Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế có phải công chứng, chứng thực?

(PLO) - Pháp luật quy định việc từ chối nhận di sản thừa kế bắt buộc phải được thiết lập bằng hình thức văn bản. Văn bản từ chối nhận di sản có thể được cơ quan công chứng chứng nhận hoặc UBND chứng thực nếu có yêu cầu của người từ chối nhận di sản nhưng không phải là trình tự bắt buộc.
Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế có phải công chứng, chứng thực? Ảnh minh họa

Chế định về thừa kế được quy định cụ thể trong Bộ luật Dân sự 2015. Theo đó, thừa kế là việc chuyển dịch tài sản của người đã chết cho người còn sống. Tài sản để lại được gọi là di sản. Quyền được hưởng di sản thừa kế của một người được xác định thông qua hình thức thừa kế theo di chúc hoặc thừa kế theo pháp luật. 

Dù ở bất kỳ khía cạnh nào, người được hưởng di sản thừa kế đều được pháp luật bảo vệ khi quyền và lợi ích của họ bị xâm phạm. Điều 32 Hiến pháp 2013 quy định: “Mọi người có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư liệu sinh hoạt, tư liệu sản xuất, phần vốn góp trong doanh nghiệp hoặc trong các tổ chức kinh tế khác; Quyền sở hữu tư nhân và quyền thừa kế được pháp luật bảo hộ”.

Như vậy, việc nhận di sản được pháp luật xác định là quyền, không ai có thể bị buộc phải nhận di sản, nếu không muốn. Vì thế, từ chối nhận di sản cũng được xem là quyền tự do ý chí của người thừa kế. Tuy nhiên, để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho người khác, việc từ chối này sẽ bị hạn chế một số điểm và phải tuân thủ theo một hình thức, thủ tục nhất định.

Theo quy định tại Điều 620 Bộ luật Dân sự  năm 2015: “Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác; 

Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết; 

Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản”.

“Không được từ chối nhận di sản để trốn tránh nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác”- quy định này nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp cho người có quyền mà người từ chối nhận di sản đang có nghĩa vụ phải thực hiện đối với họ như: nghĩa vụ trả nợ, nghĩa vụ cấp dưỡng… 

Việc từ chối nhận di sản chỉ được thực hiện trong một thời gian nhất định bởi lẽ việc từ chối này còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi của những người thừa kế khác. Pháp luật quy định việc từ chối bắt buộc phải được thiết lập bằng hình thức văn bản. Văn bản từ chối nhận di sản có thể được cơ quan công chứng chứng nhận hoặc UBND chứng thực nếu có yêu cầu của người từ chối nhận di sản nhưng không phải là trình tự bắt buộc.

Như vậy, việc từ chối nhận di sản theo Bộ luật Dân sự 2015 (có hiệu lực kể từ ngày 1/1/2017) đã có sự khác biệt so với Bộ luật Dân sự 2005. Tại khoản 2, khoản 3 Điều 642 Bộ luật Dân sự 2005 quy định:  “Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản; người từ chối phải báo cho những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản, cơ quan công chứng hoặc UBND xã, phường, thị trấn nơi có địa điểm mở thừa kế về việc từ chối nhận di sản.

Thời hạn từ chối di sản là sáu tháng, kể từ ngày mở thừa kế. Sau sáu tháng kể từ ngày mở thừa kế nếu không có từ chối nhận di sản thì được coi là đồng ý nhận thừa kế”.

Nếu căn cứ vào quy định trên của Bộ luật Dân sự 2005 thì việc từ chối nhận di sản thừa kế phải  được lập thành văn bản, người từ chối nhận di sản phải báo cho những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản, cơ quan công chứng hoặc UBND xã, phường, thị trấn nơi có địa điểm mở thừa kế về việc từ chối nhận di sản. Đồng thời, Bộ luật Dân sự 2005 còn quy định thời hạn từ chối nhận di sản là sáu tháng kể từ ngày mở thừa kế, nếu sau thời hạn này thì văn bản từ chối nhận di sản không có hiệu lực.

Tóm lại, đối với Bộ luật Dân sự 2005, điều kiện để văn bản từ chối nhận di sản có hiệu lực thì văn bản này phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực và chỉ được từ chối trong thời hạn sáu tháng kể từ thời điểm mở thừa kế. Còn đối với Bộ luật dân sự 2015, văn bản từ chối nhận di sản không bắt buộc phải công chứng, chứng thực và thời hạn từ chối nhận di sản không còn bị giới hạn trong sáu tháng như luật cũ.

Luật sư Trịnh Ngọc Thành
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
58 tuổi, có đủ điều kiện tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện không?

58 tuổi, có đủ điều kiện tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện không?

(PLVN) - Bạn đọc có địa chỉ email bknam...@gmail.com hỏi: Tôi năm nay 58 tuổi (nam), làm nghề tự do, nay muốn tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có được không? Nếu được tham gia, tôi phải đóng góp như thế nào? Và, đóng trong thời hạn là bao lâu thì tôi được hưởng lương hưu theo bảo hiểm xã hội tự nguyện?

