Khởi tố theo yêu cầu và rút yêu cầu khởi tố vụ án hình sự

(PLVN) - Trong một số trường hợp nhất định, xuất phát từ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại, pháp luật cho phép người bị hại, người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết lựa chọn quyền yêu cầu khởi tố hoặc không khởi tố vụ án.
Khởi tố theo yêu cầu và rút yêu cầu khởi tố vụ án hình sự Ảnh minh họa

Theo quy định tại Điều 155 Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS)  năm 2015, chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 các Điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 của Bộ luật Hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết.

Điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 lần lượt là các tội: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh, Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội, Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính, Tội hiếp dâm, Tội cưỡng dâm, Tội làm nhục người khác, Tội vu khống và Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Người yêu cầu khởi tố là người bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết. Khoản 2 Điều 155 BLTTHS 2015 nêu rõ, trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp có căn cứ xác định người đã yêu cầu rút yêu cầu khởi tố trái với ý muốn của họ do bị ép buộc, cưỡng bức thì tuy người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án vẫn tiếp tục tiến hành tố tụng đối với vụ án. Bị hại hoặc người đại diện của bị hại đã rút yêu cầu khởi tố thì không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức.

Trước đây, Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2003 quy định trong trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì vụ án phải được đình chỉ (khoản 2 Điều 105). Tuy nhiên, Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 đã không giới hạn về thời điểm mà người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, nhằm thể hiện sự tôn trọng ý chí của người bị hại và tạo điều kiện cho người phạm tội khắc phục hậu quả, hạn chế việc gây thêm những tổn thất, mất mát về mặt tinh thần, danh dự không cần thiết có thể có đối với người bị hại.

Để bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử, mới đây Tòa án nhân dân Tối cao ban hành Công văn số 245/TANDTC-PC ngày 26/11/2018 hướng dẫn người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu theo quy định tại Điều 155 của BLTTHS năm 2015. Theo đó, tùy từng trường hợp cụ thể mà các Tòa án giải quyết như sau:

Tại giai đoạn xét xử sơ thẩm: Người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì Thẩm phán chủ tọa phiên tòa ra quyết định đình chỉ vụ án; Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu tại phiên tòa thì Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn, ra quyết định đình chỉ vụ án; Trường hợp sau khi kết thúc phiên tòa sơ thẩm vẫn còn thời hạn kháng cáo, kháng nghị mà người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu thì Tòa án phải hướng dẫn họ làm đơn kháng cáo để Tòa án cấp phúc phẩm xem xét giải quyết việc rút yêu cầu theo thủ tục phúc thẩm.

Tại giai đoạn xét xử phúc thẩm: Trường hợp có kháng cáo, kháng nghị mà tại giai đoạn xét xử phúc thẩm người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu thì Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn, hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ án. Trong bản án phúc thẩm, Tòa án phải nhận định rõ lý do hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ án là do người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu, không phải do lỗi của Tòa án cấp sơ thẩm.

Bùi Đức Độ
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Vĩnh Phúc đang kiểm soát tốt dịch COVID-19 dù vẫn có yếu tố nguy cơ cao

Vĩnh Phúc đang kiểm soát tốt dịch COVID-19 dù vẫn có yếu tố nguy cơ cao
(PLVN) -  Tình hình dịch bệnh trên địa bàn Vĩnh Phúc đang kiểm soát tốt, song thực tế vẫn có yếu tố nguy cơ cao, dịch bệnh có thể bùng phát trở lại bất kỳ lúc nào khi nguồn lây tại tỉnh bắt đầu từ ca bệnh Trung Quốc đã xác định là biến thể liên quan đến Ấn Độ; ổ dịch lớn tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ giải trí rất khó truy vết; đã xuất hiện những ca bệnh trong doanh nghiệp…
Xử lý tình trạng xe khách xem thường luật giao thông

Xử lý tình trạng xe khách xem thường luật giao thông

(PLVN) - Điều khiển xe khách chạy trên làn dừng khẩn cấp của đường cao tốc, đậu đỗ xe nơi có biển báo cấm dừng cấm đỗ, dừng xa lề rước khách vô tội vạ... là những hành vi mà lái xe khách của 3 hãng xe ở Tiền Giang thường xuyên vi phạm gây bức xúc cho người dân cần được xử lý nghiêm.

