TGPL cho nạn nhân bạo lực gia đình: Mong 'con đường' dễ đi

(PLO) - Là nạn nhân bạo lực gia đình, tổn thương cả về tinh thần lẫn thể chất, không ít người có mong muốn được trợ giúp pháp lý để tìm lại công bằng. Nhưng “hành trình”  tìm đến sự bảo vệ của pháp luật xem ra cũng không ít gian nan…
TGPL cho nạn nhân bạo lực gia đình: Mong 'con đường' dễ đi Chuyên gia tư vấn pháp lý cho nạn nhân bạo lực gia đình (ảnh minh họa).

Nhiều nạn nhân bạo lực gia đình chưa được trợ giúp pháp lý

Theo số liệu thống kê, trong các năm 2011-2015 có gần 158 nghìn vụ bạo lực gia đình (BLGĐ), trong đó trường hợp nạn nhân là nữ chiếm 74,24%, trẻ em chiếm 11,4%, người cao tuổi chiếm 8,91%... Mỗi năm có hơn 8 nghìn vụ li hôn mà nguyên nhân từ bạo lực gia đình. Nhưng trên thực tế 87% nạn nhân bị bạo hành chưa tìm đến sự trợ giúp pháp lý (TGPL), trừ các vụ việc nghiêm trọng hay các vụ xử lý hình sự.

Từ góc độ của Ngôi nhà Bình yên, trong hơn 6 năm hoạt động  (2007-2013), Ngôi nhà Bình yên đã đón 379 người tạm trú là nạn nhân BLGĐ. 71% số người tạm trú bị cả 3 hình thức bạo lực là thể chất, kinh tế, tình dục nên rất nhiều người có tâm trạng hoảng loạn tinh thần, suy kiệt sức khỏe và “tay trắng” về kinh tế, tài sản. Lúc này các dịch vụ hỗ trợ cho nạn nhân, trong đó có hỗ trợ pháp lý là rất cần thiết để giúp họ trở lại cuộc sống. Tuy nhiên, chỉ có 58% nạn nhân nhận được sự TGPL từ các luật sư, như vậy là cứ 10 người bị bạo hành, chỉ có 5 người được hỗ trợ pháp lý. 

Theo quy định tại Điều 10 Luật Trợ giúp pháp lý năm 2006 thì các đối tượng được TGPL bao gồm 4 loại đối tượng: người nghèo; người có công với cách mạng; người già cô đơn, người tàn tật và trẻ em không nơi nương tựa; người dân tộc thiểu số thường trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Quy định như vậy đã khiến rất nhiều người, kể cả các luật sư hiểu rằng, ngoài 4 loại đối tượng trên thì các nhóm đối tượng khác, trong đó có nạn nhân BLGĐ… nằm ngoài luật. 

Năm 2013, trao đổi với phóng viên bên lề hội thảo “Công tác bảo vệ nạn nhân và quy trình xử lý vụ việc BLGĐ”, bà Tạ Thị Minh Lý - nguyên Cục trưởng Cục TGPL, Bộ Tư pháp cho biết, đúng là Luật TGPL năm 2006 chỉ quy định 4 đối tượng, nhưng trong luật cũng có một điều khoản mở là: “Trong trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác với quy định của Luật này thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó” (Điều 2 Luật TGPL).

Đối với nạn nhân BLGĐ thì “điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên” chính là Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử đối với phụ nữ (CEDAW) mà Việt Nam đã tham gia và có hiệu lực tại Việt Nam từ ngày 19/3/1982.  

Mặt khác, bên cạnh đó, Luật Phòng chống BLGĐ cũng có quy định nạn nhân BLGĐ có quyền được “cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật ” (Khoản 1 Điều 5).

Hiện nay, Luật Trợ giúp pháp lý đang trong quá trình sửa đổi, bổ sung và theo dự thảo luật mới nhất, nạn nhân bị BLGĐ nằm trong nhóm người có khó khăn về tài chính được trợ giúp pháp lý. Cũng theo dự thảo luật, người được TGPL có nghĩa vụ phải cung cấp giấy tờ chứng minh mình là người đủ điều kiện được trợ giúp pháp lý; cung cấp kịp thời, đầy đủ thông tin, tài liệu và chứng cứ có liên quan đến vụ việc trợ giúp pháp lý và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin, tài liệu, chứng cứ đó.