Đọc thêm

Rò rỉ hóa chất trong vụ cháy kho ở Long Biên

Rò rỉ hóa chất trong vụ cháy kho ở Long Biên
(PLVN) - Đoàn kiểm tra của Sở Tài nguyên - Môi trường (TN&MT) Hà Nội xác định, khu vực giữa nhà kho có một bồn chứa hóa chất bị cháy đen xung quanh, có hiện tượng rò rỉ hóa chất trong bồn ra ngoài. 

Tiếp ngọn lửa thi đua, thổi bùng sức mạnh tín dụng chính sách xã hội

Tiếp ngọn lửa thi đua, thổi bùng sức mạnh tín dụng chính sách xã hội
(PLVN) - Là một đơn vị cung ứng tín dụng đặc thù như NHCSXH dành cho những đối tượng yếu thế nhất của nền kinh tế ở những địa bàn xa xôi và khó khăn nhất, Hội đồng quản trị, Ban điều hành NHCSXH nhìn nhận phong trào thi đua là một công cụ, động lực đẩy nhanh tiến trình cán đích Chiến lược phát triển NHCSXH giai đoạn 2011 - 2020, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được Đảng, Chính phủ giao phó. Đồng thời hội tụ sức mạnh toàn hệ thống chính trị - xã hội thực hiện chủ trương đưa tín dụng chính sách xã hội trở thành đòn bẩy trực tiếp thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới.

Miễn nhiệm Phó khoa Sản vì tắc trách khiến thai nhi tử vong

Miễn nhiệm Phó khoa Sản vì tắc trách khiến thai nhi tử vong
(PLVN) - Ngày 2/7, Thanh tra Sở Y tế tỉnh Kiên Giang cho biết, ông Trần Đức Nghĩa - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tư nhân Bình An đã ký Quyết định cho miễn nhiệm chức danh Phó khoa Sản đối với bà Phan Ngọc Ngoan do tắc trách khiến thai nhi tử vong.

Viettel tiên phong kiến tạo xã hội số, là hạt nhân xây dựng tổ hợp công nghiệp công nghệ cao

Viettel tiên phong kiến tạo xã hội số, là hạt nhân xây dựng tổ hợp công nghiệp công nghệ cao
(PLVN) - Ngày 2/7/2020, Đại hội Đảng bộ Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội Viettel đã chính thức khai mạc tại Hà Nội. Đại hội Đảng bộ lần thứ X là sự kiện chính trị đặc biệt của Tập đoàn Công nghiệp -  Viễn thông Quân đội, có nhiệm vụ đánh giá 5 năm thực hiện Nghị quyết lần thứ IX, xác định phương hướng 5 năm 2020 – 2025 và là đại hội tổ chức trước của Đảng bộ cấp trực thuộc Quân ủy TW đối với Khối doanh nghiệp Quân đội. 

Vì sao Công an huyện Ứng Hòa (Hà Nội) chỉ khởi tố người gây tỷ lệ thương tích nhẹ?

Vì sao Công an huyện Ứng Hòa (Hà Nội) chỉ khởi tố người gây tỷ lệ thương tích nhẹ?
(PLVN) - Vừa qua, Báo Pháp luật Việt Nam nhận được đơn của anh Lê Thanh Minh (thôn Hậu Xá, xã Phương Tú, huyện Ứng Hòa, TP Hà Nội) về việc anh bị hai mẹ con bà Lê Thị Nga và Đặng Văn Bính dùng vật nguy hiểm, gây thương tích 11%, tuy nhiên Công an huyện Ứng Hòa chỉ khởi tố bà Nga, mà không khởi tố anh Bính.
Bị truy tố vì thường xuyên tổ chức đá gà ăn tiền

Bị truy tố vì thường xuyên tổ chức đá gà ăn tiền

(PLVN) - Mặc dù đã bị xử lý hình chính về hành vi đánh bạc nhưng Danh Rãnh Em (39 tuổi, ngụ xã Vĩnh Thắng, huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang) quyết không từ bỏ. Mới đây Rãnh Em lại tiếp tục tổ chức đá gà ăn tiền tại địa phương thì bị Công an bắt quả tang.

Minh tinh 'Cuốn theo chiều gió' đón tuổi 104

Minh tinh 'Cuốn theo chiều gió' đón tuổi 104
(PLVN) - 'Nàng Melania' Olivia de Havilland - mỹ nhân cuối cùng của thế hệ vàng Hollywood - vẫn giữ được nét đẹp ở tuổi ngoài bách niên và thậm chí còn đạp xe đi chơi vào năm ngoái.
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Cần “nới” điều kiện hỗ trợ cho doanh nghiệp vay trả lương

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Cần “nới” điều kiện hỗ trợ cho doanh nghiệp vay trả lương

(PLVN) - Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương ngày 2/7, Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) Đào Ngọc Dung đề xuất Chính phủ "nới" điều kiện nhận hỗ trợ gói 16.000 tỷ cho doanh nghiệp vay trả lương theo hướng bỏ tiêu chí thứ 2 là không có nguồn thu mới được vay.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