Mập mờ giữa “phế thải” và “phế liệu“

(PLO) - Luật Bảo vệ Môi trường năm 2014 cấm nhập khẩu chất thải dưới mọi hình thức nhưng lại cho phép nhập khẩu phế liệu để phục vụ cho quá trình sản xuất công nghiệp. Vì vậy, việc phân định giữa phế liệu và chất thải là rất quan trọng. Đồng thời việc quản lý quá trình nhập khẩu và xử lý phế liệu cũng đòi hòi phải có quy định rõ ràng cụ thể để đảm bảo các doanh nghiệp không nhập khẩu “nhầm” chất thải.
Mập mờ giữa “phế thải” và “phế liệu“

1. Phân biệt phế liệu và chất thải

Theo Luật Bảo vệ Môi trường năm 2014, Phế liệu là vật liệu được thu hồi, phân loại, lựa chọn từ những vật liệu, sản phẩm đã bị loại bỏ từ quá trình sản xuất hoặc tiêu dùng để sử dụng làm nguyên liệu cho một quá trình sản xuất khác (Khoản 16 Điều 3).

Còn chất thải là vật chất được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác (khoản 12 Điều 3)

Dựa trên các định nghĩa này, có thể phân định phế liệu và chất thải dựa vào 3 tiêu chí sau:

- Các yếu tố có thể trở thành phế liệu, chất thải:

Đối với phế liệu: Chất thải là vật chất, có thể tồn tại dưới những dạng như rắn, lỏng, khí hoặc các dạng khác. Những yếu tố phi vật chất không thể là chất thải. Điều này cũng hoàn toàn phù hợp với những yếu tố cấu thành môi trường theo pháp luật môi trường.

Đối với chất thải: là những vật chất tồn tại ở dạng rắn, lỏng, khí. Như vậy, các yếu tố có thể trở thành chất thải rộng hơn nhiều so với phế liệu.

- Các yếu tố trên bị từ bỏ giá trị sử dụng:

Với phế liệu: Với trường hợp trở thành phế liệu, việc từ bỏ giá trị, công dụng của chủ sở hữu vật chất mang tính chủ động.

Với chất thải:Trong trường hợp chất thải, việc từ bỏ giá trị công dụng của chủ sở hữu vật chất bao gồm cả trường hợp chủ động và bị động.

- Mục đích sau khi bị thải ra:

Với phế liệu: thu hồi và tái sử dụng làm nguyên liệu mới cho quá trình sản xuất khác

Với chất thải: Luật BVMT 2014 không đề cập tới mục đích sau khi vật chất bị thải ra mà quy định phải có biện pháp xử lý, tiêu hủy phù hợp với từng loại chất thải.

2. Pháp luật môi trường về nhập khẩu phế liệu

Ngoài Luật BVMT 2014, việc nhập khẩu phế liệu còn được quy định trong các văn bản pháp quy khác đó là: Nghị định số 38/2015/NĐ-CP về Quản lý chất thải và phế liệu; Quyết định số 73/2014/QĐ-TTg quy định danh mục phế liệu được phép nhập khẩu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất; Nghị định 179/2013/NĐ-CP Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

- Chủ thể được phép nhập khẩu phế liệu:

Điều 55 Nghị định 38 quy định 2 đối tượng được phép nhập khẩu phế liệu, đó là: Tổ chức, cá nhân trực tiếp sử dụng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất; và Tổ chức, cá nhân nhận ủy thác nhập khẩu cho tổ chức, cá nhân sử dụng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất.

- Các phế liệu được nhập khẩu vào Việt Nam

Theo Điều 76 Luật BVMT 2014, chỉ được nhập phế liệu làm nguyên liệu sản xuất; đồng thời phế liệu nhập khẩu từ nước ngoài vào Việt Nam phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường và thuộc danh mục phế liệu được phép nhập khẩu theo Quyết định số 73.

- Điều kiện về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu

Khoản 2 Điều 76 Luật BVMT 2014 đưa ra 2 yêu cầu cơ bản đối với tổ chức, cá nhân nhập khẩu phế liệu, đó là:

a) Có kho, bãi dành riêng cho việc tập kết phế liệu bảo đảm điều kiện về bảo vệ môi trường;

b) Có công nghệ, thiết bị tái chế, tái sử dụng phế liệu, xử lý tạp chất đi kèm phế liệu đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường.

Và trong Điều 56 Nghị định 38 quy định chi tiết điều kiện về bảo vệ môi trường khi nhập khẩu phế liệu. Các điều kiện cụ thể cho cả tổ chức, cá nhân trực tiếp nhập khẩu phế liệu và cả tổ chức, cá nhân nhận ủy thác nhập khẩu.

Các tổ chức, cá nhân khi nhập khẩu phế liệu đều phải kí quỹ bảo đảm theo quy định tại các Điều 57, 58, 59, 60 của Nghị định 38.

- Xử lý vi phạm

Trong quy trình nhập khẩu, xử lý phế liệu, nếu tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm tác động xấu tới môi trường thì số tiền kí quỹ bảo đảm sẽ được sử dụng để khắc phục hậu quả ô nhiễm do phế liệu nhập khẩu gây ra. Nếu số tiền ký quỹ bảo đảm không đủ để khắc phục hậu quả thì người có hành vi vi phạm phải thanh toán thêm toàn bộ các khoản chi phí xử lý phế liệu nhập khẩu.

Khi tổ chức, cá nhân nhập khẩu phế liệu có các hành vi vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường thì phải chịu chế tài xử phạt theo quy định tại Điều 26 Nghị định số 179/2013.

Và nếu hành vi vi pham có cấu thành tội phạm thì người vi phạm sẽ bị xử lý theo pháp luật Hình sự.

PLVN
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Sẵn sàng phương án phòng, chống dịch COVID-19 trong bầu cử

Sẵn sàng phương án phòng, chống dịch COVID-19 trong bầu cử
(PLVN) -  Tại TP Lai Châu, công tác chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ cho công tác bầu cử được đảm bảo; việc chỉnh trang môi trường tại các điểm bỏ phiếu đã cơ bản hoàn tất; công tác đảm bảo an ninh trật tự, phương án phòng, chống dịch bệnh COVID-19 trong cuộc bầu cử cũng được chuẩn bị sẵn sàng…
Nguồn cung hàng hóa dồi dào, giá cả ổn định trong dịch COVID-19

Nguồn cung hàng hóa dồi dào, giá cả ổn định trong dịch COVID-19

(PLVN) - Ngày 13/5, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên triệu tập cuộc họp khẩn tại đầu cầu Hà Nội, kết nối trực tuyến 63 tỉnh thành, nhằm tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh COVID-19. Theo đó, tại cuộc họp một số đơn vị đã báo cáo về việc bảo đảm nguồn cung hàng hóa, bình ổn thị trường tại địa phương mình.

Chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật về bầu cử

Chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật về bầu cử
(PLVN) -Để tổng kết, đánh giá việc tổ chức Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu pháp luật về bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân” tôn vinh, khen thưởng các cá nhân đạt giải và các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc, Ban Tổ chức Cuộc thi đã ban hành Kế hoạch về việc tổ chức tổng kết Cuộc thi.

Thủ tướng khuyến khích đề xuất thí điểm trong giáo dục và đào tạo

Thủ tướng khuyến khích đề xuất thí điểm trong giáo dục và đào tạo
(PLVN) - Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu ngành Giáo dục và Đào tạo tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, mạnh dạn đề xuất cho thí điểm với tinh thần là không nóng vội nhưng cũng không quá cầu toàn mà làm cản trở phát triển.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376