Tạo điều kiện để người dân được pháp luật bảo vệ

Phản hồi về quy định này, nhiều cán bộ gia đình ở địa phương cho rằng quy định nạn nhân BLGĐ phải có giấy tờ chứng minh mình thuộc diện TGPL là làm khó cho người dân. Bởi, trên thực tế việc nạn nhân BLGĐ phải đến nhờ cậy đến trợ giúp pháp lý có thể nói là “cực chẳng đã”. Không ai muốn mình rơi vào hoàn cảnh này để được hưởng trợ giúp. Vì vậy, giấy tờ thủ tục phức tạp có thể khiến nạn nhân không muốn đến tìm kiếm sự TGPL, rồi từ đó họ cũng không được sự bảo vệ của công lý, hưởng sự công bằng. 

Mặt khác, để nạn nhân BLGĐ có thể chứng minh là mình là nạn nhân BLGĐ rất khó vì không phải tất cả những vụ việc này đều có người làm chứng. Vì vậy, nếu yêu cầu giấy tờ chứng minh thì có nghĩa nạn nhân phải nêu được bằng chứng chứng minh, bằng chứng thì phải có người làm chứng,.... cứ như vậy cái này làm khó cái kia dẫn đến hiệu quả của pháp luật giảm.

“Mục đích thành lập ra những cơ sở trợ giúp pháp lý là để hỗ trợ cho người dân, đặc biệt là người dân có hoàn cảnh đặc biệt. Và tâm lý chung của những người này là mặc cảm, xấu hổ,... và ngại đến cơ quan, trụ sở cho dù đó là cơ sở TGPL. Việc cung cấp giấy tờ chứng minh có nghĩa họ phải làm đơn, xin xác minh của các cơ quan,....điều này dẫn đến họ phải từ bỏ sử dụng dịch vụ mặc dù có nhu cầu.

Nên chăng, đối với nạn nhân BLGĐ nên  xác định và phân loại nạn nhân thông qua lời khai của nạn nhân; tình trạng sức khỏe thể chất, tinh thần của nạn nhân; xác định danh tính, địa chỉ theo hộ khẩu thường trú và chỗ ở hiện tại (nếu địa chỉ thường trú khác với nơi ở hiện tại) của nạn nhân thông qua lời khai và giấy tờ tùy thân. (cơ sở TGPL có thể liên hệ về địa phương nơi nạn nhân khai báo có hộ khẩu thường trú và nơi ở hiện tại để xác minh thông tin nếu cần)” – một cán bộ gia đình ở địa phương bày tỏ quan điểm.  

Nạn nhân của bạo lực gia đình, đặc biệt phụ nữ, được Chính phủ nhìn nhận là vấn đề nghiêm trọng ở Việt Nam cũng như trên toàn thế giới. Được biết, trước đây từ năm 2005 trong khuôn khổ thực hiện Dự án “Hỗ trợ hệ thống TGPL ở Việt Nam 2005 – 2009” cùng với một số đối tượng khác, phụ nữ là nạn nhân của BLGĐ cũng đã chính thức được hưởng TGPL miễn phí.

Theo số liệu thống kê tại 5 tỉnh thực hiện thí điểm lồng ghép giới, thì trong tổng số vụ việc TGPL hàng năm, có trên 30% đối tượng TGPL là phụ nữ bị bạo hành, phụ nữ nghèo trong các vụ án ly hôn, tranh chấp dân sự, phụ nữ bị xâm hại tình dục hoặc là đại diện hợp pháp của trẻ em bị xâm hại tình dục…

Như vậy có thể nói là nhu cầu được TGPL của nạn nhân BLGĐ là rất cao. Điều này cho thấy cần thiết phải có những quy định pháp luật tạo điều kiện để nạn nhân BLGĐ, nhất là phụ nữ được tiếp cận với sự bảo vệ của chính sách, pháp luật của Nhà nước. 

Hồng Minh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Báo Pháp luật Việt Nam: Tự hào cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp

Báo Pháp luật Việt Nam: Tự hào cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp
(PLVN) - Cùng với chặng đường vẻ vang 75 năm hình thành và phát triển của ngành Tư pháp, Báo Pháp luật Việt Nam cũng có 35 năm “Vì sự nghiệp truyền thông tư pháp, pháp luật”. Suốt những năm qua, tập thể cán bộ, phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam luôn tự hào và nỗ lực không ngừng nghỉ để hoàn thành tốt sứ mệnh là “Cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp”.

