Đại diện cho người dưới 18 tuổi trong vụ án hình sự

(PLVN) - Người dưới 18 tuổi là người chưa phát triển đầy đủ về thể chất và tâm thần, là những đối tượng dễ bị tổn thương, đặc biệt là khi họ tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết các vụ án, do đó khi tham gia tố tụng hình sự phải có người đại diện hoặc người giám hộ. Tư vấn của Luật gia Bùi Đức Độ (Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Kiên Giang) làm rõ thông tin về vấn đề này.
Đại diện cho người dưới 18 tuổi trong vụ án hình sự Ảnh minh họa

Theo Thông tư liên tịch số 06/2018/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BTP-BLĐTB&XH ngày 21/12/2018 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Bộ Lao động – Thương binh và xã hội về phối hợp thực hiện một số quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự về thủ tục tố tụng đối với người dưới 18 tuổi (có hiệu lực từ ngày 05/02/2019), “người đại diện của người tham gia tố tụng là người dưới 18 tuổi là người từ đủ 18 tuổi trở lên, có đủ năng lực pháp luật, năng lực hành vi dân sự và có đủ điều kiện làm người đại diện theo quy định tại các Điều 134, 135 và 136 Bộ luật Dân sự”. 

Người đại diện của người tham gia tố tụng là người dưới 18 tuổi được xác định theo thứ tự: cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi; người giám hộ; người do Tòa án chỉ định.

Thứ nhất, đại diện theo pháp luật của cá nhân được quy định tại Điều 136 BLDS như sau: (1) Cha, mẹ đối với con chưa thành niên (còn gọi là người dưới 18 tuổi); (2) Người giám hộ đối với người được giám hộ (Người giám hộ của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là người đại diện theo pháp luật nếu được Tòa án chỉ định); (3) Người do Tòa án chỉ định trong trường hợp không xác định được người đại diện quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này; (4) Người do Tòa án chỉ định đối với người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Như vậy, người đại diện theo pháp luật của cá nhân có thể là: Cha, mẹ đối với con chưa thành niên; Người giám hộ đối với người được giám hộ (bao gồm: cá nhân chưa thành niên không còn cha mẹ hoặc không xác định được cha, mẹ hoặc người chưa thành niên có cha, mẹ nhưng cha, mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự, cha mẹ có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, cha, mẹ đều bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; cha, mẹ đều bị Tòa án tuyên bố hạn chế quyền đối với con, cha, mẹ đều không có điều kiện chăm sóc, giáo dục con và có yêu cầu người giám hộ).

Thứ hai, người giám hộ của người tham gia tố tụng là người dưới 18 tuổi là người giám hộ đương nhiên hoặc người được UBND cấp xã nơi người dưới 18 tuổi cư trú cử hoặc Tòa án chỉ định theo quy định. Trường hợp người chưa thành niên không còn cha, mẹ hoặc không xác định được cha, mẹ, hoặc cha mẹ trong tình trạng như đã dẫn ở trên thì người giám hộ đương nhiên của người chưa thành niên được xác định theo thứ tự sau: (i) Anh ruột là anh cả hoặc chị ruột là chị cả là người giám hộ; nếu anh cả hoặc chị cả không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì anh ruột hoặc chị ruột tiếp theo là người giám hộ, trừ trường hợp có thỏa thuận anh ruột hoặc chị ruột khác làm người giám hộ; (ii) Trường hợp không có người giám hộ quy định tại (i) thì ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại là người giám hộ hoặc những người này thỏa thuận cử một hoặc một số người trong số họ làm người giám hộ; (iii) Trường hợp không có người giám hộ quy định tại (i) và (ii) thì bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột hoặc dì ruột là người giám hộ. Trường hợp người thành niên mất năng lực hành vi dân sự chưa có vợ, chồng, con hoặc có mà vợ, chồng, con đều không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì cha, mẹ là người giám hộ.

