Thuốc lá điện tử - cấm hay quản?

(PLVN) - Do chính sách quản lý thuốc lá thế hệ mới chưa rõ ràng nên tình trạng nhập lậu mặt hàng này đang diễn ra rầm rộ, gây thất thu ngân sách.
Thuốc lá điện tử - cấm hay quản? Các loại thuốc lá điện tử được quảng cáo tràn lan trên mạng.

Nhức nhối từ biên giới đến chợ điện tử

Vài năm gần đây, tình trạng buôn lậu thuốc lá điện tử diễn ra ngày càng trầm trọng khi số lượng người dùng sản phẩm này tăng lên. Thị trường chợ đen ghi nhận trào lưu sính thuốc lá điện tử, vì thuốc lá điện tử được cho là có nhiều công dụng tích cực như ít gây hại tới sức khỏe người dùng và có thể giúp cai thuốc lá.

Trong đầu tháng 1/ 2020, Tổng cục Hải quan phối hợp với Hải quan TP HCM phát hiện và thu giữ lô hàng gồm 400 cây thuốc lá làm nóng theo đường hàng không từ Nga về TP HCM với tổng trị giá hơn 1 tỷ đồng. Nếu lô hàng này được tiêu thụ, người bán cũng sẽ bỏ túi 200 triệu đồng. 

Tại Đà Nẵng, cơ quan quản lý cũng mới bắt vụ buôn lâu 200 máy thuốc lá điện tử, 20 hộp phụ kiện, hơn 1.600 chai tinh dầu ngoại.   

Không giống như thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử là sản phẩm cấu thành từ nhiều thành phần rời khác nhau như thân máy điện tử, phụ kiện, tinh chất hoặc điếu thuốc chuyên dùng. Vì thế, kênh hàng lậu thuốc lá điện tử trở nên phức tạp hơn nhiều so với thuốc lá truyền thống. 

Các sản phẩm này không chỉ được bán phổ biến qua các trang mạng nhóm xã hội, mà còn công khai giới thiệu, trao đổi trên các trang mạng thương mại điện tử theo mô hình C2C (người mua và người bán giao dịch trực tiếp) hiện nay. 

Theo các chuyên gia, số người hút thuốc tại Việt Nam được dự đoán vào khoảng 17-18 triệu người trước năm 2025.
Trong khi đó, Quyết định 1092/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình Sức khỏe Việt Nam nêu rõ việc đặt mục tiêu giảm thiểu 37% tỷ lệ hút thuốc ở nam giới trưởng thành, đồng thời, giảm tỷ lệ hút thuốc thụ động của người dân tại nhà là 50% và tại nơi làm việc 35% vào năm 2025
Người bán dễ dàng đăng tải các mặt hàng thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc, các phụ kiện để “độ” hàng, hoặc thậm chí là các nguyên liệu thiếu nhãn mác như Propylence Glycol để tạo khói với mức giá tầm vài chục ngàn đến vài trăm ngàn đồng.

Cần hành lang pháp lý phù hợp

Từ nhu cầu tăng cao trên thị trường, tình trạng buôn lậu thuốc lá điện tử ngày càng diễn biến phức tạp. Tình trạng này khiến các mặt hàng thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc, không đạt chuẩn, độc hại, dễ dàng đến tay người tiêu dùng, kéo theo đó là nhiều rủi ro về sức khỏe. 

Thực tế, tại một số thị trường khác, trước hiện tượng nhiều ca bệnh phổi nghiêm trọng xuất hiện ở người hút thuốc lá điện tử, các chuyên gia cho rằng những ca bệnh này có liên quan việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử hệ thống mở không đạt chuẩn, được nhập lậu cùng những loại tinh dầu không rõ nguồn gốc, chứa chất độc hại như THC (một loại chất hướng thần được tìm thấy ở cây bồ đà). 

Cũng có những ý kiến đưa ra về việc cấm các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. Tuy nhiên, ý kiến này cũng vấp phải nhiều phản ứng từ phía khoa học cũng như người dùng. Bởi vì, thực tế cho thấy nhu cầu có thật với các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, những người dùng để cai thuốc lá truyền thống. 

