Nguyên tắc quốc tịch: Tiếp tục “mềm dẻo” hay chuyển hướng theo xu thế chung?

(PLO) - Ngày 21/12, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo “Xu hướng quốc tịch: Nguyên tắc và thực trạng áp dụng tại Việt Nam”. Đây là Hội thảo thuộc Đề tài cấp Bộ do Lãnh đạo Bộ Tư pháp “đặt hàng” đối với công tác nghiên cứu khoa học để có được đề xuất chính sách phù hợp về vấn đề quốc tịch.
Nguyên tắc quốc tịch:  Tiếp tục “mềm dẻo”   hay chuyển hướng theo   xu thế chung? Viện trưởng Nguyễn Văn Cương phát biểu tại Hội thảo.

Đề xuất Việt Nam theo nguyên tắc 2 hoặc đa quốc tịch.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý Nguyễn Văn Cương cho rằng quốc tịch là vấn đề phức tạp, nhạy cảm. Với đặc thù của Việt Nam có cộng đồng người Việt lớn, sinh sống tại nhiều quốc gia khác nhau, quốc tịch đã nảy sinh nhiều tình huống “thú vị”. Trong đó, có trường hợp một người sử dụng quốc tịch Việt Nam để được ưu đãi nhập cảnh, đầu tư nhưng khi có hành vi vi phạm lại dùng quốc tịch nước ngoài để được hưởng bảo hộ ngoại giao, bảo hộ lãnh sự cho hành vi vi phạm pháp luật của mình.

Theo Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008, Việt Nam công nhận công dân Việt Nam có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam, trừ trường hợp Luật này có quy định khác. Vì thế, trên thực tế có tình trạng công dân Việt Nam định cư ở một số nước mà ở đó khi nhập quốc tịch nước sở tại không bắt buộc phải thôi quốc tịch Việt Nam, dẫn đến số lượng khá đông người Việt Nam định cư ở nước ngoài có 2 quốc tịch. Còn nhìn ra thế giới thì ngày nay, xu hướng 2 và đa quốc tịch đang được nhiều nước thực hiện. Từ thực tế của nước ta và xu hướng quốc tế, ông Cương mong muốn các chuyên gia đề xuất chính sách nào phù hợp với nước ta, là tiếp tục nguyên tắc “mềm dẻo” hay nới rộng hơn nữa cũng như phân tích ưu, nhược điểm của từng xu hướng.

ThS Cao Xuân Phong (Viện Khoa học pháp lý) cũng nhận xét, với quy định hiện hành của Luật 2008 thì nước ta tuân theo nguyên tắc 1 quốc tịch “mềm dẻo”. Tuy nhiên, trên thực tế, dường như đây là tình trạng 2 quốc tịch của một bộ phận công dân. Ông Phong cho rằng, nếu tiếp tục duy trì tình trạng này, pháp luật sẽ còn lúng túng khi xử lý. Cụ thể, khi nào thì cho phép áp dụng 1 quốc tịch “mềm dẻo”, các quy định về trình tự, thủ tục liên quan còn chưa hợp lý, chưa có quy định về thời hạn, về hạn chế quyền/nghĩa vụ. Do vậy, đã đến lúc chúng ta cần khẳng định lại nguyên tắc quốc tịch của mình hoặc là nguyên tắc 1 quốc tịch có ngoại lệ (mang tính pháp lý hơn là nguyên tắc “mềm dẻo” hay là nguyên tắc đa quốc tịch để nghiên cứu xử lý các vấn đề liên quan và hoàn thiện pháp luật theo định hướng đã lựa chọn.

Chung nhận định việc nguyên tắc 1 quốc tịch “mềm dẻo” là không có tính pháp lý, TS Nguyễn Thị Thuận khẳng định, đây thực chất là 2 quốc tịch và thực tiễn phát sinh rất nhiều người có 2 quốc tịch. Từ xu hướng đa quốc tịch đang phát triển trên thế giới, bà Thuận cho rằng đến lúc Việt Nam phải theo, nhưng theo đến đâu, mức độ như thế nào thì cần tính toán, cân nhắc bởi nguyên tắc 1 quốc tịch hay 2 quốc tịch đều có mặt thuận, nghịch của chúng. Nguyên Cục trưởng Cục Con nuôi Vũ Đức Long cũng kỳ vọng nguyên tắc quốc tịch tới đây sẽ được sửa đổi thành đa quốc tịch, không hẳn chỉ vì hội nhập mà còn là để không tạo ra “khoảng mờ” do việc giải quyết các vấn đề quốc tịch không có đủ trình tự, thủ tục.