Thứ ba, Tòa án chỉ định người giám hộ được thực hiện khi người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự không có người giám hộ đương nhiên mà UBND cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ không cử được người giám hộ do có tranh chấp giữa những người giám hộ về người giám hộ hoặc tranh chấp về việc cử người giám hộ. Việc cử, chỉ định người giám hộ cho người chưa thành niên từ đủ sáu tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của người này. 

Trường hợp không có người giám hộ theo quy định trên, Tòa án chỉ định người giám hộ hoặc đề nghị một pháp nhân thực hiện việc giám hộ (Bộ luật Dân sự năm 2015).

Bùi Đức Độ
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Việt Nam bãi bỏ một số quy định về sinh con thứ 3, hiểu thế nào cho đúng?

Việt Nam bãi bỏ một số quy định về sinh con thứ 3, hiểu thế nào cho đúng?

(PLVN) - Chính sách về dân số luôn được cập nhật, thay đổi theo tình hình diễn biến dân số của quốc gia. Sau một thời gian dài áp dụng những quy định về giảm sinh con thứ 3, hiện nay Việt Nam đã có quyết định điều chỉnh mức sinh, trong đó có nội dung bãi bỏ một số quy định liên quan đến vấn đề này.

Đọc thêm

Lĩnh án tử vì vận chuyển 300kg ma túy vào TP HCM

Lĩnh án tử vì vận chuyển 300kg ma túy vào TP HCM
(PLVN) - TAND TP HCM vừa xử sơ thẩm và tuyên Chen Tsen Wei (SN 1987, người Đài Loan, Trung Quốc) tử hình về tội “Vận chuyển trái phép ma túy” bởi bị cáo vận chuyển ma túy với khối lượng đặc biệt lớn.

Việt Nam bãi bỏ một số quy định về sinh con thứ 3, hiểu thế nào cho đúng?

Việt Nam bãi bỏ một số quy định về sinh con thứ 3, hiểu thế nào cho đúng?
(PLVN) - Chính sách về dân số luôn được cập nhật, thay đổi theo tình hình diễn biến dân số của quốc gia. Sau một thời gian dài áp dụng những quy định về giảm sinh con thứ 3, hiện nay Việt Nam đã có quyết định điều chỉnh mức sinh, trong đó có nội dung bãi bỏ một số quy định liên quan đến vấn đề này.

Hủ tục tảo hôn, đẻ tại nhà: Bao giờ chấm dứt???

Hủ tục tảo hôn, đẻ tại nhà: Bao giờ chấm dứt???
(PLVN) - Tảo hôn, đẻ tại nhà - những hủ tục ở những vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa vẫn đang diễn ra trong thời đại @. Tảo hôn trong cộng đồng dân tộc thiểu số đã tác động tiêu cực đối với cá nhân, gia đình và xã hội, ảnh hưởng đến phát triển thể chất, tâm, sinh lý, giống nòi, gây hậu quả rất xấu: tai biến, tử vong cho bà mẹ và trẻ em.

Nhật ký những chuyến đi

Nhật ký những chuyến đi
(PLVN) - Cuốn sách “Nhật kí những chuyến đi” do NXB Kim Đồng phát hành là một nhật kí hành trình đầy xúc động, ghi lại những cảm nghĩ và trải nghiệm của Angelina Jolie trong những chuyến đi tới những “điểm nóng” của thế giới trong những năm 2000: Sierra Leone, Tanzania, Pakistan, Campuchia và Ecuador.

Căng da mặt bằng chỉ giá rẻ: Của rẻ có thể là của ôi...

Căng da mặt bằng chỉ giá rẻ: Của rẻ có thể là của ôi...
(PLVN) - Phương pháp làm căng da mặt bằng chỉ được các chị em lựa chọn để cải thiện nhan sắc trong những năm gần đây. Dù đã ghi nhận nhiều trường hợp “tiền mất, tật mang”, nhưng nhiều chị em vẫn dễ rơi “bẫy giá rẻ”, bất chấp để làm đẹp.