Lệnh cấm sẽ khiến tình trạng buôn lậu diễn ra nhức nhối hơn, gây thất thu cho ngân sách. Mặt khác, về mặt khoa học, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện nay, việc lưu hành và thái độ của các nước đối với thuốc lá điện tử mang nhiều sắc thái khác nhau. 

Trong đó, nổi bật 2 quan điểm: cấm hoặc quy định hoặc xem đó như là sản phẩm tiêu dùng, sản phẩm y khoa. Tại Việt Nam, Bộ Y tế từng đề xuất tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá, cấm kinh doanh và tiêu dùng thuốc lá điện tử và kiểm soát chặt quảng cáo thuốc lá Internet.

Nhiều quốc gia tỏ ra thận trọng với các sản phẩm thay thế thuốc lá là do lo ngại giới trẻ sẽ học đòi theo trào lưu này. Còn WHO thì nhấn mạnh việc chọn phương án nào cũng phải nằm trên thực tế tình hình của quốc gia đó.

Cần sớm có khung pháp lý để kiểm soát thuốc lá điện tử.

Điều này có nghĩa sự lựa chọn cần được cân nhắc trên nhiều yếu tố, thực trạng tỷ lệ hút thuốc lá điếu và gánh nặng đi kèm, mức độ chấp nhận của quốc gia đó đối với các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, tỷ lệ cai thuốc thành công từ những biện pháp truyền thống phụ thuộc vào ý chí. Đồng thời, cũng cần phải đánh giá khoa học của những sản phẩm đó đem lại liệu có phù hợp với sức khỏe toàn dân. 

ThS.BS Lê Đình Phương - Trưởng khoa Nội tổng quát, Bệnh viện FV - từng cho biết: "Hiện tại các cơ quan quản lý y tế ở cả Anh và Mỹ đều đồng ý rằng các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới giảm thiểu tác hại trung bình khoảng 95% so với thuốc lá truyền thống. Vì vậy, quan điểm giảm thiểu tác hại hoàn toàn có thể được ứng dụng trong ngành hàng thuốc lá".

Trong năm 2019, Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam – Vinataba đã đưa ra các kiến nghị, trong đó nêu rõ thuốc lá làm nóng và thuốc lá điện tử nên được quy định trong một văn bản quy phạm pháp luật riêng thay vì quy định chung với thuốc lá truyền thống trong cùng Nghị định mới.

Có thể thấy, hệ thống pháp luật tại Việt Nam hiện chưa kịp hoàn thiện để kiểm soát thuốc lá điện tử nhập lậu. Trước kiến nghị trên, dư luận đang hướng về đề xuất có khung hành lang pháp lý phù hợp cho việc quản lý mặt hàng thuốc lá thế hệ mới một cách hợp pháp cũng như việc xử lý tiêu hủy các sản phẩm thuốc lá điện tử nhập lậu, trôi nổi. 

H.Thư
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Sở Kế hoạch và Đầu tư có từ 1-3 Phó Giám đốc

Sở Kế hoạch và Đầu tư có từ 1-3 Phó Giám đốc

(PLVN) - Đây là đề xuất tại dự thảo Thông tư hướng dẫn vị trí việc làm nghiệp vụ chuyên ngành và biên chế công chức ngành Kế hoạch, đầu tư và Thống kê đang được lấy ý kiến góp ý của nhân dân.

Đọc thêm

Đến 2045, sẽ xuất hiện các tập đoàn khổng lồ mang tên Việt Nam

Đến 2045, sẽ xuất hiện các tập đoàn khổng lồ mang tên Việt Nam
(PLVN) - Chúng ta hãy chung tay làm cho Việt Nam thành công hơn nữa, nơi mà trí thức, tài năng nào cũng có cơ hội được cống hiến, phụng sự, có nhiều DN vươn lên trở thành tập đoàn toàn cầu - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh điều này tại “Đối thoại 2045” với đại diện doanh nghiệp, trí thức tổ chức chiều 6/3 tại Hội trường Thống nhất, Thành phố Hồ Chí Minh.

