt buộc phải công chứng, chứng thực và thời hạn từ chối nhận di sản không còn bị giới hạn trong sáu tháng như luật cũ.

Luật sư Trịnh Ngọc Thành
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cần danh nghĩa hơn thực chất

Cần danh nghĩa hơn thực chất
(PLVN) - Hơn một tháng sau khi chính thức nắm quyền hành pháp tối cao ở nước Mỹ, Tổng thống Joe Biden đã tiến hành cuộc không kích đầu tiên của quân đội Mỹ, tức là hành động quân sự trực tiếp lần đầu tiên. 
Quinton Ramone "Rampage" Jackson: Người tiên phong trong phong trào phát triển MMA trên toàn thế giới

Quinton Ramone "Rampage" Jackson: Người tiên phong trong phong trào phát triển MMA trên toàn thế giới

(PLVN) - Quinton Ramone "Rampage" Jackson (SN 1978) là một võ sĩ võ hỗn hợp MMA, một diễn viên và là cựu đô vật chuyên nghiệp người Mỹ, anh đã chiến đấu và giành chiến thắng tại Bellator MMA: Season Ten Light Heavyweight Tournament. Anh cũng là cựu vô địch tại UFC và đã thống nhất đai vô địch hạng trung Pride. 

Nghệ nhân cả đời đắm đuối với nghề vẽ biển hiệu quảng cáo

Nghệ nhân cả đời đắm đuối với nghề vẽ biển hiệu quảng cáo
(PLVN) - Trên con đường An Dương Vương (quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh), giữa những tấm biển quảng cáo dán decal, treo đèn led, có một biển hiệu được vẽ bằng tay tỉ mỉ “Hoàng Minh Phương – Vẽ, quảng cáo, bảng hiệu, hộp đèn, chữ nổi...”. Bằng tài năng, tâm huyết của mình, người chủ tiệm đã giúp lưu giữ những nét đẹp, riêng biệt và đang làm sống dậy nghề vẽ biển hiệu quảng cáo một thời là biểu tượng của đất Sài thành. 

Những rưng rưng thầm lặng…

Những rưng rưng thầm lặng…
(PLVN) - Mỗi lần dịch bệnh bùng phát là các bác sỹ lại bước vào “trận chiến” mới. Có người không ngần ngại xung phong  vào tâm dịch cả hai đợt bùng phát. Có người hoãn cưới và nhiều y, bác sỹ đã để lại cái Tết sum họp sau lưng, ngày đêm căng mình chạy đua với dịch bệnh…

Tết muộn với người dân… Sài thành

Tết muộn với người dân… Sài thành
(PLVN) - Những ngày này, đường phố Sài Gòn đã trở lại nhịp sống bình thường. Nhưng, vẫn có thể nhận ra chút “khác thường” len lỏi, đó là sự thưa vắng cư dân hơn, sự chậm rãi hơn trong nhịp sống và tất nhiên, không thể thiếu các biện pháp phòng chống dịch.
Dự án siêu nhà máy gây quan ngại của Tesla

Dự án siêu nhà máy gây quan ngại của Tesla

(PLVN) - Tháng 11 năm 2019, tại lễ trao thưởng thường niên giải Vô Lăng Vàng (Das Goldene Lenkrad), một giải thưởng danh giá trong ngành công nghiệp sản xuất ô tô tại Đức, tỉ phú Elon Musk đã công bố kế hoạch xây dựng một siêu nhà máy của Công ty xe điện Tesla tại Grünheide, bang Brandenburg, Đức. 

Người kép già

Người kép già
(PLVN) - Ấn phẩm “Người kép già” do NXB Đông A ấn hành là tuyển tập truyện ngắn và vừa của nhà văn Kim Lân, bao gồm 18 tác phẩm nổi tiếng cùng minh họa của họa sĩ tên tuổi - Thành Chương.

Những người tốt âm thầm

Những người tốt âm thầm
(PLVN) - Nhạc sĩ họ Trịnh có câu hát bất hủ “Sống trên đời sống cần có một tấm lòng/Để làm gì em biết không/Để gió cuốn đi”. Phải rồi, cần lắm những tấm lòng cho nhau, cho dù là gió cuốn đi, cho dù là việc tốt làm ra không cần ai biết đến, không cần được báo đáp…
Xuân ở vùng cao

Xuân ở vùng cao

(PLVN) - Ở nơi miền biên Cao Bằng, thời điểm đầu năm là lúc người dân thể hiện sự giao du rộng rãi, tình cảm và sự sẻ chia với nhau thông qua những phong tục truyền thống đẹp. Yêu thương nối tiếp yêu thương, mỗi mùa xuân qua, nơi vùng cao này đều chứng kiến sự thay đổi, khởi sắc của cuộc sống người dân. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