Thay đổi phải tính đến “sức khỏe” của thể chế và bộ máy

Ngược lại, nguyên Phó Giám đốc Học viện Tư pháp Lê Mai Anh phân tích, việc thay đổi nguyên tắc quốc tịch phải xuất phát từ năng lực của bộ máy nhà nước và việc thay đổi này sẽ ảnh hưởng không ít các quy định khác có liên quan từ cư trú, dân sự, hình sự... Nguyên tắc quốc tịch nào cũng phải bảo đảm tốt quyền lợi của người dân và phù hợp với “sức khỏe” thể chế, bộ máy của chúng ta. Bà Mai Anh đề xuất giữ nguyên tắc hiện nay và có quy định hướng dẫn cụ thể để tăng cường hiệu quả thực hiện. “Những vướng mắc vừa qua không phải từ quy định của Luật, nguyên tắc 2 hay đa quốc tịch không phải là phép màu làm thay đổi thực trạng hiện nay. Hơn nữa, trên thế giới đều tồn tại 2 trường phái là 1 quốc tịch và 2 hoặc đa quốc tịch và không phải nước nào cũng chuyển sang 2 và đa quốc tịch” - bà Mai Anh lý giải.

Đại diện Cục Cảnh sát đăng ký, quản lý cư trú và dữ liệu quốc gia về dân cư (Bộ Công an) cho biết, qua công tác quản lý cư trú, nổi lên một số vướng mắc như công dân Việt kiều Campuchia một số nước khác (chủ yếu là thế hệ F1, F2) hiện giờ quay về Việt Nam mong muốn được xác định quốc tịch song hầu hết họ không còn giấy tờ chứng minh hay nhiều phụ nữ Việt Nam lấy chồng Trung Quốc mang con lai hồi hương... thường khó khăn trong xác định quốc tịch. Để giải quyết vướng mắc này, vị đại diện cho rằng nên đề ra giải pháp quản lý để mang lại lợi ích tốt nhất.

Cục trưởng Cục Hộ tịch, Quốc tịch, Chứng thực Nguyễn Công Khanh quan niệm, việc xác định quốc tịch là then chốt nhưng có thực trạng là chúng ta quản lý còn lỏng lẻo nên ông Khanh tán thành phải tăng cường quản lý. Thời gian tới, nếu tiếp tục ghi nhận nguyên tắc “mềm dẻo”, theo ông Khanh, cần quy định rõ quyền, nghĩa vụ của người đồng thời có 2 quốc tịch. “Nên chăng có thể quy định ngành nghề được hay không được 2 quốc tịch, như đã là công chức, công an, quân đội... thì dứt khoát chỉ 1 quốc tịch” - ông Khanh gợi ý.

Thục Quyên
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Quy trình 5 bước truy xuất nguồn gốc cây đào

Quy trình 5 bước truy xuất nguồn gốc cây đào

(PLVN) - Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) vừa có Công văn số 133/BKHCN-TĐC gửi các Bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Công Thương, Tài chính, UBND tỉnh Sơn La và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thông báo về việc thực hiện truy xuất nguồn gốc cho cây đào, cây mai. 

Đọc thêm

Quy trình 5 bước truy xuất nguồn gốc cây đào

Quy trình 5 bước truy xuất nguồn gốc cây đào
(PLVN) - Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) vừa có Công văn số 133/BKHCN-TĐC gửi các Bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Công Thương, Tài chính, UBND tỉnh Sơn La và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thông báo về việc thực hiện truy xuất nguồn gốc cho cây đào, cây mai. 

Công tác nhân sự Đại hội XIII: Không bỏ sót những cán bộ có đức, có tài

Công tác nhân sự Đại hội XIII: Không bỏ sót những cán bộ có đức, có tài
(PLVN) - Hôm nay (28/1), trong ngày làm việc chính thức thứ ba của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, theo chương trình, buổi sáng, Đại hội làm việc tại Hội trường, tiếp tục thảo luận các văn kiện Đại hội. Buổi chiều, Đại hội làm việc tại hội trường, nghe Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII.
Triển vọng nào phục hồi thị trường lao động?

Triển vọng nào phục hồi thị trường lao động?

(PLVN) - Phân tích mới nhất của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) về tác động của Covid-19 đối với thị trường lao động cho thấy đại dịch đã gây nên thiệt hại khổng lồ về thời giờ làm việc và thu nhập. Nếu thiếu các chính sách phục hồi lấy con người làm trung tâm giúp sớm cải thiện tình hình thì triển vọng phục hồi trong năm 2021 sẽ chậm, không đồng đều và không chắc chắn.

Ngành Du lịch TP Hồ Chí Minh năm 2021: Hướng đến đối tượng du khách nội địa

Ngành Du lịch TP Hồ Chí Minh năm 2021: Hướng đến đối tượng du khách nội địa
(PLVN) - Hôm qua (27/1), tại Hội nghị tổng kết ngành Du lịch TP HCM năm 2020, triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2021, bà Bùi Thị Ngọc Hiếu (Phó Giám đốc Sở Du lịch TP) cho biết, lượng du khách nội địa đến TP trong năm qua đạt gần 15,9 triệu lượt, giảm 51,5% so với năm 2019. Trong khi đó, khách quốc tế giảm đến 84,8%, chỉ còn hơn 1,3 triệu lượt. 

