Khởi kiện dân sự để thu hồi tài sản tham nhũng

(PLO) - Tham nhũng là một loại tội phạm hết sức nguy hiểm, có tính truyền thống, đặc biệt tác động đến các nước đang trong quá trình chuyển đổi nền kinh tế, trong đó có Việt Nam. Mặc dù Đảng và Nhà nước luôn đề cao quyết tâm chính trị trong phòng, chống tham nhũng (PCTN) nhưng các chế tài xử lý tham nhũng hiện hành vẫn còn thiếu hụt hoặc chưa hoàn thiện. 
Khởi kiện dân sự để thu hồi tài sản tham nhũng Toàn cảnh Hội thảo.

Đây chính là chủ đề Hội thảo về hoàn thiện các chế tài xử lý tham nhũng trong pháp luật PCTN của Việt Nam do Ban Nội chính Trung ương và Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) phối hợp tổ chức vào hôm qua - 8/6. 

Các chế tài xử lý chưa hoàn thiện

Theo Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Luật PCTN, qua hoạt động thanh tra đã phát hiện 670 vụ với 1.815 đối tượng có hành vi, biểu hiện tham nhũng, chuyển cơ quan điều tra 274 vụ, 429 đối tượng có dấu hiệu tội phạm tham nhũng. Qua giải quyết hàng chục nghìn vụ việc tố cáo tham nhũng thuộc thẩm quyền, đã chuyển cơ quan điều tra 653 vụ việc với 1.172 người có dấu hiệu tội phạm tham nhũng. Kiểm toán Nhà nước thì phát hiện và kiến nghị xử lý tài chính hơn 187,5 nghìn tỷ đồng, chuyển hồ sơ sang cơ quan có thẩm quyền xử lý tổng số 477 vụ việc, trong đó chuyển cơ quan điều tra 73 vụ với 159 người có hành vi tham nhũng.

Trước tình hình trên, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Nội chính Trung ương Võ Văn Dũng nhận định, tham nhũng là hiện tượng xã hội tiêu cực tồn tại ở tất cả các quốc gia trên thế giới. Tham nhũng gây thiệt hại nghiêm trọng đến các nguồn lực công, xâm hại hoạt động đúng đắn của bộ máy nhà nước, làm sai lệch công lý, công bằng xã hội, suy giảm niềm tin, cản trở các nỗ lực giảm nghèo và phát triển đất nước, xã hội.

Là một quốc gia thành viên của Công ước Liên Hợp quốc về chống tham nhũng, mục tiêu, cách tiếp cận trong công tác PCTN của Việt Nam, theo ông Dũng là hoàn toàn tương đồng với quốc tế. Chính sách PCTN của Việt Nam luôn coi trọng việc kết hợp chặt chẽ giữa tích cực phòng ngừa, chủ động phát hiện và kiên quyết xử lý nghiêm minh, kịp thời những người có hành vi tham nhũng, bao che, dung túng, tiếp tay cho tham nhũng, can thiệp, cản trở việc chống tham nhũng theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Để xử lý tội phạm tham nhũng, pháp luật Việt Nam đã quy định tương đối đầy đủ các chế tài. Tuy nhiên, báo cáo nghiên cứu của Ban Nội chính Trung ương cho thấy, từ thực tiễn áp dụng và trên bình diện pháp luật quốc tế, có thể chỉ ra sự chưa hoàn thiện của các chế tài xử lý tham nhũng tại Việt Nam liên quan đến các vướng mắc và thiếu hụt về luật hóa hành vi làm giàu bất chính, trách nhiệm hình sự với pháp nhân có hành vi tham nhũng; chế tài chuyên biệt cho tham nhũng khu vực tư; các công cụ pháp lý linh hoạt để thu hồi tài sản tham nhũng; chế tài xử lý đối với người đứng đầu cơ quan, tổ chức để xảy ra tham nhũng; hành vi không kê khai, kê khai không trung thực tài sản, thu nhập…

Lựa chọn các giải pháp bớt “cứng rắn” hơn 

Nói riêng về Luật PCTN, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu so sánh luật công (Viện Luật so sánh, Đại học Luật Hà Nội) Đào Lệ Thu cho rằng, Luật này được xem là rất quan trọng song lại tự hạn chế trong phạm vi và mục đích điều chỉnh khi không có bất kỳ một chế tài chuyên biệt nào, mà chỉ có nhiệm vụ là “nhắc” lại các chế tài hình sự trong Bộ luật Hình sự và các chế tài kỷ luật được quy định trong nhiều văn bản pháp luật khác nhau. “Ở khía cạnh nhất định, Luật PCTN được xem là “luật chính sách” hơn là “luật điều chỉnh”, bởi thiếu cơ chế thực thi và chế tài áp dụng” – bà Thu bình luận.

Trên cơ sở đó, để tạo cơ sở pháp lý căn bản hơn cho công tác đấu tranh PCTN, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và các chuẩn mực quốc tế, bà Thu và nhóm chuyên gia nghiên cứu đã khuyến nghị hoàn thiện nhiều quy định về chế tài trong pháp luật hình sự và các sửa đổi, bổ sung Luật PCTN. Cụ thể, về hình sự hóa hành vi làm giàu bất hợp pháp, bà Thu thừa nhận trong bối cảnh Việt Nam hiện nay thì đây là một thách thức bởi hệ thống kiểm soát tài sản, thu nhập còn yếu kém.

“Do vậy, cần tính toán lựa chọn các giải pháp bớt “cứng rắn” hơn nhưng hiện thực hơn như hình sự hóa hành vi vi phạm nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập tăng thêm và nghĩa vụ giải trình hoặc giới hạn trường hợp người nắm giữ tài sản phải chứng minh nguồn gốc hợp pháp như người đã bị kết án về tội tham nhũng ” – bà Thu nêu ý kiến.