Phát hiện nhiều hoạt động đánh bắt hải sản trái phép trong hành lang an toàn đường ống dẫn khí dưới biển

Phát hiện nhiều hoạt động đánh bắt hải sản trái phép trong hành lang an toàn đường ống dẫn khí dưới biển
(PLVN) - Qua hai đợt tuần tra bảo đảm an ninh, an toàn đường ống dẫn khí dưới biển, tuyên truyền bầu cử và tuyên truyền phòng chống COVID-19 cho bà con ngư dân trên biển, lực lượng Bộ đội Biên phòng Bà Rịa - Vũng Tàu đã phát hiện 13 vụ việc với 23 phương tiện đang khai thác đánh bắt hải sản trong và cận kề hành lang an toàn đường ống dẫn khí dưới biển.

Quyết tâm phòng chống hiệu quả và đẩy lùi dịch bệnh, tổ chức thành công cuộc bầu cử

Quyết tâm phòng chống hiệu quả và đẩy lùi dịch bệnh, tổ chức thành công cuộc bầu cử
(PLVN) - “Quyết tâm phòng chống hiệu quả và đẩy lùi dịch bệnh trên toàn đất nước ta, bảo vệ sức khỏe nhân nhân, lấy sức khỏe của nhân dân là trên hết, trước hết, bảo đảm tổ chức thành công cuộc bầu cử sắp tới”, Thủ tướng nhấn mạnh khi kết luận buổi làm việc với Bộ Y tế sáng nay (15/5).

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bạc Liêu: "Phòng chống dịch COVID-19 là góp phần vào thành công của cuộc bầu cử"

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bạc Liêu: "Phòng chống dịch COVID-19 là góp phần vào thành công của cuộc bầu cử"
(PLVN) - Chỉ còn một tuần nữa sẽ diễn ra “ngày hội non sông”, tỉnh Bạc Liêu đã chủ động các phương án sẵn sàng ứng phó tình hình dịch bệnh COVID-19, đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2021-2026 diễn ra vào ngày 23/5 sắp tới.

Cao Bằng tiếp nhận 65 công dân Việt Nam do Trung Quốc trao trả

Cao Bằng tiếp nhận 65 công dân Việt Nam do Trung Quốc trao trả

(PLVN) - Bộ chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Cao Bằng cho biết mới đây tại tại cửa khẩu Lý Vạn – Thạc Long (Đại Tân, Trung Quốc), Đồn Biên phòng cửa khẩu Lý Vạn đã tiếp nhận 13 công dân Việt Nam do Đại đội quản lý biên giới Đại Tân trao trả.

 

Đắk Lắk khẩn trương truy vết hành khách cùng chuyến bay QH1403

Đắk Lắk khẩn trương truy vết hành khách cùng chuyến bay QH1403

(PLVN) - Ban Chỉ đạo phòng chống dịch bệnh COVID-19 tỉnh Đắk Lắk vừa có văn bản hỏa tốc thông cáo về việc ghi nhận ca dương tính thứ 3 với SARS-COV-2 trong năm 2021 trên địa bàn tỉnh. Hành khách trên chuyến bay QH1403 (Hà Nội- Buôn Ma Thuột) khẩn trương đến trạm y tế gần nhất để khai báo y tế.

Văn phòng công chứng Phạm Lan Anh: Khẳng định thương hiệu ở thành phố ngàn hoa

Văn phòng công chứng Phạm Lan Anh: Khẳng định thương hiệu ở thành phố ngàn hoa
(PLVN) - Tuy mới đi vào hoạt động gần 2 năm nhưng Văn phòng công chứng Phạm Lan Anh (số 9, Trần Phú, TP Đà Lạt, Lâm Đồng) đã sớm khẳng định vị trí Top đầu trong hoạt động lĩnh vực công chứng trên địa bàn Lâm Đồng và các tỉnh lân cận với phương châm hoạt động “Đúng pháp luật, nhanh chóng, tận tình, chính xác”.

Moody’s xem xét nâng hạng VPBank

Moody’s xem xét nâng hạng VPBank
(PLVN) - Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody's vừa phát đi thông báo về việc đang xem xét nâng hạng hàng loạt chỉ số xếp hạng quan trọng cho VPBank.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376