Du lịch Việt qua Google Arts & Culture: Xu hướng quảng bá năm 2021?

Du lịch Việt qua Google Arts & Culture: Xu hướng quảng bá năm 2021?
(PLVN) - Mới đây, Tổng cục Du lịch Việt Nam vừa kết hợp cùng Tập đoàn Google giới thiệu dự án “Kỳ quan Việt Nam” quảng bá hình ảnh du lịch Việt thông qua kho bảo tàng trực tuyến Google Arts & Culture. Tuy vẫn có những nghi vấn về tính hiệu quả của dự án nhưng nhìn chung, quảng bá du lịch trực tuyến được ghi nhận sẽ là xu hướng du lịch Việt năm 2021. 

Tuần lễ Văn hóa du lịch tỉnh Đồng Tháp: Trên 200.000 lượt khách tham quan

Tuần lễ Văn hóa du lịch tỉnh Đồng Tháp: Trên 200.000 lượt khách tham quan
(PLVN) - Ngày 27/1, Tuần lễ Văn hóa du lịch tỉnh Đồng Tháp năm 2021 kết thúc sau 1 tuần diễn ra tại Công viên Sa Đéc, thành phố Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp. Với chủ đề  “Sa Đéc - Phố và hoa”, sự kiện thu hút trên 200.000 lượt khách đến tham quan trải nghiệm, doanh thu từ du lịch ước đạt trên 10 tỷ đồng.

Những đối tượng có nguyện vọng về nước được ưu tiên giải quyết

Những đối tượng có nguyện vọng về nước được ưu tiên giải quyết
(PLVN) - Theo Cục Lãnh sự - Bộ Ngoại giao, trong giai đoạn phòng chống dịch Covid-19, các cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài sẽ là đầu mối lên danh sách những công dân có quốc tịch Việt Nam đang ở nước ngoài có nguyện vọng về nước, phân loại theo thứ tự được ưu tiên và gửi về trong nước để trình các cơ quan liên quan đề nghị thu xếp máy bay Việt Nam sang đưa công dân về nước (công dân tự trả tiền vé máy bay) hoặc tư vấn lựa chọn chuyến bay thương mại thích hợp nếu có thể thu xếp được. 

Đảm bảo liêm chính tư pháp, thúc đẩy hoạt động kinh doanh

Đảm bảo liêm chính tư pháp, thúc đẩy hoạt động kinh doanh
(PLVN) - Hôm qua (27/1), Ban Nội chính Trung ương chủ trì, phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc tại Việt Nam tổ chức Hội thảo “Phân tích so sánh các cơ chế đảm bảo tuân thủ liêm chính tư pháp nhằm thúc đẩy hoạt động kinh doanh tại một số nước và bài học cho Việt Nam” trong khuôn khổ dự án “Thúc đẩy môi trường kinh doanh công bằng ở ASEAN”.

Phát hiện 2 ca lây nhiễm Covid-19 trong cộng đồng

Phát hiện 2 ca lây nhiễm Covid-19 trong cộng đồng
(PLVN) - Theo Bản tin sáng ngày 28/1 của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch Covid-19 cho biết, đêm 27/1, sau khi có kết quả xét nghiệm khẳng định, xác nhận 2 ca lây nhiễm Covid-19 trong cộng đồng 1 ca ở Hải Dương và 1 ca ở Quảng Ninh, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam và Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long đã họp khẩn trực tuyến với 2 tỉnh Quảng Ninh và Hải Dương.  

Tuổi trẻ Việt Nam tiến bước dưới cờ Đảng

Tuổi trẻ Việt Nam tiến bước dưới cờ Đảng
(PLVN) - Ngày 27/1, Ban Bí thư TƯ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh công bố kế hoạch tổ chức “Ngày thanh niên cùng hành động” chào mừng thành công Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và Kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2021).

Bản sắc du lịch

Bản sắc du lịch
(PLVN) - Với địa hình đường nhiều dốc cao, Đà Lạt là TP duy nhất cả nước chưa lắp đặt đèn tín hiệu giao thông. Đây là một trong những nét đặc trưng của TP ngàn hoa, TP du lịch. Thế nên quyết định của UBND tỉnh Lâm Đồng tổ chức thi tuyển tìm ý tưởng chống ùn tắc giao thông hiệu quả cho TP Đà Lạt, treo thưởng trị giá một tỷ đồng với người đoạt giải nhất, cứ tưởng là “chuyện thật như đùa”.
Sôi động thị trường hàng không nội địa

Sôi động thị trường hàng không nội địa

(PLVN) - Trong bối cảnh bay thương mại quốc tế đang “đóng băng” do ảnh hưởng của dịch Covid-19 thì các đường bay trong nước trở nên nhộn nhịp. Nhiều hãng bay mở ra các đường bay mới để thu hút khách. Dịp Tết Nguyên đán 2021, nhiều hãng bay có lịch bay xuyên đêm.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