Phát huy quy định về hòa giải trong tranh chấp đất đai

(PLVN) - Khoản 1 Điều 202 Luật đất đai năm 2013 quy định: “Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở”. Thế nhưng, trên thực tế, có rất  nhiều vấn đề phát sinh từ thực tiễn thực hiện quy định này. Tư vấn của Luật sư Hà Huy Từ (Công ty Luật Hà Huy) sẽ giúp bạn đọc ứng xử phù hợp trong những tình huống liên quan.
Phát huy quy định về hòa giải trong tranh chấp đất đai Hội thi hòa giải viên giỏi, huyện Lạc Thủy (Hòa Bình) lần thứ V, năm 2019 (Ảnh minh họa)

Liên quan đến việc thực hiện khoản 1 Điều 202 Luật đất đai 2013, trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã và thời hạn giải quyết đã được quy định rất cụ thể tại Khoản 3 Điều 202 Luật đất đai. Theo đó: “Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình; trong quá trình tổ chức thực hiện phải phối hợp với UBMTTQ Việt Nam cấp xã và các tổ chức thành viên của Mặt trận, các tổ chức xã hội khác. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai”.

Nhằm nâng cao hơn vị trí, vai trò của Chủ tịch UBND cấp xã, cũng như yêu cầu Chủ tịch UBND cấp xã cần phải tổ chức hòa giải đối với tranh chấp đất đai, ngày 19/9/2018, TAND Tối cao đã ban hành Văn bản số 02/GĐ-TANDTC giải đáp một số vấn đề về tố tụng hành chính. Đối với tình huống: “Chủ tịch UBND cấp xã không tổ chức hòa giải cơ sở đối với tranh chấp đất đai, nên các bên tranh chấp không thực hiện được việc khởi kiện tại Tòa án. Vậy, hành vi không tổ chức hòa giải cơ sở đối với tranh chấp đất đai của Chủ tịch UBND cấp xã có phải là đối tượng khởi kiện trong vụ án hành chính không?”. TAND Tối cao đã trả lời: “…hành vi không tổ chức hòa giải cơ sở đối với tranh chấp đất đai của Chủ tịch UBND cấp xã là đối tượng khởi kiện vụ án hành chính”.

Việc hòa giải là hết sức cần thiết vì điều này giúp các bên đương sự tháo gỡ những tranh chấp, vướng mắc, có thể tiếp tục duy trì tình cảm giữa các bên, giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương, giảm tải áp lực về số vụ việc phải thụ lý, giải quyết cho tòa án.

Tuy nhiên, trong thực tế, có nhiều vụ việc tranh chấp đất đai nhưng UBND cấp xã hòa giải không thành. UBND cấp xã có văn bản hướng dẫn đương sự khởi kiện tại tòa án. Tuy nhiên, hướng dẫn của UBND cấp xã có khi chưa đầy đủ, còn thiếu sót, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Có những tranh chấp đất đai có thể khởi kiện theo một trong hai lựa chọn hoặc khởi kiện vụ án dân sự hoặc khởi kiện vụ án hành chính, nhưng trong văn bản hướng dẫn của UBND cấp xã có khi chỉ hướng dẫn đương sự khởi kiện theo vụ án dân sự, như vậy là đã bỏ quên hướng dẫn khởi kiện về vụ án hành chính.

Cần lưu ý về mặt thời hiệu khi khởi kiện. Nếu tranh chấp về thừa kế bất động sản thì thời hiệu là 30 năm, nhưng khởi kiện vụ án hành chính thì chỉ 1 năm. Ví dụ: Anh A, chị B là anh em ruột, bố mẹ A, B có mảnh đất 1.000 m2 nhưng bố đã chết, còn lại mẹ A và A đang sống trên mảnh đất đó. Mẹ A làm hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho A mà không cho B vì cho rằng B là con gái, “xuất giá theo chồng”. A đã làm được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ). B nghe tin nên đã gặp A yêu cầu phải chia một phần đất cho B vì hiện nay B đang khó khăn, không có chỗ ở vì vừa ly hôn với chồng. A và B không tự giải quyết tranh chấp được nên đã làm đơn đề nghị UBND xã hòa giải, nhưng UBND xã hòa giải không thành. 

Trong buổi hòa giải, UBND xã đã cung cấp sổ đỏ của A cho B xem và cho bản sao chứng thực nhưng lại không hướng dẫn B khởi kiện vụ án hành chính. Vì thế sau 1 năm kể từ ngày biết sổ đỏ của A, B không thể khởi kiện vụ án hành chính được vì đã hết thời hiệu khởi kiện. B chỉ có quyền khởi kiện vụ án dân sự và nhiều khả năng những vụ án tương tự kiểu này sẽ mất rất nhiều thời gian, trải qua nhiều cấp xét xử. Trong khi đó, nếu vụ việc tranh chấp về sổ đỏ nói trên nếu được tòa án thụ lý, giải quyết bằng vụ án hành chính thì sẽ thuận lợi hơn.

Từ đó cho thấy, UBND cấp xã mà trực tiếp là Chủ tịch UBND cấp xã, cần trang bị, nâng cao hơn kiến thức pháp luật, để tổ chức buổi hòa giải tranh chấp đất đai thành công. Trường hợp hòa giải không thành, thì văn bản hướng dẫn của UBND cấp xã có tầm bao quát cao, rõ ràng, chi tiết, cụ thể, đúng luật để đương sự khi đọc văn bản này hiểu rõ mình có quyền khởi kiện tại cơ quan nào, từ đó, đương sự được chủ động lựa chọn cơ quan chức năng yêu cầu giải quyết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.  

