Khởi tố theo yêu cầu và rút yêu cầu khởi tố vụ án hình sự

(PLVN) - Trong một số trường hợp nhất định, xuất phát từ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại, pháp luật cho phép người bị hại, người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết lựa chọn quyền yêu cầu khởi tố hoặc không khởi tố vụ án.
Khởi tố theo yêu cầu và rút yêu cầu khởi tố vụ án hình sự Ảnh minh họa

Theo quy định tại Điều 155 Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS)  năm 2015, chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 các Điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 của Bộ luật Hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết.

Điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 lần lượt là các tội: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh, Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội, Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính, Tội hiếp dâm, Tội cưỡng dâm, Tội làm nhục người khác, Tội vu khống và Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Người yêu cầu khởi tố là người bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết. Khoản 2 Điều 155 BLTTHS 2015 nêu rõ, trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp có căn cứ xác định người đã yêu cầu rút yêu cầu khởi tố trái với ý muốn của họ do bị ép buộc, cưỡng bức thì tuy người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án vẫn tiếp tục tiến hành tố tụng đối với vụ án. Bị hại hoặc người đại diện của bị hại đã rút yêu cầu khởi tố thì không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức.

Trước đây, Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2003 quy định trong trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì vụ án phải được đình chỉ (khoản 2 Điều 105). Tuy nhiên, Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 đã không giới hạn về thời điểm mà người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, nhằm thể hiện sự tôn trọng ý chí của người bị hại và tạo điều kiện cho người phạm tội khắc phục hậu quả, hạn chế việc gây thêm những tổn thất, mất mát về mặt tinh thần, danh dự không cần thiết có thể có đối với người bị hại.

Để bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử, mới đây Tòa án nhân dân Tối cao ban hành Công văn số 245/TANDTC-PC ngày 26/11/2018 hướng dẫn người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu theo quy định tại Điều 155 của BLTTHS năm 2015. Theo đó, tùy từng trường hợp cụ thể mà các Tòa án giải quyết như sau:

Tại giai đoạn xét xử sơ thẩm: Người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì Thẩm phán chủ tọa phiên tòa ra quyết định đình chỉ vụ án; Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu tại phiên tòa thì Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn, ra quyết định đình chỉ vụ án; Trường hợp sau khi kết thúc phiên tòa sơ thẩm vẫn còn thời hạn kháng cáo, kháng nghị mà người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu thì Tòa án phải hướng dẫn họ làm đơn kháng cáo để Tòa án cấp phúc phẩm xem xét giải quyết việc rút yêu cầu theo thủ tục phúc thẩm.

Tại giai đoạn xét xử phúc thẩm: Trường hợp có kháng cáo, kháng nghị mà tại giai đoạn xét xử phúc thẩm người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu thì Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn, hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ án. Trong bản án phúc thẩm, Tòa án phải nhận định rõ lý do hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ án là do người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu, không phải do lỗi của Tòa án cấp sơ thẩm.

Bùi Đức Độ
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Tư cách tham gia tố tụng của công ty trách nhiệm hữu hạn

Tư cách tham gia tố tụng của công ty trách nhiệm hữu hạn

(PLVN) - Trong một Hợp đồng tín dụng mà bên vay là Công ty TNHH hai thành viên trở lên, do người đại diện theo pháp luật ký hợp đồng nhưng hồ sơ vay không có biên bản họp Hội đồng thành viên (HĐTV). Vậy khi có tranh chấp hợp đồng tín dụng thì bên vay được xác định là Công ty hay cá nhân người đại diện? Công ty sẽ tham gia tố tụng với tư cách gì?

Đọc thêm

Nhà lãnh đạo Triều Tiên cưỡi ngựa trắng lên núi thiêng báo hiệu điều gì?

Nhà lãnh đạo Triều Tiên cưỡi ngựa trắng lên núi thiêng báo hiệu điều gì?
(PLVN) - Những bức ảnh mới cho thấy cảnh nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đang cưỡi một con ngựa trắng trong khung cảnh mùa đông lên đỉnh núi Paektu - một đỉnh núi thiêng liêng đối với người Triều Tiên - đã làm dấy lên đồn đoán rằng ông Kim có thể sẽ đưa ra một thông báo chính sách lớn trong những ngày tới.

Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo 'thế giới đang trở nên nguy hiểm'

Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo 'thế giới đang trở nên nguy hiểm'
(PLVN) - Rủi ro chiến tranh hạt nhân gia tăng và tình hình trên thế giới đang trở nên nguy hiểm vì nhiều lý do, trong đó có sự thiếu tin tưởng giữa các nước, thiếu đối thoại, sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ mới, hãng tin Sputnik dẫn lời Phó tổng thư ký Liên hợp quốc về vấn đề giải trừ quân bị cảnh báo.

Ukraine thông qua luật xử lý... nghị sỹ lười đi họp

Ukraine thông qua luật xử lý... nghị sỹ lười đi họp
(PLVN) - Quốc hội của Ukraine đã bỏ phiếu thông qua dự luật số 1035-2, trong đó quy định cắt tiền lương của các nghị sỹ bỏ qua hơn 30% các cuộc bỏ phiếu của quốc hội đồng thời bãi bỏ việc hoàn trả chi phí cho các hoạt động của quốc hội trong trường hợp vắng mặt không có lý do chính đáng.
Loading...

Việt Nam tuân thủ đúng các Điều ước quốc tế có giá trị phổ quát

Việt Nam tuân thủ đúng các Điều ước quốc tế có giá trị phổ quát
(PLVN) - Trong khuôn khổ tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới (IPU-141) tại Thủ đô Belgrade của Serbia, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng đã tham dự Phiên thảo luận toàn thể Đại hội đồng IPU-141 với chủ đề “Tăng cường luật pháp quốc tế: Vai trò và cơ chế tổ chức của nghị viện, sự đóng góp của hợp tác khu vực” và có bài phát biểu quan trọng về chủ đề này.

Tư cách tham gia tố tụng của công ty trách nhiệm hữu hạn

Tư cách tham gia tố tụng của công ty trách nhiệm hữu hạn
(PLVN) - Trong một Hợp đồng tín dụng mà bên vay là Công ty TNHH hai thành viên trở lên, do người đại diện theo pháp luật ký hợp đồng nhưng hồ sơ vay không có biên bản họp Hội đồng thành viên (HĐTV). Vậy khi có tranh chấp hợp đồng tín dụng thì bên vay được xác định là Công ty hay cá nhân người đại diện? Công ty sẽ tham gia tố tụng với tư cách gì?

Viễn cảnh tươi sáng của Ninh Chữ

Viễn cảnh tươi sáng của Ninh Chữ
(PLVN) - Một ngày giữa tháng 10, những người yêu thích lướt ván diều hội ngộ ở Ninh Chữ, hào hứng chuẩn bị ván và diều. Biển Ninh Chữ nhiều gió, từ lâu được mệnh danh là điểm đến lý tưởng cho những người đam mê lướt ván diều, trong đó có Lại Hoàng Phi.
Ùn tắc giao thông tại Hà Nội, TP HCM xu hướng gia tăng

Ùn tắc giao thông tại Hà Nội, TP HCM xu hướng gia tăng

(PLVN) - Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình, Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông quốc gia nhận định như vậy tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông (TTATGT) 9 tháng năm 2019, tổ chức hôm qua (16/10).

'Sân trước, sân sau'

'Sân trước, sân sau'
(PLVN) - Hôm qua, khi chủ trì Hội nghị đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nhà nước (DNNN), một lần nữa Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc lại nhắc đến chuyện “sân trước, sân sau”.

Hậu quả của kiểm duyệt phim kiểu 'quờ quạng'

Hậu quả của kiểm duyệt phim kiểu 'quờ quạng'
(PLVN) - Trả lời về lý do sai sót trong kiểm duyệt phim “Người tuyết bé nhỏ”, bà Nguyễn Thị Hồng Ngát, thành viên Hội đồng thẩm định quốc gia cho rằng, mỗi năm Hội đồng thẩm định hàng trăm bộ phim, mà "đã làm thì không tránh khỏi sai sót". 
TP HCM làm cao tốc nối Tây Ninh

TP HCM làm cao tốc nối Tây Ninh

(PLVN) - Mới đây, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang cho biết Thủ tướng đã giao TP HCM làm chủ đầu tư dự án cao tốc đến cửa khẩu Mộc Bài (Tây Ninh) dài hơn 53 km, vốn đầu tư gần 10.700 tỷ, theo hình thức BOT.