Dốc tổng lực tìm kiếm 12 công nhân còn mất tích tại Rào Trăng 3

Dốc tổng lực tìm kiếm 12 công nhân còn mất tích tại Rào Trăng 3
(PLVN) - Sau thời gian tạm dừng tìm kiếm vì cơ bão số 9, ngày 30/10, tranh thủ thời tiết nắng ráo, các lực lượng, phương tiện của Quân khu 4 và tỉnh Thừa Thiên Huế đã được huy động trở lại để tiếp tục triển khai công tác tìm kiếm 12 công nhân đang còn mất tích tại thủy điện Rào Trăng 3.

Hà Nội đối thoại gỡ vướng giải phóng mặt bằng bãi rác Nam Sơn

Hà Nội đối thoại gỡ vướng giải phóng mặt bằng bãi rác Nam Sơn
(PLVN) - Ngày 30/10, Thường trực Thành ủy Hà Nội tổ chức đối thoại với người dân 3 xã: Hồng Kỳ, Bắc Sơn, Nam Sơn (Sóc Sơn) nhằm giải quyết các kiến nghị của người dân liên quan đến việc mở rộng bãi rác Nam Sơn. Đây là lần thứ 2, Thành ủy Hà Nội tổ chức đối thoại với người dân 3 xã trên tính từ đầu năm đến nay.

Trao quyết định bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ NN&PTNT

Trao quyết định bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ NN&PTNT
(PLVN) - Chiều 30/10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc trao Quyết định điều động, bổ nhiệm ông Lê Minh Hoan, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp giữ chức Thứ trưởng Bộ NN&PTNT.

Bắt quả tang cơ sở "hô biến" hàng giả thành hàng hiệu

Bắt quả tang cơ sở "hô biến" hàng giả thành hàng hiệu
(PLVN) - Khi lực lượng chức năng bất ngờ đến kiểm tra, một cơ sở kinh doanh thời trang tại quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) đang thực hiện hành vi đính nhãn, vật phẩm mang thương hiệu “Dior”, “Chanel” lên các sản phẩm thời trang đã được cắt tem, mác.

Hàng nghìn hộ dân ở Nghệ An ngập sâu do mưa lớn kéo dài

Hàng nghìn hộ dân ở Nghệ An ngập sâu do mưa lớn kéo dài
(PLVN) - Đến chiều 30/10, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 9 kết hợp với không khí lạnh tăng cường, trên địa bàn một số huyện của tỉnh Nghệ An đã xảy ra mưa lớn kéo dài trên diện rộng đã gây ngập sâu, chia cắt cục bộ. Lực lượng chức năng gấp rút di dời các hộ dân đến nơi an toàn. 

Hải Dương tổ chức đối thoại với doanh nghiệp các vấn đề liên quan đến pháp luật lao động

Hải Dương tổ chức đối thoại với doanh nghiệp các vấn đề liên quan đến pháp luật lao động
(PLVN) - Được sự hỗ trợ của Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành dành cho doanh nghiệp giai đoạn 2015-2020 (Bộ Tư pháp), sáng 30/10, Sở Tư pháp đã phối hợp với Liên đoàn lao động tỉnh Hải Dương tổ chức Hội nghị đối thoại với doanh nghiệp về các vấn đề liên quan đến pháp luật lao động và chế độ, chính sách đối với người lao động.

Tiếp tục tìm kiếm 12 công nhân mất tích tại thủy điện Rào Trăng 3

Tiếp tục tìm kiếm 12 công nhân mất tích tại thủy điện Rào Trăng 3
(PLVN) - Sáng nay (30/10), Chủ tịch UBND tỉnh TT- Huế Phan Ngọc Thọ cùng đoàn công tác tiếp tục đến hiện trường trực tiếp chỉ đạo công tác tìm kiếm các nạn nhân mất tích còn lại tại thủy điện Rào Trăng 3; đồng thời tổ chức cho người thân gia đình các nạn nhân vào hiện trường chứng kiến công tác tìm kiếm.
Hà Tĩnh mưa lớn, thuỷ điện xả lũ, nguy cơ sạt lở tăng

Hà Tĩnh mưa lớn, thuỷ điện xả lũ, nguy cơ sạt lở tăng

(PLVN) - Do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 9, hiện nay ở Hà Tĩnh mưa đang còn lớn, nhất là các địa phương Bắc Hà Tĩnh, tình hình ngập lụt và nguy cơ sụt lở đất còn tăng. Từ đêm 29 và sáng nay (30/10) mưa lớn diện rộng, lượng mưa phổ biến từ 150-200mm có nơi trên 400mm khiến nhiều vùng ngập lụt, nhiều điểm sạt lở phải di dời đến nơi an toàn.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