Khởi tố theo yêu cầu và rút yêu cầu khởi tố vụ án hình sự

(PLVN) - Trong một số trường hợp nhất định, xuất phát từ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại, pháp luật cho phép người bị hại, người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết lựa chọn quyền yêu cầu khởi tố hoặc không khởi tố vụ án.
Khởi tố theo yêu cầu và rút yêu cầu khởi tố vụ án hình sự Ảnh minh họa

Theo quy định tại Điều 155 Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS)  năm 2015, chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 các Điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 của Bộ luật Hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết.

Điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 lần lượt là các tội: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh, Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội, Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính, Tội hiếp dâm, Tội cưỡng dâm, Tội làm nhục người khác, Tội vu khống và Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Người yêu cầu khởi tố là người bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết. Khoản 2 Điều 155 BLTTHS 2015 nêu rõ, trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp có căn cứ xác định người đã yêu cầu rút yêu cầu khởi tố trái với ý muốn của họ do bị ép buộc, cưỡng bức thì tuy người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án vẫn tiếp tục tiến hành tố tụng đối với vụ án. Bị hại hoặc người đại diện của bị hại đã rút yêu cầu khởi tố thì không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức.

Trước đây, Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2003 quy định trong trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì vụ án phải được đình chỉ (khoản 2 Điều 105). Tuy nhiên, Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 đã không giới hạn về thời điểm mà người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, nhằm thể hiện sự tôn trọng ý chí của người bị hại và tạo điều kiện cho người phạm tội khắc phục hậu quả, hạn chế việc gây thêm những tổn thất, mất mát về mặt tinh thần, danh dự không cần thiết có thể có đối với người bị hại.

Để bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử, mới đây Tòa án nhân dân Tối cao ban hành Công văn số 245/TANDTC-PC ngày 26/11/2018 hướng dẫn người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu theo quy định tại Điều 155 của BLTTHS năm 2015. Theo đó, tùy từng trường hợp cụ thể mà các Tòa án giải quyết như sau:

Tại giai đoạn xét xử sơ thẩm: Người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì Thẩm phán chủ tọa phiên tòa ra quyết định đình chỉ vụ án; Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu tại phiên tòa thì Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn, ra quyết định đình chỉ vụ án; Trường hợp sau khi kết thúc phiên tòa sơ thẩm vẫn còn thời hạn kháng cáo, kháng nghị mà người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu thì Tòa án phải hướng dẫn họ làm đơn kháng cáo để Tòa án cấp phúc phẩm xem xét giải quyết việc rút yêu cầu theo thủ tục phúc thẩm.

Tại giai đoạn xét xử phúc thẩm: Trường hợp có kháng cáo, kháng nghị mà tại giai đoạn xét xử phúc thẩm người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu thì Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn, hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ án. Trong bản án phúc thẩm, Tòa án phải nhận định rõ lý do hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ án là do người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu, không phải do lỗi của Tòa án cấp sơ thẩm.

Bùi Đức Độ
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Giáo viên cấp nào phải học nâng chuẩn trình độ?

Giáo viên cấp nào phải học nâng chuẩn trình độ?

(PLVN) - Từ ngày 18/8/2020, hàng loạt giáo viên nếu thiếu bằng cấp theo quy định bắt buộc phải học nâng cao chuẩn trình độ  khi Nghị định 71/2020/NĐ-CP ngày 30/6/2020 của Chính phủ quy định về lộ trình thực hiện nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở có hiệu lực.

Đọc thêm

Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác pháp chế

Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác pháp chế
(PLVN) -Để công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật thời gian tới đạt hiệu quả hơn, một trong những nhiệm vụ trọng tâm đặt ra với các Bộ, ngành, địa phương đó là nâng cao năng lực, tăng cường vai trò và hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác pháp chế.

Hà Nội có 73 hành khách trên chuyến bay VN7198

Hà Nội có 73 hành khách trên chuyến bay VN7198
(PLVN) - Lực lượng chức năng của thành phố Hà Nội đã ghi nhận 73/184 hành khách là người dân Thủ đô có mặt trên chuyến bay VN7198 – được Bộ Y tế đề nghị liên hệ y tế gấp do có 6 ca dương tính với Covid-19.

Lãi suất tiết kiệm thấp kỷ lục trong gần 1 thập kỷ

Lãi suất tiết kiệm thấp kỷ lục trong gần 1 thập kỷ
(PLVN) - Bối cảnh dịch COVID-19 vẫn có nhiều diễn biến khó lường đã tác động ngày càng sâu rộng đến các mặt của đời sống xã hội, trong đó, đồng loạt các ngân hàng hạ lãi suất tiết kiệm đến mức thấp nhất trong gần 1 thập kỷ qua.

84 giờ không ngủ và công trình không ai mong muốn sẽ phải dùng đến

84 giờ không ngủ và công trình không ai mong muốn sẽ phải dùng đến
(PLVN) - Luôn ở chế độ làm việc với cường độ cao, những chiến sĩ không mặc áo blouse trắng nơi tuyến đầu chống dịch của Tập đoàn Sun Group cùng các nhà thầu đã căng mình dồn sức cho 84 giờ lịch sử hoàn thiện “phòng tuyến” Bệnh viện dã chiến tại Cung thể thao Tiên Sơn.

Bắt giữ vợ chồng “giang hồ mạng” Phú Lê

Bắt giữ vợ chồng “giang hồ mạng” Phú Lê
(PLVN) -Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP. Hà Nội phối hợp với Công an quận Hoàng Mai đã bắt giữ Lê Văn Phú, tức Phú Lê (40 tuổi, quê Yên Bái), cùng vợ là Lã Thúy Kiều (35 tuổi, quê huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam) để điều tra về hành vi cố ý gây thương tích.
Tin 'hot' giải trí ngày 7/8

Tin 'hot' giải trí ngày 7/8

(PLVN) - Hương Giang idol và Matt Liu ngầm thừa nhận hẹn hò, Trấn thành bị tố body shaming thí sinh, show sống còn lớn nhất châu Á hé lộ dàn HLV cực phẩm, Đen Vâu ra mắt MV có 1-0-2,...

5 tỉnh miền Trung, Tây Nguyên chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH gộp tháng 8, 9/2020

5 tỉnh miền Trung, Tây Nguyên chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH gộp tháng 8, 9/2020
(PLVN) - Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, Bảo hiểm xã hội Việt Nam (BHXH Việt Nam) vừa có Công văn gửi Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam và BHXH 5 tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Quảng Nam, Thừa Thiên - Huế, Quảng Ngãi và Đắk Lắk về việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) tháng 8, 9/2020 trong thời gian tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19.

Lan tỏa thông điệp “Niềm tin chiến thắng”

Lan tỏa thông điệp “Niềm tin chiến thắng”
(PLVN) - Nhằm kêu gọi cộng đồng phòng, chống dịch Covid-19 trong trạng thái bình thường mới, từ ngày 6/8 đến ngày 30/9, Bộ Y tế phối hợp cùng 8 đơn vị khác thực hiện chiến dịch truyền thông lan tỏa thông điệp “Niềm tin chiến thắng”.
Nga tìm ra phương pháp mới điều trị Covid-19

Nga tìm ra phương pháp mới điều trị Covid-19

(PLVN) - Các nghiên cứu sinh thạc sĩ của Viện vật lý hạt nhân y sinh (PhysBio) thuộc Đại học nghiên cứu hạt nhân quốc gia (MEPhI) của Nga đã phát minh ra một phương pháp mới để điều trị bệnh Covid-19.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