 

Luật sư HÀ HUY TỪ
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Loading...

Sập mỏ đá, một người tử vong

Sập mỏ đá, một người tử vong
(PLVN) - Ba công nhân đang làm việc tại mỏ đá ở thôn Thượng Lâm, xã Cam Thành, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị, bất ngờ 1 tảng đá sập xuống. Hậu quả 1 người chết, 2 người bị thương.

Bài học 'sống còn' từ cuộc chiến giành lại thương hiệu Vinamit tại Trung Quốc

Bài học 'sống còn' từ cuộc chiến giành lại thương hiệu Vinamit tại Trung Quốc
(PLVN) - Được coi là doanh nghiệp “bắc cầu” tiêu chuẩn hữu cơ (organic) tại thị trường tỷ dân, Vinamit đã phải mất 3 năm để tuân thủ 500 tiêu chuẩn mới chính thức có tấm vé thông hành đưa sản phẩm organic của mình vào Trung Quốc. Tuy nhiên, chắc ít người biết chỉ vài năm trước, Vinamit từng phải rất long đong trong việc giành lại thành công thương hiệu Đức Thành ở chính thị trường đông dân nhất thế giới này.
Cặp cá nghi sủ vàng nặng 7kg sa lưới trên sông Loan

Cặp cá nghi sủ vàng nặng 7kg sa lưới trên sông Loan

Người dân tại xã Cảnh Dương mới đây bắt được một cặp cá nghi cá sủ vàng quý hiếm, nặng khoảng 7kg mỗi con trên sông Loan. Trước đó, một người dân khác cũng câu được một con cá tương tự trên sông Gianh.

Những ca bệnh phổi bí ẩn liên quan tới thuốc lá điện tử khiến kháng sinh “bó tay”

Những ca bệnh phổi bí ẩn liên quan tới thuốc lá điện tử khiến kháng sinh “bó tay”
(PLVN) - Thuốc lá điện tử đang tạo nên một trào lưu trên khắp thế giới, như một sản phẩm thay thế cho thuốc lá truyền thống. Chỉ tính riêng ở Mỹ đã có hàng triệu người sử dụng thuốc lá điện tử. Mới đây, cơ quan y tế nước này đã phát hiện gần 100 ca bệnh phổi bí ẩn liên quan tới thuốc lá điện tử khiến kháng sinh không có tác dụng. 

Loại gia vị đắt nhất thế giới được mệnh danh “vàng đỏ“

Loại gia vị đắt nhất thế giới được mệnh danh “vàng đỏ“
(PLVN) - Nhuỵ hoa nghệ tây hay còn gọi saffron là loại gia vị đắt nhất thế giới và được mệnh danh là “vàng đỏ”, có giá lên tới vài trăm triệu đồng mỗi cân. Không chỉ là thứ gia vị đắt đỏ, nhụy hoa nghệ tây còn là loại thảo dược có giá trị lớn đối với sức khỏe và sắc đẹp. 

Đường vào trại giam của 'đại gia' mua 'siêu xe Cường đô la' trong 'chớp mắt'

Đường vào trại giam của 'đại gia' mua 'siêu xe Cường đô la' trong 'chớp mắt'
(PLVN) - Ngày 16/8, Tòa án nhân dân thị xã Ayun Pa đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Trương Thiết (tên thường gọi Thiết ngữ, SN 1975, ngụ phường Cheo Reo, thị xã Ayun Pa) về tội “Vi phạm các quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” và tội “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”. 

Huyền bí thành cổ ẩn mình trong lòng đá sa mạc hồng

Huyền bí thành cổ ẩn mình trong lòng đá sa mạc hồng
(PLVN) - Thành cổ Petra nằm trong khe núi cách ly hẳn với thế giới bên ngoài, trên quả núi cao khô ráo cách mặt biển 1000m. Đó là thành cổ được khoét sâu vào vách đá, xung quanh là các vách đá cheo leo bao bọc. Trong đó có một nhà hát lộ thiên kiểu La Mã có thể chứa hơn 2 nghìn người. Năm 106, sau khi người La Mã tiếp quản, thành cổ Petra vẫn rất phồn vinh. Sau này khi con đường buôn bán thay đổi, Petra mất đi vị trí quan trọng và bị lãng quên. 
Chuyện có thật: Việc nhỏ, phúc ứng cứu mạng người

Chuyện có thật: Việc nhỏ, phúc ứng cứu mạng người

(PLVN) - Một nhà giáo dục nổi tiếng từng nói, ngày hôm nay có thể trở thành một ngày đầy sinh lực với bạn và với người khác nếu bạn bỏ thời gian để trao cho ai đó nụ cười, để thốt lên một lời tử tế, để chìa tay ra cho người đang cần giúp đỡ, để viết một lời cảm ơn, để cho đi một lời khuyến khích với người đang cố gắng vượt qua rắc rối, để chia sẻ một phần tài sản vật chất với những người xung quanh. Và câu chuyện ý nghĩa dưới đây đã chứng minh điều đó.