Ngoài ra, thu hồi tài sản tham nhũng hiện đang dần trở thành vấn đề trọng tâm trong chính sách của Đảng và Nhà nước. Có điều, các biện pháp thu hồi tài sản vẫn thiếu tính linh hoạt, thiếu hiệu quả. Từ kinh nghiệm quốc tế và khả năng của Việt Nam, bà Thu đề xuất giải pháp khởi kiện dân sự để thu hồi tài sản tham nhũng như một giải pháp bù đắp cho tố tụng hình sự, ít nhất là trong những trường hợp tố tụng hình sự sẽ không thể hoặc quá khó khăn và tốn kém để thu hồi tài sản tham nhũng (như người phạm tội bỏ trốn hoặc chết).

Thục Quyên
Cùng chuyên mục
Quy định về phân cấp nhiệm vụ quản lý sức khỏe trong quân đội

Quy định về phân cấp nhiệm vụ quản lý sức khỏe trong quân đội

(PLVN) - Bộ Quốc phòng vừa ban hành Thông tư số 37/2021/TT-BQP quy định phân loại, khám sức khỏe, phân cấp nhiệm vụ quản lý sức khỏe đối với quân nhân, công chức quốc phòng, công nhân và viên chức quốc phòng. Đáng chú ý, kết luận khám sức khỏe định kỳ là một trong những cơ sở để cơ quan chức năng xem xét, tham mưu đề xuất trong phân công công tác, đề bạt, bổ nhiệm đối với quân nhân, công nhân và viên chức quốc phòng.

Đọc thêm

“Bí kíp” luyện thi tốt nghiệp trong mùa dịch

“Bí kíp” luyện thi tốt nghiệp trong mùa dịch
(PLVN) - Ôn luyện, thi thử trực tuyến đang là phương pháp tối ưu dành cho các sĩ tử khi kỳ thi tốt nghiệp THPT đã cận kề mà tình hình dịch bệnh diễn biến căng thẳng. Hãy cùng tham khảo “bí kíp” dưới đây để ôn luyện hiệu quả nhất.

Đông bào Khmer Bạc Liêu luôn hướng về ngày hội toàn dân

Đông bào Khmer Bạc Liêu luôn hướng về ngày hội toàn dân
(PLVN) - Xác định bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, cấp ủy, chính quyền các cấp đã tăng cường triển khai các nội dung tuyên truyền về cuộc bầu cử đến mọi tầng lớp nhân dân, nhất là trong vùng có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống...

Đảm bảo mọi cử tri đều được tham gia bỏ phiếu

Đảm bảo mọi cử tri đều được tham gia bỏ phiếu
 
(PLVN) - Trao đổi với Báo Pháp luật Việt Nam sáng 13/5, ông Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang Lê Ánh Dương cho biết, để đảm bảo thành công và an toàn cho công tác bầu cử ĐBQH khoá XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, UBND Bắc Giang đã chỉ đạo thực hiện nghiêm túc công tác phòng chống dịch COVID-19.

Khẩn cấp tạm dừng các hoạt động thể thao đông người, các sân tập golf sau ca COVID-19 của vợ chồng Giám đốc HACINCO

Khẩn cấp tạm dừng các hoạt động thể thao đông người, các sân tập golf sau ca COVID-19 của vợ chồng Giám đốc HACINCO
(PLVN) - Trước tình hình dịch diễn biến phức tạp tại các địa phương lân cận, các ổ dịch mới phát sinh trong địa bàn TP, sáng nay (13/5), UBND TP Hà Nội đã có công văn khẩn, yêu cầu tạm dừng các hoạt động thể thao đông người, các sân tập golf từ 12 giờ ngày 13/5/2021 đến khi có chỉ đạo mới của Ban Chỉ đạo TP.

TP HCM chấp nhận hy sinh lợi ích ngắn hạn để bảo đảm cho sự phát triển dài hạn

TP HCM chấp nhận hy sinh lợi ích ngắn hạn để bảo đảm cho sự phát triển dài hạn
(PLVN) - Ngày 13/5, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính làm việc với TPHCM. Đây là cuộc làm việc đầu tiên của Thủ tướng với các địa phương trên cương vị mới, nhằm giải quyết một số vấn đề trọng tâm, cấp bách, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc lớn để Thành phố tiếp tục phát triển mạnh mẽ, bền vững trong thời gian tới.

1 ca mắc COVID-19 mới ở Hà Nam

1 ca mắc COVID-19 mới ở Hà Nam
(PLVN) - Sáng 13/5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nam cho biết ghi nhận thêm một trường hợp dương tính với SARS-COV-2.

Công an Hải Dương quyết tâm bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cho bầu cử

Công an Hải Dương quyết tâm bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cho bầu cử
(PLVN) - Xác định bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn phục vụ tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của toàn lực lượng, trong 6 tháng đầu năm 2021, Công an tỉnh Hải Dương đã quán triệt, nghiêm túc chỉ đạo toàn diện công tác bảo đảm an ninh trật tự theo đúng lịch trình thời gian và các công việc cần thực hiện.

Cảnh báo thủ đoạn đưa người nước ngoài nhập cảnh trái phép vào Việt Nam

Cảnh báo thủ đoạn đưa người nước ngoài nhập cảnh trái phép vào Việt Nam
(PLVN) - Những ngày gần đây, lực lượng chức năng trên cả nước liên tiếp phát hiện, triệt phá những đường dây đưa người nước ngoài nhập cảnh trái phép vào Việt Nam. Đây là hành vi đặc biệt nguy hiểm đối với an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, nhất là trong bối cảnh cả nước đang cao độ phòng, chống dịch COVID-19.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376