Bí ẩn những vùng đất sinh đôi

Bí ẩn những vùng đất sinh đôi
(PLVN) - Trên thế giới, có nhiều vùng đất người dân ở đó có thể sinh đôi. “Đặc ân” này đã đem lại niềm vui cho những người dân và tạo thú vị, tò mò cho nhà khoa học cũng như những du khách tìm tới vùng đất “đệ nhất song sinh” khám phá sự bí ẩn.
Khám phá phép thuật Trung Hoa cổ - Kỳ 4: Bí ẩn bùa phép “giữ chồng” mang tên Tình Si độc

Khám phá phép thuật Trung Hoa cổ - Kỳ 4: Bí ẩn bùa phép “giữ chồng” mang tên Tình Si độc

(PLVN) - Phép Tình Si độc của các phù thủy tộc người Miêu tại Trung Quốc là một loại bùa chú dùng để ám hại, thậm chí hạ chết người mà họ muốn trả thù. Phép thuật này cũng là biện pháp để những bà vợ yểm vào để giữ chồng những khi đi làm ăn xa; nếu người chồng chung thủy thì tự khắc bùa chú được giải, ngược lại nếu phản bội thì anh ta sẽ bị Si độc hạ chết bất đắc kỳ tử. 

Chuẩn y Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế

Chuẩn y Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế
(PLVN) - Thượng tá Ngô Nam Cường, Tỉnh ủy viên, Chỉ huy Trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thừa Thiên Huế, vừa được trao quyết định chuẩn y giữ chức vụ Ủy viên Thường  vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế, nhiệm kỳ 2015 - 2020.

Giá vàng trong nước tăng cao, vượt vàng thế giới 440.000 đồng/lượng.

Giá vàng trong nước tăng cao, vượt vàng thế giới 440.000 đồng/lượng.
(PLVN) -Kết thúc phiên cuối tuần, giá vàng thế giới đứng yên ở mức 1.774,4 USD/Ounce (quy đổi theo tỷ giá ngân hàng Vietcombank (23.110), tương đưog 49,46 triệu đồng/lượng). Trong khi đó, giá vàng trong nước tăng cao, áp sát 50 triệu đồng/lượng, cao hơn vàng thế giới 440.000 đồng/lượng.
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng: Nghiên cứu bố sung về xây dựng lực lượng Quân báo

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng: Nghiên cứu bố sung về xây dựng lực lượng Quân báo

(PLVN) - Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, yêu cầu Tổng cục II phát huy dân chủ, trí tuệ, nghiên cứu bổ sung phương hướng, mục tiêu, giải pháp thực hiện cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo phối hợp xây dựng tổ chức và hoạt động của lực lượng Quân báo - Trinh sát toàn quân và Quân báo nhân dân.

Công an Quảng Ninh đã xây dựng được gần 5000 “Tổ nhân dân tự quản ANTT”

Công an Quảng Ninh đã xây dựng được gần 5000 “Tổ nhân dân tự quản ANTT”
(PLVN) - Thượng tá Phạm Đức Hòa, Phó trưởng Phòng Xây dựng phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc (Công an tỉnh Quảng Ninh), cho biết: Thời gian tới, đơn vị tiếp tục theo dõi sát các mô hình, tăng cường xuống cơ sở để kiểm tra, đánh giá, hướng dẫn công an các địa phương, nhất là cấp xã, xây dựng và triển khai phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc sao cho thực sự hiệu quả.

Sức bật sau khủng hoảng từ đầu tư bền vững

Sức bật sau khủng hoảng từ đầu tư bền vững
(PLVN) - Khi nền kinh tế gần như tê liệt vì đại dịch, khu vực sản xuất thiết yếu như thực phẩm và điện năng được Chính phủ chỉ đạo phải duy trì phục vụ cuộc sống người dân. Lúc này, sách lược đầu tư vào nông nghiệp và năng lượng sạch của một số doanh nghiệp lớn đã cho thấy tầm nhìn dài hạn.


Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