Dùng xe máy ăn trộm được để đi trộm xe ô tô

Dùng xe máy ăn trộm được để đi trộm xe ô tô
(PLVN) - Phát hiện chiếc xe ô tô tải không người trông giữ, Nguyễn Thanh Thái (sinh năm 2000, trú tại xã Bình Sơn, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang) liền bỏ lại chiếc xe mô tô trộm được trước đó để lấy chiếc ô tô tải. 

Gian hàng 0 đồng cho phụ nữ nghèo ở Huế

Gian hàng 0 đồng cho phụ nữ nghèo ở Huế
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 111 năm Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3 và kỷ niệm 28 năm Ngày truyền thống Phụ nữ Quân đội 10/3, sáng 6/3, Hội Phụ nữ Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức gian hàng 0 đồng dành cho phụ nữ nghèo trên địa bàn thành phố Huế.

Ninh Bình đã giải cứu gần 100 tấn nông sản của Hải Dương

Ninh Bình đã giải cứu gần 100 tấn nông sản của Hải Dương
(PLVN) - Theo thống kê sơ bộ, trong khoảng hơn 1 tuần thực hiện giải cứu nông sản (từ ngày 24/2 đến 6/3), toàn tỉnh Ninh Bình tiêu thụ được gần 100 tấn nông sản các loại, gồm rau xanh, củ, quả..., chủ yếu là ổi, cà rốt, cà chua, su hào, cải bắp, trứng vịt...

Khảo sát vị trí chuẩn bị xây dựng ga hàng hóa tại Nghệ An

Khảo sát vị trí chuẩn bị xây dựng ga hàng hóa tại Nghệ An
(PLVN) -Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam vừa có cuộc khảo sát vị trí xây dựng ga hàng hóa tại huyện Diễn Châu (tỉnh Nghệ An) và làm việc với UBND tỉnh này về việc kết nối đường sắt với các phương thức vận tải khác, kết nối các khu vực trọng điểm sản xuất, xuất nhập hàng hóa của tỉnh Nghệ An.
Lừa đảo bằng chiêu ...giả danh nhà sư mua sắt xây chùa

Lừa đảo bằng chiêu ...giả danh nhà sư mua sắt xây chùa

(PLVN) - Ngày 6/3, tin từ Cơ quan CSĐT Công an TP Long Xuyên (An Giang) cho biết, cơ quan này đang khẩn trương truy tìm đối tượng giả danh nhà sư để lừa đảo chiếm đoạt tài sản của doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng tại địa phương.

Bạc Liêu triển khai Tháng Thanh niên với nhiều hoạt động thiết thực

Bạc Liêu triển khai Tháng Thanh niên với nhiều hoạt động thiết thực
(PLVN) - Hôm nay - 6/3, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Bạc Liêu đã tổ chức lễ ra quân “Tháng Thanh niên năm 2021” với chủ đề “Tự hào truyền thống Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh” tại di tích lịch sử Khu căn cứ Cái Chanh (ấp Cây Cui, xã Ninh Thạnh Lợi, huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu). 

Chiều 6/3, thêm 6 ca mắc COVID-19 đều ở Hải Dương

Chiều 6/3, thêm 6 ca mắc COVID-19 đều ở Hải Dương
(PLVN) - Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết chiều 6/3 có 6 ca mắc mới COVID-19 đều ghi nhận tại Hải Dương, trong đó 3 ca tại huyện Kim Thành, 3 ca tại Kinh Môn đều là trường hợp F1.

Từ đêm nay - 6/3, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, trời rét

Từ đêm nay - 6/3, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, trời rét
(PLVN) - Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo, đêm 6/3, hiện bộ phận không khí lạnh đã báo tiếp tục di chuyển xuống phía Nam, sẽ ảnh hưởng đến các tỉnh vùng núi Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang và Đông Bắc. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